Είδηση της τελευταίας στιγμής!

Πρόσφατα τελείωσα το βιβλίο που συνέστησε ο καλός φίλος Κώστας, με τίτλο "Τα επτά ίχνη" και φυσικά το απόλαυσα.

Πιο πρόσφατα άρχισα ένα επίσης -από ό,τι φαίνεται- καταπληκτικό βιβλίο, με τίτλο "Στα ίχνη του Ι.Χ.Θ.Υ.Σ" και το απολαμβάνω κάθε μέρα.

Ακόμα πιο πρόσφατα όμως -πριν 5 λεπτά κυριολεκτικά- διάβασα μια είδηση που την απόλαυσα όσο δεν πάει και ήταν αρκετή να μου αλλάξει την χαλασμένη από 2ώρου διάθεση και να σκορπίσει κάθε μπερδεμένη μου σκέψη!

Άντε, αύριο, η αρχή μιας νέας εβδομάδας (αν και ο χρόνος, η αρχή και η αρχή του χρόνου είναι έννοιες τόσο μυστήριες...). Καλό βράδυ σε όλους, ζωντανούς και φαινομενικά ζωντανούς.

Γεγαμηθήκαμεν!

Ξέρετε γιατί χαίρομαι στη ζωή μου; Γιατί χωρίς να προσπαθώ και πολύ, η τύχη μού τα φέρνει όλα μπορστά μου φόρα παρτίδα, χωρίς να κουράζομαι, λες και δεν είναι η τύχη που τα προκαλεί, αλλά κάποιος που θέλει να παίξει με τα νεύρα μου. Προ πολλού όμως, έχω δεχτεί την πρόκληση και παίζω...

Ποιό είναι το καινούργιο θέμα;

Αυτό το εξάμηνο στη σχολή, έχω βουτήξει βαθειά στα θέματα της γλωσσολογίας, παρακολουθώντας δυο καταπληκτικά μαθήματα. Το ένα λέγεται Κοινωνιογλωσσολογία και το άλλο Πραγματολογία. Τα μαθήματα αυτά μου αποκαλύπτουν τη μαγεία της ανθρώπινης γλώσσας και κατ'επέκταση του ανθρώπινου νου. Γλώσσα και νους, συμβιώνουν κάτω από την ίδια στέγη που ακούει στο όνομα λόγος. Αυτή η έννοια, με απασχολεί από τότε που κάναμε Νευρολογία στο πανεπιστήμιο. Τώρα ήρθε η ώρα να μάθω κάτι περισσότερο και να ξεδιαλύνω κάποια μυστικά της. Περιττό να σας πω ότι γουστάρω όσο δεν πάει... Και περιττό να σας πω ότι έχουν και κάποιο κοινό πεδίο ενδιαφέροντος με την Ιατρική, όπως για παράδειγμα η πάθηση που ονομάζεται pragmatic disorder.

Γιατί το αναφέρω όλο αυτό, ειδικά σήμερα; Διότι, η γλώσσα είναι ένα εργαλείο που από μόνο του δεν λέει απολύτως τίποτα, αν δεν συμπεριλάβεις και τη χρήση του και άρα και τον χρήστη του. Γλώσσα και χρήστης, δίνουν το σύνολο των πληροφοριών που κυκλοφορούν στον αέρα. Μάλιστα, οι λέξεις μπορεί να λάβουν το ακριβώς αντίθετο νόημα από το σύνηθες που τους έχει σημανθεί από ένα λεξικό, αν εξετάσεις και τον χρήστη-ομιλητή. Σίγουρα δεν μπορώ να σας αναπτύξω ολόκληρη αυτή τη θεωρία σε ένα μόνο post, μπορώ όμως να σας δώσω ένα παράδειγμα:

"Πριν από 2.500 χρόνια είχαμε τη σύγκρουση Ανατολής και Δύσης. Σήμερα, γιορτάζει όλη η ανθρωπότητα μέσα από το πνεύμα της Ολυμπιακής Εκεχειρίας, των Ολυμπιακών Αγώνων. Γιορτάζουμε τις κοινές μας αξίες, της ειρήνης, της συνεργασίας, της αγάπης, του αθλητισμού. Για μένα, είναι μεγάλη χαρά που είχα την ευκαιρία να τρέξω, έστω αυτά τα λίγα χιλιόμετρα, αυτή την ιστορική ημέρα, που προβάλλει την Ελλάδα".

Αυτά είναι τα λόγια του πρωθυπουργού σήμερα, ο οποίος έλαβε μέρος στα 10 χλμ, για τον εορτασμού του σημερινού Μαραθωνίου! Και σας ρωτάω: εσείς τι καταλαβαίνετε από τα λεγόμενά του; Αλλά και γενικά από τα λεγόμενα πολιτικών; Να σας πω εγώ τι καταλαβαίνω:

- αν κάποτε είχαμε τη σύγκρουση Ανατολής και Δύσης, σήμερα έχουμε την κατακρεούργηση της Ανατολής από τη Δύση, τη στυγνή επιβολή της δυτικής αντίληψης και του δυτικού τρόπου σκέψης, την ισοπέδωση κάθε είδους διαφορετικότητας
- εγώ γιατί σε κάθε Ολυμπιακούς Αγώνες θεωρώ ότι δεν γιορτάζει η ανθρωπότητα αλλά οι πολυεθνικές-χορηγοί και η χώρα-εισπράκτορας όπου διοργανώνονται;
- ποιές είναι οι κοινές αξίες που γιορτάζουμε σήμερα; το "ό,τι φάμε ό,τι πιούμε και ό,τι αρπάξει ο κώλος μας";
- ποιά ειρήνη; στην ειρήνη είναι όλοι ικανοποιημένοι γιατί είναι απόφαση όλων των πολιτών και έτσι επικρατεί ησυχία, όχι φασαριές. Η ειρήνη δεν είναι επιβεβλημένη από την κάθε μορφή εξουσίας που κατ'ευφημισμόν ονομάζει την καταπίεσή της, ως ειρήνη!
- ποιά συνεργασία; αυτή ΔΝΤ και ελληνικής κυβέρνησης;
- ποιά αγάπη; αυτή που στέλνει ο κάτωθι κύριος στο ακόμα πιο κάτω -από αυτόν- πιτσιρικάκι;

- ποιόν αθλητισμό; αυτόν που προέβάλε ο -για λίγο- εθνικός ήρωας, Κώστας Κεντέρης, (το αναφέρω τυχαία γιατί τυγχάνει να μένω στο νησί που τον γέννησε), που δεν είχε καν τα παπάρια να βγει και να παραδεχτεί ότι... είχε πάρει καλύτερα μαντζούνια από αυτά των υπόλοιπων αραπάδων;
- αυτήν την ιστορική μέρα, κύριε πρωθυπουργέ δεν προβάλλεται η Ελλάδα του 2010 μΧ, αλλά η Ελλάδα του 490 πΧ. Διότι, η Ελλάδα του σήμερα δεν έχει καμία μα καμία σχέση με τους ανθρώπους και τα πεπραγμένα τους 2500 χρόνια πριν. Αφήστε κατά μέρος την Ιστορία, και κοιτάξτε τι κάνετε εσείς σήμερα στους πολίτες τούτης της χώρας. Αναρωτηθείτε λίγο πώς θα σας δουν εσάς μετά από 2500 χρόνια, οι ιστορικοί του μέλλοντος: μήπως σαν αυτούς που κατέβασαν τα βρακιά τους στη Δύση, ώστε να μας τον φερμάρουν οι μεγάλοι τούτης της πλάσης, όπως παρόμοια είχαν κάνει και πολλοί στο πέρασμα των Περσών πριν 2500 χρόνια; Αν εσύ το θεωρείς μεγάλη χαρά που τρέχεις λίγα χιλιόμετρα μία φορά στην άνετη ζωούλα σου, ρώτα τον κάθε φουκαρά που από εδώ και στο εξής θα τρέχει κάθε μέρα στη ζωή του και έναν καινούργιο Μαραθώνιο, χωρίς να είναι ούτε χαρούμενος, ούτε υπεύθυνος για κάτι τέτοιο, αναφωνόντας "γεγαμηθήκαμεν", σε αντιπαραβολή του "νενικήκαμεν";

Και σας ρωτάω λοιπόν, καλοί μου αναγνώστες: τι πολύπλοκο εργαλείο αυτή η γλώσσα, όταν τελικά κάποιος μπορεί να λέει τα εντελώς αντίθετα από αυτά που λέει. Γλώσσα, λοιπόν ξεκομμένη από τον ομιλητή είναι κάτι ψόφιο. Πρώτα πρέπει να γνωρίζεις τον ομιλητή και μετά να αρχίσεις να καταλαβαίνεις κάποια από αυτά που λέει ο ομιλητής.

Πού καταλήγουμε ξανά; Στην σχετικότητα των πάντων.


Υ.Γ.: Σήμερα απόλαυσα ψάρεμα στον κόλπο της Γέρας. Απολογισμός: δυο μεγάλα καλαμάρια, δυο μεγάλες σουπιές και ένα μέτριο χταπόδι. Μα ακόμα πιο πολύ απόλαυσα τον γυρισμό, όπου καβάλα στη μηχανή, ήμουν ακριβώς δίπλα στα νερά του κόλπου, καθώς ο κύριος Ήλιος έδυε και κοκκίνιζαν βουνά και λαγκάδια, σε μια μπουνατσιά που σε προσκαλούσε να περπατήσεις πάνω στο υγρό στοιχείο. Α, ρε Jesus, πολύ ζηλεύω το περπάτημά σου πάνω στα νερά (αν έγινε ποτέ, φυσικά)! Όπως αντιλαμβάνεστε λοιπόν, ο καθείς γιόρτασε με τον δικο του τρόπο την σημερινή ημέρα!

Άνθρωπος και άνθρωποι, άθροιση διάκενη

Όσο πιο κοντά έρχομαι στον Άνθρωπο, τόσο απομακρύνομαι από τους ανθρώπους. Πώς εξηγείται αυτό το αντιφατικό; Είναι η αντιφατική φύση των ανθρώπων; Είναι η αντιφατική φύση η δική μου;

Δεν ξέρω αν θα καταλήξω σε τέτοια κατάσταση, όπως αυτή που περιγράφει το κάτωθι άσμα, αλλά ώρες ώρες έχω πολύ έντονη ανάγκη να καταλήξω εκεί.

Καλημέρα σε όλους τους αντιφατικά αντιφατικούς!

"Ερημικός Βίος"
Στίχοι: Ανδρίκος Βέττας
Μουσική: Θεόδωρος Θεοδωρίδης
Ερμηνεία: Αργύρης Μπακιρτζής

Ο Θαυματοποιός

Δεν ξέρω πώς και γιατί, ξέρω όμως ότι όταν κάτι με προβληματίζει το βλέπω μπροστά μου σε πολλές από τις δραστηριότητές μου. Αυτή την περίοδο διαπραγματεύομαι έντονα τη σχέση Ιατρικής και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας (να υπενθυμίσω ότι το σκόρ είναι 1-1).

Πρόσφατα είδα το θεατρικό έργο "Ο Θαυματοποιός" με τον αγαπημένο Άρη Λεμπεσόπουλο στον πρωταγωνιστικό ρόλο. Διαπραγματεύεται εξαιρετικά, αν και κουράζει είναι η αλήθεια, αυτή την ιδιαίτερη σχέση θεραπευτή-θεραπείας-θεραπευόμενου. Πόσα μπορεί να δώσει ένας άνθρωπος σε έναν άλλον άνθρωπο, ειδικά όταν ο πρώτος δεν είναι ιατρός, με την κλασσική έννοια του όρου; Ακόμη περισσότερο όμως, πόσα μπορεί να δεχτεί ο δεύτερος από τον πρώτο; Τι είναι placebo και πόσο εισχωρεί στη σχέση αυτή; Ποιές δυνάμεις κρύβονται πίσω από τη θεραπεία μιας αρρώστιας;

Αυτήν την περίοδο, διαβάζοντας ένα αξιόλογο βιβλίο περί Ιατρικής Ανθρωπολογίας, διαπιστώνω ότι υπάρχουν τρεις αγγλικοί όροι, για να περιγράψουν θαυμάσια τις τρεις κοινωνικές οπτικές (δηλώνοντας και τονίζοντας κάθε φορά, ανάλογα με το χρήστη και τη χρήση, διαφορετικές σημασίες) της έννοιας "πάθηση". Αυτούς τους όρους τους είδα μέσα σε αυτό το θεατρικό έργο:

- disease: στη γλώσσα των ιατρών και των θεραπευτών, που αποστασιοποιούνται από το συναισθηματικό ένδυμα των παθήσεων και τις μελετούν με στατιστικούς και τεχνικούς, επιστημονικούς όρους,

- illness: στη γλώσσα των ασθενών, που θέλουν να εκφράσουν το καθαρό πρόβλημά τους, αυτό που τους ενοχλεί και τους βασανίζει, αυτό που τους κάνει να κλαίνε από τον πόνο,

- sickness: στη γλώσσα της κοινωνίας, όπου οι μη ασθενείς σημαίνουν τους ασθενείς ως στιγματισμένους και έτσι διαφοροποιούνται από αυτούς

Ποιός λέει λοιπόν ότι η Ιατρική και η εφαρμογή της δεν έχει άμεση σύνδεση με την Κοινωνία, αφού οι δυο κυρίες ανταλλάσσουν στοιχεία μεταξύ τους; Η Ιατρική δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια μορφή κοινωνικής συμπεριφοράς των ανθρώπων απέναντι σε ανθρώπους...

Το εξαιρετικό αυτό ιρλανδικό θεατρικό έργο, δηλώνει περίτρανα τη διαφορετική οπτική που έχουν οι άνθρωποι για τα πράγματα, (τόσο διαφορετική μάλιστα που θεωρείς ότι οι άνθρωποι μιλάνε για εντελώς αντίθετα γεγονότα ενόσω σου περιγράφουν το ίδιο συμβάν), στηρίζοντας την άποψη ότι δεν υπάρχει μία και μοναδική αλήθεια. Δεν μπορούσε φυσικά να ξεφύγει από αυτό το κοινωνικό φαινόμενο και η Ιατρική, που μπλέκει (αποδεδειγμένα στην ιστορία) με την Θαυματουργία και κατ' επέκταση με την Θρησκεία. Ποιός έχει δίκιο; Ποιός προηγείται και ποιός έπεται; Τι μηχανισμοί περίεργοι, αληθοφανείς ή καταχθόνιοι κυβερνούν τα σωθικά του ανθρώπου;

Ο διαιτητής κοιτά το ρολόι του... αλλά, να... στην εκπνοή του πρώτου ημιχρόνου... Γκολ!!! Γκολ!!! Δύο γκολ μαζί!! Μα πώς γίνεται αυτό; Και οι δυο ομάδες βάλανε ταυτόχρονα γκολ!! (σημαντική σημείωση: στον αγωνιστικό χώρο κυκλοφορούν δυο μπάλες, μην με ρωτήσετε πώς και γιατί, σας το ξεκαθάρισα από την αρχή αυτού του post). Νέο σκόρ λοιπόν του αγώνα Ιατρική-Κοινωνική Ανθρωπολογία: 2-2 και ο διαιτητής στέλνει τις δυο ομάδες στα αποδυτήρια.

Εν αναμονή του δεύτερου ημιχρόνου λοιπόν...

Οι Αγιογδύτες!

Είχαμε έναν τέτοιον και στο χωριό μου. Εδώ στη Μυτιλήνη, έχω πετύχει τουλάχιστον τρεις από δαύτους! Είναι έμποροι, συνήθως ψιλικαντζήδες -με την κυριολεκτική και μεταφορική έννοια- και το μαγαζάκι τους δεν κλείνει ποτέ. Είτε είναι αργία, είτε σχόλη, είτε εθνική επέτειος είτε ημέρα πένθους! Είμαι σίγουρος ότι αυτοί οι Αγιογδύτες, ακόμα και την ημέρα που θα πεθάνει η μάνα τους, θα έχουν ανοιχτά το μαγαζί τους για να πουλάνε κεράκια να πάει ο κόσμος να ανάψει στην εκκλησία... Εξάλλου το λέει και η ταμπέλα τους: παντο-πωλείο, δηλαδή πουλάνε τα πάντα, ακόμα και την ίδια τους τη μάνα!

Ένας από δαύτους λοιπόν, μου έκανε αυστηρή παρατήρηση σήμερα το πρωί επειδή είχα παρκάρει τη μηχανή μου έξω από το μαγαζί του. Η μηχανή μου βέβαια ήταν πολύ μακρυά από την είσοδο του μαγαζιού, πάνω στο πεζοδρόμιο για να μην την παρασύρει το χτεσινοβραδινό ποτάμι που δημιουργήθηκε από την καταρρακτώδη βροχή η οποία είχε -τουλάχιστον όταν πάρκαρα εγώ- φτάσει σχεδόν στο ύψος του πεζοδρομίου. Και όταν τον ρώτησα γιατί να μην παρκάρω, μου απάντησε με ύφος αυτοκράτορα της Ρώμης: γιατί είναι δικός μου αυτός ο χώρος! εννοώντας φυσικά το πεζοδρόμιο... Επειδή δεν είχα όρεξη να ματώσω τις γροθιές μου πρωινιάτικα και να του βάλω κανά κοντάρι ελληνικής σημαίας να ορθώνεται εκεί που δεν πρέπει, σηκώθηκα και έφυγα με ανάμεικτα συναισθήματα: εκνευρισμό, μα και λύπη για την κοσμοθεωρία που έχουν κάποιοι συμπολίτες μας. Και το ακόμη χειρότερο συναίσθημα; Ότι κάτι τέτοιοι σε 10 μέρες από τώρα θα συν-αποφασίσουν για το μέλλον των δήμων και των κοινοτήτων-κοινωνιών... και σε λίγο διάστημα θα συν-αποφασίσουν για το μέλλον της χώρας... Δύσκολο πράγμα η δημοκρατία τελικά, αγαπητέ Περικλή του 5ου αιώνα π.Χ.!

Κάτι τέτοιους πάντως ο παππούς μου τους έλεγε Αγιογδύτες, δηλαδή αυτοί που γδύνουν -γδέρνουν πιο σωστά- ακόμα και τους Αγίους. Και σκέφτομαι ότι τελικά ίσως υπάρχουν μπόλικοι από δαύτους σε τούτη τη κωλο-χώρα!

Ζήτω το έθνος αγαπητοί μου, αυτό που πετάει στο γκρεμό την αξιοπρέπειά μας και κανείς δεν μιλά, κανείς δεν φωνάζει, κανείς μας δεν δοκιμάζει να χάσει πριν χαθεί...

(αξίζει να δείτε επίσης και αυτές τις εικόνες)

Εθνική Επέτειος!

"Κάθε χρόνο γιορτάζεται με ιδιαίτερη λαμπρότητα η επέτειος της 28ης Οκτωβρίου του 1940. Γιορτάζεται ένα ιστορικό γεγονός, αυτό της επετείου του “ΟΧΙ” στο ιταλικό τελεσίγραφο. Τι είναι ιστορικό γεγονός δίνεται στο πέρασμα του χρόνου. Ξέρουμε ότι ιστορία είναι η αφήγηση του παρελθόντος. Αφήγηση η οποία δεν μπορεί να είναι ουδέτερη αλλά προσδιορίζεται από τις ανάγκες του παρόντος. Η αφήγηση για τον β Παγκόσμιο πόλεμο δεν υπήρξε ποτέ μια και ενιαία. Τα απομνημονεύματα των πρωταγωνιστών του υποστηρίζουν το δίκιο τους, τη δική τους εκδοχή για τα γεγονότα. Έπρεπε πολλά να αποσιωπηθούν, όπως φόβοι, διλήμματα, ιδιοτέλειες, ανθρώπινες στάσεις. Τι θέση θα είχαν αυτά στον εορτασμό επετείων που επιχειρούν να αναπτύξουν την εθνική μας συνείδηση; Γι’ αυτό έπρεπε να υποβαθμιστούν, να παραχαραχτούν γεγονότα, όπως ο εμφύλιος . Και δημιουργήθηκε μια ιστορία επική, που φιλοδοξούσε να διδάξει μέσα από ηρωικά πρότυπα.

Η μνήμη συνιστά στοιχείο ταυτότητας. Οι κοινές μνήμες που μοιραζόμαστε με τους άλλους σφυρηλατούν στενούς δεσμούς μαζί τους, την αίσθηση της κοινής μοίρας. Οι εθνικές γιορτές, οι επέτειοι, γίνονται για να θυμόμαστε πάντα, για να μην «ξεχάσουμε», να είμαστε «εμείς».

Μέσα στο σχολείο περισσότερο, αλλά και έξω από αυτό, οι μεγάλοι άνδρες, οι αγωνιστές , οι ήρωες, συνθέτουν την εθνική ιστορική μνήμη. Σ’ αυτή τη γιορτή η ιστορία έρχεται στο προσκήνιο και ερμηνεύεται με διαφορετικούς τρόπους. Ο εκπαιδευτικός στο σχολείο την ερμηνεύει ανάλογα με τα βιώματά του, τις πεποιθήσεις του περί εθνικού κράτους , τη στάση του εν γένει απέναντι στον άλλο, τον εχθρό. Από την άλλη πλευρά, η πολιτεία με πανηγυρικούς, παρελάσεις, σημαιοστολισμούς, καταθέσεις στεφάνων, δίνει την εκδοχή της μοναδικής αντίληψης του ιστορικού παρελθόντος .

Από τα μαθητικά μας χρόνια όσοι βρισκόμαστε εδώ μαθαίνουμε να θυμόμαστε μέσα από τα ποιήματα, τα τραγούδια, τα σκέτς και να βιώνουμε την υπερηφάνεια που αισθάνονται οι γονείς μας όταν κρατάμε την ελληνική σημαία ή απαγγέλουμε ποιήματα πατριωτικά. Αν δούμε μέσα από μια μικρή έρευνα τάξης σήμερα τι ξέρουν τα παιδιά πριν τον εορτασμό της 28ης Οκτωβρίου, τι τους έκανε εντύπωση στη γιορτή του σχολείου και ποια τα συναισθήματά τους μετά τη γιορτή, θα διαπιστώσουμε ότι όλα τα παιδιά μιλούν για ήρωες, σημαία, τραγούδια, σφαγές, γενναίους. Πόσα όμως από αυτά που μαθαίνουν τα παιδιά είναι αλήθεια; Ο β Παγκόσμιος Πόλεμος κι όσα ακολούθησαν είναι πολύ πρόσφατη ιστορία. Τόσο πρόσφατη, που κινδυνεύει να μη γίνει πιστευτή. Γιατί πρωταγωνιστές αυτής της ιστορίας είναι οι παππούδες μας.

Θεωρούμε πως η λειτουργία της μνήμης είναι να δοξάσει το παρελθόν. Σήμερα όμως είναι και μια ευκαιρία να αναλογιστούμε το παρόν και να οραματιστούμε το μέλλον. Η 28η Οκτωβρίου είναι σταθμός για την ελληνική ιστορία, καθώς συμβολίζει τον αγώνα για ελευθερία και ειρήνη όλων των ανθρώπων. Η αποκάλυψη της φρίκης του πολέμου, η ανακάλυψη της αξίας της φιλίας και της αλληλεγγύης των λαών είναι πλευρές που αξίζει και πρέπει να βγουν στο φως. Ας αφήσουμε λοιπόν κατά μέρος την απαρίθμηση των γεγονότων κι ας προσπαθήσουμε να δούμε τα πράγματα από τη σκοπιά των λαών που αθόρυβα ή ηχηρά, πετυχαίνοντας ή χάνοντας, κλαίγοντας ή τραγουδώντας, αλλάζουν τη ροή της ιστορίας. Ας μιλήσουμε για την ελευθερία. Γιατί υπήρξαν κι εκείνα τα χρόνια άνθρωποι που την πίστεψαν, αγωνίστηκαν, πόνεσαν και προδόθηκαν γι’ αυτή. Πάντα υπάρχει λόγος να γιορτάζει κανείς την ελευθερία. Πάντα θα υπάρχει λόγος να την αναζητά. Ποτέ δεν υπάρχει λόγος να τη θεωρεί δεδομένη. Σήμερα γιορτάζουμε την αντίσταση στο φασισμό, την πάλη του δίκαιου ενάντια στο άδικο, το δικαίωμα στην ελευθερία σκέψης και έκφρασης, το δικαίωμα σε μια αξιοπρεπή ζωή. Ο κόσμος θα ήταν καλύτερος, αν αυτά τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματα δεν τα θυμόμασταν μόνο σε κάθε επέτειο αλλά τα εφαρμόζαμε στην καθημερινότητά μας.

Δεν έχει κανείς ελευθερία αν οι ελευθερίες των διπλανών απειλούνται. Και ο κόσμος όλος είναι πια τόσο κοντά ,που όλοι διπλανοί είμαστε..."

(Ένας πανυγηρικός λόγος της Χ.Ε. που πρόκειται να εκφωνηθεί αύριο κάπου στο Αιγαίο στα πλαίσια της εθνικής μας εορτής, χωρίς άδεια αναδημοσίευσης, κάτι για το οποίο ζητώ συγνώμη)

Αλήθεια, ποιό νόημα;

Σαν συνέχεια του προηγούμενου post, διαπιστώνω το εξής:

Αν υπάρχει νόημα σε τούτη τη ζήση είναι: η νοηματοδότηση.

Ψάχνουμε και ξαναψάχνουμε το νόημα, πλέουμε σε κύματα που άλλοτε μας φέρνουν ξερατά και άλλοτε γλυκύτατον ύπνον, παλεύουμε και αγωνιούμε, γνωρίζουμε και ξεχνούμε, αποκτούμε και χάνουμε... Τίποτα δεν έχει αξία από μόνο του (και μην μου πείτε ο "άνθρωπος" γιατί θα πέσει κανένας μετεωρίτης στην κεφάλα μας να μας πλακώσει και θα γελά μαζί μας όλο το σύμπαν). Όλα αποκτούν θέση, υπόσταση, ρόλο, φύση και λειτουργία εφ'όσον υπάρχει κάποιος που του δίνει νόημα και πολύ περισσότερο (δυστυχώς, γιατί εδώ βασίζεται η κοινωνική ύπαρξη) εφ' όσον υπάρχει και κάποιος άλλος που θα αναγνωρίσει αυτό το νόημα που εμείς φτιάξαμε. Όλα γυρίζουν γύρω από την αντίληψη ή όχι του νοήματος που δίνει ή νομίζει ότι δίνει έκαστος (άνθρωπος) στο είδος του!

Όλα μια κοινωνική κατασκευή λοιπόν... Φύλο, γλώσσα, συμπεριφορά, πράξεις και -φυσικά- ιδέες... Δεν διαφοροποιούμαστε στο ότι φτιάχνουμε όλοι τα νοήματά μας. Αυτό, πλέον το λαμβάνω ως βάση στη ζωή μου -ωςα αξίωμα δηλαδή- και πάω παραπέρα. Αυτό στο οποίο διαφοροποιούμαστε όμως, είναι στο μέχρι πόσο αντέχουμε να φτιάχνουμε τα δικά μας νοήματα, στο μέχρι πόσο αντέχουμε να δίνουμε νόημα σε αυτά που είμαστε και κάνουμε, στο μέχρι πόσο αντέχουμε να "δίνουμε" τελικά (με την έννοια της προσφοράς, που τόσο σου αρέσει ο όρος, αγαπητέ Τειρεσία!).

Σε αυτό το παιχνίδι, υπάρχουν δυο δρόμοι, όχι απαραίτητα μη διασταυρούμενοι: ο δρόμος που εσύ δίνεις νόημα σε κάτι, και ο δρόμος που τα παρατάς και ακολουθείς, έτσι επειδή είναι πιο εύκολο και λιγότερο κουραστικό, το νόημα που έχει δώσει ο άλλος, χωρίς να κρίνεις αν αυτό το νόημα σε εκφράζει ή όχι.

Με τον ίδιο τρόπο που δίνεις νόημα σε κάτι, μπορείς να θεωρήσεις ότι κάτι δεν έχει νόημα. Είναι και αυτό -δηλαδή η αφαίρεση νοήματος- μια πράξη νοηματοδότησης. Άρα υπάρχουν δυο πρόσημα, + και - σε κάθε πράξη μας. Δίνοντας ή αφαιρώντας νόημα στα πράγματα γύρω μας και μέσα μας, φτιάχνουμε τον δικό μας κόσμο, οριοθετούμε τις δικές μας κινήσεις, τη δική μας ύπαρξη, τη δική μας αντίληψη για τα φαινόμενα. Μπαίνουμε σε (+) ή βγαίνουμε από (-) τα πράγματα και έτσι πλάθουμε τα σύνορά μας.

Πώς λοιπόν, να αποκτήσει αληθές νόημα η λέξη αλήθεια, σε τούτον τον κόσμο, όταν ο καθείς χτίζει και κατασκευάζει τον δικό του κόσμο; Ένας κόσμος που αποτελείται από πολλούς μικρότερους κόσμους, πώς γίνεται να περιέχει μία και μόνο αλήθεια, ένα και μόνο νόημα, συγκεκριμένους και σαφώς ορισμένους κανόνες λειτουργίας; Όταν ένα άτομο πλέον, θεωρείται από τη φυσική ότι δεν είναι καθόλου ά-τομο, αλλά αποτελείται από πολλούς υποατομικούς κόσμους, όπως αυτός του πρωτονίου, του νετρονίου, των ηλεκτρονίων, των πυρηνικών σωματιδίων και ένας θεός ξέρει πού θα σταματήσει αυτή η διαίρεση (προσοχή, το "ένας θεός ξέρει" δεν είναι απλή φράση εν τη ρύμη του λόγου, είναι πραγματική και συνειδητοποιημένη φράση, διότι ΜΟΝΟ ένας θεός μπορεί να ξέρει μιας και αυτός τα έφτιαξε και ΠΟΤΕ ένας άνθρωπος που απλώς τα χρησιμοποιεί), πώς μπορούμε να μιλάμε για μια, καθολική και ενιαία αλήθεια, για ένα και μοναδικό νόημα; Αλήθεια, ο κόσμος του θετικού κυρίου πρωτονίου πώς αντιλαμβάνεται τον κόσμο του ουδέτερου κυρίου νετρονίου; Και εκείνο το κωλοπαιδάκι το ηλεκτρόνιο έχει αποκτήσει πολύ αρνητική φήμη ρε παιδί μου... Αν λοιπόν, ένα άτομο δεν είναι καθόλου άτομο, αλλά κρύβει μέσα του μια ολόκληρη κοινωνία άλλων υπο-ατόμων, τι γίνεται με τις κοινωνίες όπως -συμβατικά- τις έχουμε ορίσει;! Θα σας πω αμέσως τι γίνεται: κοινωνία κοινωνικών ατόμων, ή αλλιώς κοινωνία στο τετράγωνο, ή αλλιώς... ΧΑΟΣ! Όπως πραγματικά συνειδητοποιούμε κάθε μέρα εξάλλου (ειδικά σε τούτη τη χώρα).

Αγαπητοί μου, παίξτε, δώστε νόημα στα πράγματα όσο περισσότερο μπορείτε, συμμετέχετε όσο δεν πάει, φτιάξτε τα σύνορά σας αλλά και στο επόμενο βήμα σπάστε τα, σαν να ήταν βαρειές αλυσίδες που σας έπνιγαν! Αυτό που θα μείνει στο συμπαντικό θεατρικό κοινό το οποίο μας παρακολουθεί στο γήινο στερέωμά μας, ξέρετε ποιό είναι; Η ένταση με την οποία νοηματοδοτούμε. Τίποτε άλλο. Και αυτό είναι τα πάντα. Η ένταση κύριοι, η ένταση... Μέχρι να σπάσουμε τα δεσμά μας, μέχρι να σπάσουμε τα σωθικά μας, μέχρι να σπάσουμε...

Τα Πάντα του Τίποτα

Ώρες ώρες (μια τέτοια ώρα είναι και αυτή που σας γράφω), ξέρετε τι διαπιστώνω; Ότι η έντονη μελέτη του τίποτα, η βαθειά διείσδυση στην ουσία του τίποτα, η εμπεριστατωμένη γνώση του τίποτα, όσο μπορεί να γίνει αυτό αντιληπτό από τον ανθρώπινο νου, απαιτεί δυσανάλογα ποσά ενέργειας ως αντίβαρο για να αντέξεις αυτό το τίποτα. Αν το τίποτα δεν είναι τίποτα, η παραδοχή του και πολύ περισσότερο η συνύπαρξη μαζί του, σε κάθε στιγμή, μορφή ή έκφραση της καθημερινότητάς μας, είναι τα πάντα σε τούτο τον πλανήτη (δεν μπορώ να μιλήσω για άλλους).

Επειδή ακριβώς είναι βαρειά η καλογερική και ακόμα βαρύτερη η συνειδητοποίηση του τίποτα, ώρες ώρες (μια τέτοια ώρα είναι και αυτή που σας γράφω), ζητάς κάτι που θεωρείς απλό (αλλά που στον κόσμο του τίποτα δεν είναι καθόλου απλό): μια ευκαιρία για τον παράδεισο. Και σίγουρα ο παράδεισος δεν είναι στη Γη (το παραδέχεται εξάλλου και η θρησκεία μας, αλλά όχι ο παππούς μου, που θεωρεί ότι "παράδεισος και κόλαση είναι εδώ"). Οπότε, σε αυτό ακριβώς το σημείο γίνεται η σύνδεση τούτου του πλανήτη με άλλους πλανήτες. Να, λοιπόν πώς το τίποτα ετούτου του πλανήτη συνδέεται με τα πάντα των άλλων πλανητών. Αυτό ίσως ήταν και η αιτία που ο άνθρωπος κατόρθωσε να ξεφύγει από τα στενά όρια της Γης και να δει λίγο από τον υπόλοιπο συμπαντικό κόσμο...

"Και τι ζητάω"
Στίχοι: Γιάννης Γεωργακόπουλος
Μουσική: Λαυρέντης Μαχαιρίτσας
Εκτέλεση: Διονύσης Σαββόπουλος & Λαυρέντης Μαχαιρίτσας

Ιατρική - Ανθρωπολογία = 1-1

Πρόσφατα, συνομιλώντας με άτομο που έχει υποβληθεί σε βελονισμό, επιβεβαιώθηκε μέσα μου για μία ακόμη φορά, η άποψη της κοινωνικής ανθρωπολογίας που θέλει να τονίζει περισσότερο τα γυαλιά μας, μέσα από τα οποία βλέπουμε τα πράγματα, παρά τα ίδια τα πράγματα. Με άλλα λόγια, η πληροφόρηση για τα πράγματα γύρω μας, στηρίζεται περισσότερο στις κοινωνικές μας διόπτρες παρά στην ίδια τη φύση των πραγμάτων.

Και εξηγώ: αν η δυτική κλασσική ιατρική βλέπει με μισό μάτι κάτι βελονισμούς, ομοιοπαθητικές και ανατολίτικες μέθοδους εναλλακτικής ιατρικής, το ίδιο δικαίωμα έχουν και όλοι εκείνοι, που ακολουθώντας την παράδοση αιώνων που κληρονόμησαν από τους γονείς τους και τους παππούδες τους, έχουν μια διαφορετική φιλοσοφία, όχι μόνο ως προς το υγιές και ασθενές, αλλά συνολικότερα για την προέλευση και κατασκευή του ανθρώπινου είδους. Αν θέλουμε να είμαστε λοιπόν σοβαροί, δεν μπορούμε να παραγκωνίσουμε το γεγονός ότι κάποιοι -θεωρούν οτι- γιατρεύονται (όπως αυτό το άτομο με το οποίο μίλησα), αν κάνουν κάτι διαφορετικό από ό,τι προστάζει η δυτική ιατρική. Δεν μπορείς να αγνοήσεις έναν άνθρωπο, όταν σου λέει ότι δοκιμάζοντας 10 δυτικούς ιατρούς δεν βρήκε άκρη στο πρόβλημά του, ενώ δοκιμάζοντας έναν ανατολίτη θεραπεύτηκε.

Και ξαναεξηγούμαι: κύριοι, οι ασθενείς έχουν άλλο κριτήριο για τα πράγματα που τους βασανίζουν, και δεν είναι άλλο εξόν από αυτό της απαλλαγής ή μη, από τα εν λόγω βασανιστικά πράγματα. Τα υπόλοιπα, δηλαδή πώς το ενόχλημα εξαφανίζεται -που προϋποθέτει τη γνώση του πώς εμφανίζεται- αποτελεί αυτό που λέμε επιστημονική συζήτηση και αφορά τους επιστημονικούς κύκλους, όχι τον κόσμο. Αυτό είναι που διαφοροποιεί Ανατολή και Δύση, οι επιστήμονές τους και όχι ο κόσμος τους. Άρα, μην με κατηγορήσετε ότι πιστεύω στις ανατολίτικες μεθόδους θεραπείας. Το αντίθετο μάλλιστα, δεν έχω πειστεί ακόμα για τίποτα και δεν νομίζω να πιστώ εδώ που τα λέμε. Απλώς αναρωτιέμαι, πώς να μην αξιολογήσεις αυτό που σου λένε οι συγκεκριμένοι άνθρωποι; Γιατί να πετάξεις στα σκουπίδια, κάτι που για κάποιους έχει αποτέλεσμα απτό και λειτουργικό; Επίσης αναρωτιέμαι, μήπως αυτή η διαμάχη σε δυτική και ανατολίτικη ιατρική κρύβει κάτι πολύ βαθύτερο, όπως για παράδειγμα τη γενικότερη φιλοσοφία για το τι είναι άνθρωπος, για το ποιούς κανόνες ακολουθεί κλπ κλπ; Και έτσι λοιπόν, ερχόμαστε αντιμέτωποι με τη διαμάχη επιστήμης-πολιτισμού. Πού φτάνουν τα όρια του καθενός; Ποιό επηρρεάζει ποιό -αν υπάρχει αλληλεπίδραση-;

Συμπέρασμα: ανατολίτικη και δυτική ιατρική διαφέρουν γιατί εκκινούν από διαφορετικές βάσεις. Το τι είναι άνθρωπος για την Ανατολή και τι είναι για τη Δύση, διαφέρει σημαντικά. Μα θα μου πείτε, τότε γιατί υπάρχει κλασσική ιατρική στην Κίνα, και γιατί υπάρχει η επίσημη ιατρική επιστήμη ευρύτερα στην Ανατολή; Με το ίδιο σκεπτικό, αντιστρέφοντας το ερώτημα, θα σας ρωτούσα, γιατί υπάρχει και η επίσημη ανατολίτικη ιατρική στις χώρες της Δύσης; Τι το παραπάνω έχει δηλαδή η επιστήμη, όπως ορίζεται από την τεχνοκρατική Δύση, από την φιλοσοφία-επιστήμη-κοσμοθεωρία, της παραδοσιακής Ανατολής; Αν εμείς οι Δυτικοί βγάζουμε σπυράκια στο άκουσμα της λέξης βελονισμός, τι άραγε συμβαίνει με τους Ανατολίτες στο άκουσμα λέξεων όπως "Depon, Norgesic, Muscoril";

Σε αυτή τη διαμάχη διαφαίνεται πιστεύω ότι χρειάζεται ένας καλός διαιτητής. Το όνομά του είναι Ιατρική Ανθρωπολογία και έχουμε αρχίσει μια εκ του σύνεγγυς και εκ βαθέων συνομιλία για τους κανόνες του παιχνιδιού... Για να δούμε λοιπόν πού θα βγεί!


Υ.Γ.: Ξέρω, ότι η συζήτηση μπορεί να επεκταθεί απεριόριστα. Εδώ μπαίνουν θρησκευτικοί και ευρύτερα φιλοσοφικοί παράγοντες, εδώ μπαίνουν προσωπικές διαφοροποιήσεις ή αλλιώς όπως μου αρέσει να λέω: ο καθείς ακούει αυτά που του αρέσει να ακούει. Και εδώ φυσικά κολλάνε και τα πολύ ωραία ερωτήματα, που μελετώ τούτες τις μέρες (είπαμε, έχουμε καταπιαστεί με πολλά καρπούζια...): σε τι διαφέρει η Αστροφυσική από την Αστρολογία, γιατί η Αστροφυσική είναι πιο αληθινή από την Αστρολογία, πώς τεκμηριώνεται -αν τεκμηριώνεται- η υπεροχή και η επιστημονικότητα της πρώτης σε αντίθεση με την αερολογία της δεύτερης;

Οι απαντήσεις όμως στην επόμενη ανάρτηση.

(για το πρώτο γκολ της Ιατρικής δες εδώ)

9 καρπούζια σε μια μασχάλη

Ιατρική, Κοινωνική Ανθρωπολογία, Αργεντίνικο τάνγκο, παραδοσιακοί ελληνικοί και φολκλορικοί ευρωπαϊκοί χοροί, μαντολίνο, φυσιολατρεία, παρατήρηση ανθρώπων, blogging, όλα μαζί οδηγούν στο να μην έχεις καθόλου χρόνο για να ξεκουραστείς... Όμως, παραδόξως, κάτι μέσα σου έχει αρκετές αντοχές, σαν αυτές ενός παιδιού που παίζει ασταμάτητα έξω στον χαλικόδρομο από το πρωί και είναι ήδη απόγευμα!

Η συνθήκη όμως, "καθόλου χρόνος" παραπέμπει σε εκείνες τις καταστάσεις της πρώτης ζωής του σύμπαντος, τότε που δεν υπήρχε πραγματικά ο χρόνος.

Άρα, για κάποιους το να μην έχουν καθόλου χρόνο, είναι σαν να έρχονται αντιμέτωποι με τα πιο βαθειά ερωτήματα τούτου του σύμπαντος. Με εκείνα που γεννήθηκαν, τότε που γεννήθηκε και το ίδιο το σύμπαν. Άρα, για κάποιους το να μην έχουν καθόλου χρόνο, μάλλον πρέπει να θεωρηθεί ως ευλογία, διότι έρχονται πιο κοντά στις συνθήκες της Δημιουργίας και άρα πιο κοντά στον Δημιουργό...

Υ.Γ.: Για ένα πράγμα όμως πρέπει πάντα να βρίσκουμε λίγο χρόνο: για έναν υπνάκο!

Καλό σας ξημέρωμα.