Είναι μια νέα προσπάθεια συνάντησης των πνευμάτων κάτω από το φως του έναστρου βραδινού ουρανού, τις ώρες που βγαίνουν οι νεράιδες και τα παραμύθια φαίνονται αληθινά...
Ρήμαξε ο Έρωτας μες στο πολύ το Σεξ. Χάθηκε η Γνώση μες στην πολύ τη Πληροφόρηση. Αποδυναμώθηκε η Φιλία μες στα πολλά τα Likes. Τυφλώθηκε η Ελευθερία μες στο πολύ το Φως. Ανδρώθηκε το Σκότος μες στον πολύ Διαφωτισμό. Πνίγηκαν οι Άνθρωποι μες στην πολύ Βροχή. Κάηκαν τα Όνειρα μες στην πολύ Φωτιά. Αρρώστησε η Πρόληψη μες στην πολύ τη Θεραπεία. Μπερδεύτηκε ο Νους μες στις πολλές τις Λύσεις. Άραγε Γαλήνη, θα γυρίσεις; Κοιτάω γύρω μου και αναρωτιέμαι. Πώς να παλέψεις τα ίδια παντού; Ιατροί, Νοσηλευτές και πλήρωμα ΕΚΑΒ που δεν έχουν εκπαιδευτεί για να αντιμετωπίζουν το επείγον. Πώς να μην πεθαίνει κόσμος στα νοσοκομεία; Δάσκαλοι οδήγησης, κανόνες οδικής κυκλοφορίας και τροχαία, που τόσα χρόνια λαδώνονταν. Πώς να μην πεθάνει λοιπόν, τόσος κόσμος από "λάδια" στους δρόμους; Καθηγητές και Δάσκαλοι που δεν έχουν εκπαιδευτεί για να αντιμετωπίζουν μια επείγουσας κρίση συμπεριφοράς ενός παιδιού. Πώς να μην πεθαίνουν ψυχές και αυριανές προσωπικότητες; Πολιτική Προστασία που δεν έχει εκπαιδευτεί να λειτουργεί ως επείγουσα Προστασία και παραμένει απλά πολιτική. Έτσι, διαχρονικά, πώς να μην πεθαίνει η Προστασία και πώς να μην δυναμώνει η Πολιτική; Άνθρωποι καθημερινοί που δεν έχουν εκπαιδευτεί τι πρέπει να κάνουν σε περίπτωση επείγοντος. Μα το κυριότερο, άνθρωποι που δεν ενδιαφέρονται να εκπαιδευτούν -έστω από μόνοι τους!- για το τι πρέπει να κάνουν σε περίπτωση επείγοντος. Κοντολογίς... λογής "ειδικοί" και "επειγοντολόγοι" σε κάθε τομέα του κοινωνικού κράτους, που δεν κατέχουν την έννοια του Επείγοντος. Και αυτό είναι το πιο Επείγον από όλα σε τούτη τη χώρα. Και τα θύματα που ακούτε αυτές τις ώρες να ανασύρονται απανθρακωμένα μέσα από τις φωτιές της Αττικής, είναι λίγα μπροστά σε εκείνα τα θύματα που καθημερινά καίγονται και αποσαρθρώνονται από την κοινωνική έκφραση ετούτης της καμμένης χώρας, σμπαραλιασμένα και κατακρεουργημένα από ένα ανίκανο κράτος και από άδιάφορους συμπολίτες. Οι εξαιρέσεις υπαρκτές, αλλά ελάχιστες. Το θέμα της Παιδείας αναδεικνύεται πάλι μέγιστο, αλλά ανύπαρκτο. Το Συμπέρασμα έχει διατυπωθεί εδώ και χιλιετίες: ουκ εν το πολλώ το ευ... Αγαπημένε ποιητή, μίλα τη γλώσσα της αλήθειας και περιέγραψέ μας πώς οι άνθρωποι βάζουν το χέρι τους και βγάζουν το "Μάτι" τους...
Στενότης χώρου. Στενότης σκέψης. Στενότης πράξης. Αυτά βλέπω γύρω μου. Ένα σύντομο πέρασμα κάτω από την Ακρόπολη, με έβγαλε εντελώς τυχαία σε μια γωνιά που κατόρθωσε να ξυπνήσει τις αισθήσεις μου και να διεγείρει μυαλό, φαντασία, αναμνήσεις και συναισθήματα... Μια γωνιά, που ακριβώς επειδή κατόρθωσε να αλλάξει τις διαστάσεις της στενότητας γύρω μου, αξίζει να σας την παραθέσω πανοραμικά, σε κανονικό μέγεθος, όπως είναι, και όχι όπως τα στενά όρια και καλούπια της κοινωνίας μας, επιζητούν οι σκηνές, οι σκέψεις και οι στιγμές μας, να είναι...
Μαγικό σκηνικό, θαρρείς θεατρικό, πάντως σίγουρα τονωτικό, και αντιδιαστελλόμενο με τη στενότητα που ακόμα και σε αυτήν την ίδια τη γωνιά, έχουν επιβάλλει οι κανόνες συμπυκνωτικής ανοικοδόμησης... Ένα λιλιπούτειο θεατράκι του δρόμου λοιπόν, πίσω του άνθρωποι να τρέχουν να σωθούν από κάθε είδους εξαρτήσεις και μόδες που μας έχουν επιβάλλει για να μας συν-θλίβουν τις ζωές, απέναντι ακριβώς, ένας Καραγκιόζης έτοιμος, να αναμετρηθεί για μια φορά ακόμη με όλα τα θηρία, -γύρω του και εντός του- παραμένοντας πανί με πανί, σε ένα θέατρο γεμάτο σκιές, παράλογα πρόσωπα και δίχως νόημα συμπεριφορές απολίτιστων... Πιο πάνω σε έναν από τους πέριξ τοίχους, το αποτύπωμα από μια άλλη στάση ζωής:
"Buongiorno Principessa" να καλημερίζει επίμονα κι ευγενικά, κάποια πριγκιπική μορφή που κρύβεται θαρρείς, ακριβώς απέναντι της, παιχνιδίζοντας με τη δαντέλα του ξύλινου παραθύρου, κρυφοκοιτάζοντας τη γαλήνη της έρημης (α)γωνίας... Και εσύ ψάχνεις ακόμα, δύσμοιρε θεατή, ένα βλέμμα αρχαίο, αθάνατο, καθάριο, στη στοά των αθανάτων... Μόνο, που οι στοές αυτές άλλαξαν, τα βλέμματα έγιναν τηλε-κατευθυνόμενα, οι άλλοτε πηγές πνευματικής αναζήτησης, περιχαρακώνονται, μνημονεύοντας ψεύτικα κάποιο ακάνθινο στεφάνι, κάποιου Θεανθρώπου...
Τι τους απειλεί;
Μάλλον η δική σου σωφροσύνη...
Και εκείνες οι αξίες;
Αυτές που καίνε και πυροδοτούν κορμιά,
κινούν τις σάρκες και τις σκέψεις σε άλματα προς το κενό;
Αυτές, φαίνεται σαν να χάθηκαν.
Ή πιο σωστά, σαν ποτέ να μην έζησαν πραγματικά...
Και νιώθεις, ότι "δεν μπορείς να κλάψεις όπως πρώτα..."
και στα μάτια των περαστικών, "κρεμούν ήλιοι χλωμοί..."
Μα ξέρεις, πως μένουν κρυμμένες από την παγωνιά,
κάποιες τέτοιες γωνιές, που ανέλπιστα και άξαφνα,
σε κλέβουν από τις σκέψεις σου,
και με μανιώδη θαλπωρή,
σου δίνουν βήμα και σκηνή,
να αρθρώσεις λόγο...
Και έτσι, "οι πρώτοι ξανά που άναψαν καημοί" μέσα σου,
αναζωπυρώνονται, έστω για μια στιγμή,
ακόμα και δίχως υπαρκτούς θεατές,
και εσύ να δίνεις παράσταση.
"Ο Καραγκιόζης θεατής του Καραγκιόζη",
είναι η παράστασή σου!
"Δεν αγαπάς"
Ποίηση: Κώστας Καρυωτάκης
Μουσική: Λουκάς Θάνου
Ερμηνεία: Νίκος Ξυλούρης
Υ.Γ.: Πιο ταιριαστή μουσική υπόκρουση για αυτό που έζησα δεν νομίζω να βρω... Και αυτή της αξίζει να βγει έξω από τα στενά όρια!
Ξεκινώντας αυτή τη σειρά αναρτήσεων, διαλέγω να σας δείξω μια διαφάνεια που είχα φτιάξει στον πρώτο μου επιτραπέζιο υπολογιστή, (εκεί κάπου στη Β' Γυμνασίου), όταν περιεργαζόμουν (και πρωτογνωριζόμουν με) το PowerPoint της Microsoft. Νομίζω, ότι συμπυκνώνει αρκετά νοήματα της τότε παιδικής μου σκέψης αφ' ενός και αφ' ετέρου δένει ως συνέχεια, πολύ όμορφα με τις δυο φωτογραφίες στο τέλος της προηγούμενης ανάρτησης.
Ενθυμούμενος εκείνα τα χρόνια, των αγνών προσδοκιών και των ονείρων...
Μου ήρθε στο νου εκείνη η εποχή που ο κόσμος ξεψυχούσε για πλάκα...
Ο Κώστας Καρυωτάκης έχει αποτυπώσει γλαφυρά την εικόνα ενός φθισικού προσωπείου στο παρακάτω ποίημά του:
ΠΟΛΥΜΝΙΑ
Ψεύτικα αισθήματα ψεύτη του κόσμου! Μα το παράξενο φως του έρωτός μου φέγγει στου σκοτεινού δρόμου την άκρη: Με το παράπονο και με το δάκρυ, κόρη χλωμόθωρη μαυροντυμένη. Κι είναι σαν αίνιγμα, και περιμένει. Λάμπει το βλέμμα της απ' την ασθένεια. Σάμπως να λιώνουνε χέρια κερένια. Στ' άσαρκα μάγουλα πως έχει μείνει πίκρα το νόημα γέλιου που σβήνει! Είναι το αξήγητο το μικροστόμα δίχως το μίλημα, δίχως το χρώμα. Κάποια μεσάνυχτα θα σε αγαπήσω, Μούσα. Τα μάτια σου θαν τα φιλήσω, να 'βρω γυρεύοντας μες στα νερά τους τα χρυσονείρατα και τους θανάτους, και τη βασίλισσα λέξη του κόσμου, και το παράξενο φως του έρωτός μου.
Αλλά και ένας άλλος καλλιτέχνης, ο Μάρκος Βαμβακάρης, μίλησε κάποτε με τον δικό του τρόπο, για ένα τέτοιο προσωπείο της φθίσης, που το λιώνει ο έρωτας...
Απόψε είναι σαν όνειρο το δείλι· απόψε η λαγκαδιά στα μάγια μένει. Δεν βρέχει πια. Κι η κόρη αποσταμένη στο μουσκεμένο ξάπλωσε τριφύλλι.
Σα δυο κεράσια χώρισαν τα χείλη· κι έτσι βαθιά, γιομάτα ως ανασαίνει, στο στήθος της ανεβοκατεβαίνει το πλέον αδρό τριαντάφυλλο τ' Απρίλη
Ξεφεύγουνε απ' το σύννεφον αχτίδες και κρύβονται στα μάτια της· τη βρέχει μια λεμονιά με δυο δροσοσταλίδες
που στάθηκαν στο μάγουλο διαμάντια και που θαρρείς το δάκρυ της πως τρέχει καθώς χαμογελάει στον ήλιο αγνάντια.
Αφιερωμένο σε Αυτήν, που ίσως υπάρχει ίσως όχι... Θα περιμένω όμως, τι άλλο μένει να κάνω; Μέχρι να με εγκαταλείψουν οι αντοχές μου, οι δυνάμεις μου, οι σκέψεις μου... Τι άλλο μένει να κάνω; Μόνο να αφιερώνω σε Αυτήν...
Πριν λίγο καιρό προσπαθούσα απεγνωσμένα να εκδώσω μια συλλογή ποιημάτων, πιστεύοντας ότι αυτό που έχω είναι μοναδικό και ότι είναι κάτι σαν την παρακαταθήκη μου σε τούτη εδώ την κοινωνία (ω, ρε ονειροπόληση... ου! να μου χαθώ, πανάθεμά με!).
Με αφορμή αυτή την προσπάθεια ήρθα αντιμέτωπος με ένα ερώτημα: πώς κατοχυρώνονται τα πνευματικά δικαιώματα ενός ανθρώπου! Μετά από αρκετό ψάξιμο κατάλαβα ότι δεν υπάρχει τρόπος να κατοχυρώσει κάποιος 100% τα δικαιώματά του και αναρωτήθηκα γιατί άραγε να συμβαίνει κάτι τέτοιο, ειδικά σε μια κοινωνία που προασπίζει (λέμε τώρα!) τα δικαιώματα του πολίτη. Ο συνηθέστερος τρόπος για την κατοχύρωση είναι κάποιος να ταχυδρομήσει το δημιούργημά του συστημένο στο όνομά του και στη διέυθυνσή του και να τον κρατήσει σφραγισμένο, ώστε αν προκύψει θέμα κτήσης του περιεχομένου να φαίνεται η ημερομηνία αποστολής, σαν παλαιότερη.
Όπως και να'χει πάντως, βρήκα έναν εκδότη που συμφώνησε να βάλει το όνομά του στη συλλογή μου. Μου ζήτησε 3000 ευρώπουλα για 500 αντίτυπα, από τα οποία θα κρατούσε και θα πουλούσε αυτός τα 50 και τα υπόλοιπα 450 θα τα έπαιρνα εγώ σπίτι μου, να τα διαθέσω όπως θέλω. Συνειδητοποίησα ότι ήθελε μάλλον να βάλει χέρι στην τσέπη μου, παρά το όνομά του στα ποιήματά μου.
Και έτσι μου δημιουργήθηκαν τα εξής ερωτήματα:
1. Τι είναι τα πνευματικά δικαιώματα; Γιατί η κοινωνία μας δεν έχει κατορθώσει να εξασφαλίσει μια μέθοδο 100% κατοχύρωσης μιας πνευματικής δημιουργίας; 2. Γιατί θέλουμε να κατοχυρώσουμε τόσο πολύ κάποια ιδέα ή δημιουργία σε αυτή τη ζωή; 3. Γίνεται μια σκέψη να δημιουργηθεί εκ παρθενογεννέσεως ή οι εμπειρίες και τα ερεθίσματα όλου του πρότερου βίου μας, δηλ. του παρελθόντος μας, δημιουργούν τις σιδερένιες ράγες πάνω στις οποίες θα ταξιδέψει το τρένο της σκέψης μας; Γίνεται μια σκέψη να μην επηρεάζεται από καμιά άλλη σκέψη;! (Ο Minsky έχει απάντηση για αυτό το ερώτημα).
Επειδή όμως το κάθε ένα από αυτά τα ερωτήματα γεννοβολούσε άλλα ερωτήματα και αυτά με τη σειρά τους ακόμα περισσότερα, κατέληξα να πάσχω από καρηβαρία! Προς καλή μου τύχη και ίαση όμως, έτυχε να ξανακούσω τα κάτωθι παραδοσιακά τραγουδάκια, που με γλίτωσαν από το αδιέξοδο και μου είπαν την απάντηση: όλα αυτά περί πνευματικών δικαιωμάτων είναι μπούρδες και κουραφέξαλα!
"Ένα καράβι από τη Χιό"
"Την καρδιά μ' την πληγωμένη"
Και ερωτώ: πόσο μωροί και κοντόφθαλμοι μπορεί να είμαστε εμείς οι σημερινοί κυνηγοί της δόξας, της επωνυμίας και και της εφήμερης κοινωνικής αναγνώρισης, όταν υπήρχαν άνθρωποι-γίγαντες, που δημιούργησαν διαμάντια όπως αυτά πιο πάνω, αλλά κανείς δεν ξέρει το όνομά τους; Κανείς δεν τους τίμησε ποτέ, κανείς δεν έγραψε σε μια φυλλάδα για αυτούς, κανείς δεν έκανε αφιέρωμα προσωπικό, κανείς δεν τους εκθείασε σε κάποια καλλιτεχνική στήλη... Πολύ απλά γιατί κανείς δεν τους ξέρει! Λένε ένα "δημοτικό" ή "παραδοσιακό" και ξεμπερδεύουν. Δεν γνωρίζουν όμως τις αντιξοότητες και τις συνθήκες κάτω από τις οποίες συνελήφθη, κυοφορήθη και εν τέλει εγεννήθη ένα τέτοιο πνευματικό τέκνο! Παρά μόνο η σημερινή κοινωνία ξέρει να μοιράζει διπλούς και τριπλούς πλατινένιους δίσκους, πρωτοσέλιδα, φλας, φώτα δημοσιότητας, πολλά φώτα... και ξανά φώτα... τόσα που στο τέλος στραβωνόμαστε και δεν βλέπουμε την τύφλα μας!
Όποιος λοιπόν πιστεύει ότι κάτι είναι καθαρά δικό του δημιούργημα, απατάται οικτρά! Ξεχνά αυτό που είχε πει ο μεγάλος Νεύτων: "...αν κατόρθωσα να δω μακρύτερα από τους άλλους, είναι επειδή πάτησα στους ώμους γιγάντων και σηκώθηκα πιο ψηλά...". Όλα τα δημιουργήματα των ανθρώπων, είναι κομμάτια της δημιουργίας της ανθρωπότητας. Όλοι επηρεαζόμαστε από όλους και επηρεάζουμε όλους. Όλα είναι ανάμεικτα και μπερδεμένα. Αυτό είναι η ζωή... κάτι πολύπλοκο, που όμως βασίζεται σε απλούς κανόνες. Και ένας από αυτούς τους απλούς κανόνες είνα ότι δεν μπορείς να κατοχυρώσεις 100% τα πνευματικά σου δικαιώματα γιατί απλά δεν είναι 100% δικά σου, αλλά είναι και των υπολοίπων. Το μόνο που είναι 100% δικό μας, είναι τα οινο-πνευματικά δικαιώματα, καθότι μπορούμε να πιούμε όσο, όποτε και ό,τι θέλουμε, χωρίς να δώσουμε λογαριασμό σε καμία κοινωνία!
Έτσι αποφάσισα τελικά να δημοσιεύω τα ποιήματά μου και όποιες άλλες σκέψεις μου κατέβουν, σε αυτήν εδώ την ιντερνετική γωνιά! Είναι αρκετά ευρύχωρη και αρκετά ζεστή για να χωρέσει τις μικρές μου ανησυχίες. Έτσι τα δημιουργήματά μου (που έχουν κάμποσες επιδράσεις από άλλους φωτεινούς ανθρώπους...) θα μείνουν εις τους (διαδικτυακούς) αιώνας των (τεχνολογικών) αιώνων, αμήν!
Κυνηγοί
Κυνηγοί τουδιαφορετικού, του μεγάλου, του ιδεώδους,
του απύθμενου νοήματος που θα θρέψει την ψυχή σας,
Σήμερα κατάφερα να δω και το τελευταίο επεισόδιο της τηλεοπτικής σειράς "Καρυωτάκης". Είναι μια από τις καλύτερες σειρές όσον αφορά την απόδοση μιας ολόκληρης εποχής, το ψυχογράφημα μιας ολόκληρης κοινωνίας, τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο άνθρωπος και απειλούν ακόμα και την επιβίωσή του και τέλος την ποίηση, που αντιστέκεται απέναντι στην αλλοτρίωση και αποτελεί πύλη διεξόδου από την απόγνωση, το αβέβαιο και το άδικο της μικρής καθημερινότητάς μας.
Τι να πώ... Να πω για τόσους άγνωστους ανθρώπους που πέρασαν από τούτη τη γη και έδωσαν τον δικό τους αγώνα, χωρίς κανείς να τους αντιληφθεί; Να πω για το πόσοι άνθρωποι χάθηκαν από ασθένειες που σήμερα η Ιατρική τις αντιμετωπίζει πολύ εύκολα; Να πω για τον έρωτα που μπορεί και φτερακάει ακόμα και υπό τις πιο δύσκολες και δυσμενείς συνθήκες; Να πω για το τι τραβούσαν οι γυναίκες της εποχής; Να πω για τη διαφθορά που κυριαρχούσε στην ψυχή των περισσοτέρων; Να πω για την τεράστια κοινωνική αδικία που χώριζε τις οικονομικές τάξεις;
Να πω ότι μου έχουν πει πως αν ήμουν ποιητής εκείνης της εποχής θα ήμουν σαν τον Καρυωτάκη...; Δεν ξέρω αν θα πρέπει αυτό να με κάνει να χαίρομαι ή να θλίβομαι.
Έλαβα προχτές ένα μήνυμα στο κινητό μου, από αποστολέα που ξεκινούσε από 0048… Δεν ξέρω από ποια χώρα είναι, αλλά ξέρω ότι για μια ακόμα φορά η σύμπτωση με περιγελά και θα εξηγήσω στη συνέχεια:
Το μήνυμα ήταν το κάτωθι:
«Πες μου, γιατί οι άνθρωποι όταν δεν δικαιώνονται, ματαιώνονται; Τι έχουν ορίσει ως δικαίωση; Η ελευθερία αγαπητέ, φαντάζει έννοια, μη αντιληπτή – μεταφυσική… Στον αντίποδα της δικαίωσής τους.»
Πράγματι πολύ βασανιστικά ερωτήματα και θεώρησα την κατάσταση επείγουσα… Προσπάθησα να απαντήσω μέσω του ίδιου τηλεφωνικού κέντρου, αλλά μέσω άλλης σκεπτικής προσέγγισης. Όμως το μήνυμά μου, ακόμα εκκρεμεί! Προφανώς το κινητό του αποστολέα είναι κλειστό. Γι’ αυτό λοιπόν θα προσπαθήσω να απαντήσω από αυτήν την ιντερνετική γωνιά, προσδοκώντας να συναντήσω αυτόν που έστειλε το μήνυμα, αν και έχω ισχυρή υποψία ποιος είναι!
Πιστεύω λοιπόν πως τα ερωτήματα που εκφράζει ο αποστολέας δεν εμπίπτουν καθόλου μα καθόλου στον τομέα της μεταφυσικής, αλλά είναι καθαρά θέμα φυσικής! Εξηγούμαι: ο άνθρωπος από σκοπιά φυσικής είναι μια μηχανή, που καταναλώνει ενέργεια και παράγει έργο, που είναι και αυτό ένα είδος ενέργειας. Μάλιστα είναι η τελειότερη μηχανή του είδους, ό,τι πιο φανταχτερό, άρτιο και πετυχημένο έχει πετύχει το πείραμα της φύσης, ό,τι πιο δυναμικό έχει υπάρξει μέχρι τώρα γνωστό στο σύμπαν. Κάποιοι λοιπόν με μπόλικη φαιά ουσία, προσπάθησαν να μετρήσουν την απόδοση αυτής της μηχανής (απόδοση είναι το πηλίκο του έργου που παράγεται ως προς την ενέργεια που καταναλώνεται). Και τι λέτε ότι βρήκαν; Βρήκαν ότι η απόδοση του ανθρώπου σαν ενεργειακή μηχανή είναι 0,48!!
Δύο συμπεράσματα για αυτό το νούμερο:
1. Δεν είναι 0,50 αλλά είναι μικρότερο και από το μισό της καταναλισκόμενης ενέργειας. Άρα η φύση δεν έχει κατορθώσει να φτιάξει μια μηχανή που να κάνει ωφέλιμη ενέργεια έστω τη μισή ενέργεια από ότι καταναλώνει. Η αυτοκρατορία της θερμότητας λοιπόν (το υπόλοιπο 0.52 δηλαδή) είναι απόρθητη! Αυτό είναι ντροπή της φύσης!!! Ή για να είμαστε πιο ακριβείς επιστημονικά, αυτό είναι: ε-ντροπί-α της φύσης!
2. Μου θυμίζει τον τηλεφωνικό κωδικό κάποιας χώρας του εξωτερικού, που δεν γνωρίζω ποια είναι, από την οποία μου αποστέλλονται μηνύματα με βασανιστικά ερωτήματα… Και μετά δεν με πιστεύετε που σας λέω ότι οι συμπτώσεις με εμπαίζουν!
Θα χρησιμοποιήσουμε όμως κυρίως το πρώτο συμπέρασμα:
Ο άνθρωπος νοιώθει ότι σε όλη του τη ζωή δίνει το 100% της προσπάθειάς του και της ενέργειας του. Ειδικά αν είναι αθλητής, και ειδικά αν δεν χρησιμοποιεί «δυναμωτικά». Όσο και αν δίνει όμως, όπως εξηγήσαμε ανωτέρω, δεν μπορεί να ξεπερνά το 48% σε πραγματικό ενεργειακό αποτέλεσμα. Άρα ψεύδεται όταν νομίζει ότι δίνει το 100%! Ζει στον μικρόκοσμό του και στο μικροπεριβάλλον του. Όταν λοιπόν κάτι δεν του πάει καλά, όταν ένας στόχος δεν πετυχαίνεται, όταν επέρχεται η ήττα, τότε αυτό προκαλεί ανατροπή στις εσωτερικές ισορροπίες της συνειδητής σκέψης. Δεν μπορεί να γίνει αντιληπτό από τον ανθρώπινο νου πώς γίνεται να δίνει τα πάντα (το 100% όπως θαρρεί) και να μην παίρνει τίποτα (αποτέλεσμα 0%)! Αυτό από μόνο του είναι ανισόρροπο, σκέφτεται! Οπότε επέρχεται αυτό που στον στρατό λέγαμε «εμπλοκή», δηλαδή μπλοκάρισμα! Και τα συμπτώματα του μπλοκαρίσματος είναι τα ίδια που νοιώθει κάποιος που βρίσκεται εγκλωβισμένος σε ένα στενό χώρο, που δεν τον χωρά και δεν μπορεί να μετακινηθεί προς καμία κατεύθυνση. Με άλλα λόγια τα συμπτώματα, είναι αυτά της στενο-χώριας ή πιο επιστημονικά του άγχους, τους στρες.
Όμως αυτό με μια δεύτερη ματιά, δεν είναι τόσο κακό, αντιθέτως είναι ευεργετικό για την επιβίωση –ειδικά την ψυχική- του ανθρώπινου είδους. Φανταστείτε τον άνθρωπο που με την πρώτη ήττα θα συνειδητοποιούσε το μάταιο της υπόθεσης και θα στεκόταν εκεί, αδυνατώντας να προχωρήσει παραπέρα. Η ήττα και όλα τα προαναφερθέντα συμπτώματα σε έναν υγιή ψυχικά οργανισμό είναι η παρότρυνση για να ξαναπροσπαθήσει, να παλέψει πιο σκληρά την επόμενη φορά και να δώσει παραπάνω από το 100% που μέχρι τότε έδινε. Είναι αυτό που παροτρύνει ένας προπονητής τον αθλητή του: «να ξεπεράσει τον εαυτό του». Όλα αυτά τα βασανιστικά ερωτήματα που μου εστάλησαν λοιπόν, είναι φυσιολογική αντίδραση του ανθρώπινου οργανισμού, που τον παρακινούν να προσπαθήσει περισσότερο για έναν νέο στόχο, έναν νέο αγώνα… και έτσι του δίνουν νόημα στη ζωή του, καθώς του γεμίζουν τον χρόνο, του δίνουν έναν προγραμματισμό, του χαράζουν μια πορεία μέχρι την επόμενη μάχη. Έτσι γεμίζει η ζωή του ανθρώπου και η ενέργεια δεν καταναλίσκεται από εδώ και από εκεί, αλλά κατευθύνεται προς την επίτευξη ενός στόχου. Αυτό εξάλλου είναι η ζωή: μια διαρκής στόχευση, ένα κυνήγι, μια μάχη, ένα συνεχές σήκωμα εκεί που πέφτεις.
Βέβαια το πράγμα δεν είναι τόσο απλό, καθώς αναδύονται πάλι δυο συμπεράσματα από τα προηγούμενα:
1. Τι γίνεται όταν αρχίζεις να κουράζεσαι από τις συνεχείς ήττες, από το συνεχές πέσιμο, από το βάρος της στενοχώριας; Πόσο αντέχει ο άνθρωπος σαν μονάδα, τη στενο-χώρια; Εκεί λοιπόν υπάρχουν άλλα αντανακλαστικά, κοινωνικής φύσης αυτή τη φορά, που αναγκάζουν τον άνθρωπο προς αναζήτηση άλλου ανθρώπου, για να συναναστραφούν, να είναι μαζί και έτσι να μοιράσουν το βάρος που λέγαμε! Όταν ένας άνθρωπος στενο-χωρείται και δεν μπορεί να βγει από μια δύσκολη θέση, έχει εφεύρει τρόπο ώστε να προσκαλεί έναν άλλον συνάνθρωπο στην θέση του και έτσι να μοιράζεται η δυσκολία της στιγμής που βιώνει. Πώς το κάνει αυτό; Φυσικά με την εφεύρεση του μικρού οργάνου που λέγεται «καρδούλα»! Τοποθετείς κάποιον μέσα στην καρδιά σου και στη δύσκολη αυτή στιγμή ζητάς την βοήθειά του. Έτσι όπου και αν βρίσκεσαι, όσο στενά και αν είναι, αρκεί να κοιτάξεις μέσα στην καρδούλα σου και να ψάξεις για στήριξη. Σοφή η φύση ε; Προδιαθέτει στην ομαδική συνύπαρξη ώστε να στεριώσει η ατομική ύπαρξη και επιβίωση! (όπως βλέπεται όλα είναι μια δυναμική ισορροπίαπάνω στο σύμπαν, ή αλλιώς μια διαρκής μάχη, ένας ανηλεής αγώνας μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας… και εκεί που φαίνεται καταδικασμένος ο άνθρωπος, ορθώνει το ανάστημά του και συνεχίζει. Εκεί που τα μαθηματικά καταδικάζουν, έρχεται η ψυχολογία και ανατρέπει, μετά έρχεται η φυσική να υπενθυμίσει, αλλά εκεί μπαίνει η φιλία και ο έρωτας που αντιστέκονται… Να τι είναι ο άνθρωπος: ένα πεδίο βολής που πάνω του συγκρούονται οι παγκόσμιες μυστικές δυνάμεις… και για να αντισταθεί χρειάζεται και τον άνθρωπο που είναι δίπλα του.)
2. Τι γίνεται όταν συνειδητοποιώντας την ήττα σου και ίσως το καταδικαστικό 0,48 που δεν μπορείς να ξεπεράσεις, κολλάς στην αδυναμία σου να ξεφύγεις από τις προδιαγραφές σου; Τότε υπάρχουν πιστεύω δυο δρόμοι: οπρώτος είναι αυτός της κατάθλιψης και της αυτοκτονίας, όπως τον διάλεξε και τον εξέφρασε ίσως καλύτερα από όλους ο ποιητής Κώστας Καρυωτάκης, ο οποίος δεν κατάφερε να ξεφύγει από αυτό το δύσκολο κομμάτι της ήττας, ως έννοια, ως συμπαντική επιταγή. Ο δεύτερος, είναι να παλεύεις κάθε δευτερόλεπτο της ύπαρξης σου συνειδητά, όχι για να ξεπεράσεις το 0,48 της απόδοσής σου, αλλά για να το κάνεις αυτό το 0,48 όσο πιο ποιοτικό μπορείς!! Μην προσπαθείτε να ξεπεράσετε λοιπόν τη φύση σας, απλά προσπαθήστε να την κάνετε ποιοτικότερη, πιο χαρούμενη και λιγότερο αγχωμένη.
Εξάλλου σε μια ζωή χαμένη κανένας δεν νικά… μπορεί όμως αυτός ο κανένας να χαρεί την ήττα του… Προσπαθήστε το, αξίζει! Όλα τα υπόλοιπα είναι θερμότητα όπως είπαμε! Και ειδικά αυτή τη στιγμή που γράφω, μου φαίνεται ότι παραείναι η θερμότητα… οπότε πάω για μπάνιο!
Σήμερα εντελώς τυχαία αναρωτήθηκα αν έχει μελοποιήσει άλλος ποιήματα του Κ.Γ. Καρυωτάκη, εκτός απότον Λουκά Θάνου με ερμηνευτή τον Ξυλούρη, που ήδη γνώριζα. Δεν χρειάστηκε πολύς χρόνος για να ανακαλύψω ότι 23 τουλάχιστον συνθέτες έχουν ασχοληθεί με την ποίηση του Καρυωτάκη! Δεν πίστευα ποτέ -και δεν έχω ακούσει να έχει συμβεί το ίδιο για άλλον ποιητή- ότι μπορεί να δείξουν τόσοι πολλοί συνθέτες ενδιαφέρον για το λιγοστά (λόγω της αυτοκτονίας του) ποιήματα. Αυτό υποδεικνύει κάτι: ότι τα ποιήματά του κάτι έχουν να πουν. Και δεν είναι απλώς τα στιχάκια ενός καταθλιπτικού, όπως αναφέρουν κάποιοι.
Σε συνέχεια του προηγούμενου post, πιστεύω ότι ο Καρυωτάκης δεν αποτυπώνει τίποτε άλλο στην ποίησή του από την απόλυτη κενότητα των πάντων. Δεν σκιαγραφεί τίποτε άλλο από το γεγονός ότι όλα γύρω μας στερούνται αυθύπαρκτου νοήματος και έτσι είναι αναπόφευκτο αυτή η συνειδητοποίηση να γεννά πόνο (εξ'ού και ο τίτλος της πρώτης του ποιητικής συλλογής "Ο πόνος του ανθρώπου και των πραμάτων"). Το πρόβλημα για τον ίδιο τον Καρυωτάκη ήταν ότι κόλλησε σε αυτήν την διαπίστωση, δεν κατόρθωσε να την αποδεχτεί και έτσι το πλήρωσε. Αδυνατούσε να καταλάβει ότι ο άνθρωπος απέναντι σε αυτήν την κενότητα των πάντων έχει μια μόνο επιλογή: να την γεμίσει με την ύπαρξή του, τις πράξεις του, να δώσει νόημα στα πάντα γύρω του.
Παραθέτω όσους συνθέτες μπόρεσα να βρω που έχουν μελοποιήσει Καρυωτάκη:
