Πώς να τους εξηγήσεις;

 

Ιστορία και Τέχνη συμπλέκονται και αποτελούν τα δυο κομμάτια μιας καρδιάς.

Είναι σπουδαία η Ιστορία της Τέχνης, καθώς αποτυπώνει συναρπατικά τα γεγονόντα,

μα και συναρπαστική η Τέχνη της Ιστορίας, καθώς μεταλαμπαδεύει σπουδαία τα γεγονότα.

Μαζί, σπάνε τα σύνορα, ταξιδεύουν το νου.

(ακούω το τραγούδι, και βλέπω μπροστά μου το γνήσιο χειρόγραφο του Μ. Τόκα)

"Η δική μου η πατρίδα"

Στίχοι: Νεσιέ Γιασίν

Μτφ: Έλλη Παιονίδου

Μουσική: Μάριος Τόκας

Ερμηνεία: Μαζί

Εδώ ταιριάζει απόλυτα το κάτωθι απόσπασμα του Σεφέρη...

Πώς να τους εξηγήσεις στους αδαείς... τι είναι Ιστορία;

20 Ιουλίου 1974

 

Σκεφτόμουν να γράψω πολλά για το θέμα σήμερα. 

Άκουσα όμως κάτι που νομίζω λέει ακόμα περισσότερα,

ως γενικότερο απόσταγμα παρελθούσης και μελλοντικής

κριτικής και -κυρίως- αυτοκριτικής.

από το έργο: "Αμμόχωστος Βασιλεύουσα"

Ποίηση: Κυριάκος Χαραλαμπίδης

Μουσική: Μάριος Τόκας

"...αν ο λαός μας δεν μπορεί ν' αντλήσει απ' τα δεινά του,

τότε του δόθηκε άδικα μια τέτοια τραγωδία..."

Σ-κιφ-τος

Όταν κάποτε τους έχεις όλους δίπλα σου, στο χαλαρό ή πιο αυστηρό, ταυτίζεσαι με τον "Ακροβάτη" των Χαΐνηδων και χαίρεσαι να νιώθεις ότι: "με τον καιρό να είναι κόντρα, έχει τιμή σαν πετάς, να μένεις μόνος...". Τότε, δεν είσαι πραγματικά μόνος, απλά, δεν είσαι μαζί με τους υπόλοιπους. Είσαι σκέτο, νέος.

Όταν αργότερα, κανείς δεν είναι δίπλα σου, ούτε στο χαλαρό ούτε στο πιο αυστηρό, τότε νιώθεις πραγματικά μόνος και τα κόκκαλά σου τρίζουν από το ψύχος της μοναξιάς. Είναι τότε, που συνειδητοποιείς ότι δεν είσαι νέος, αλλά ούτε είσαι μαζί με τους υπόλοιπους. Είσαι στα αρχικά στάδια του γήρατος - όχι του βιολογικού, αλλά του ψυχοκοινωνικού. Και το όποιο γήρας, δεν γίνεται χωρίς κάποια φαρμακευτική υποστήριξη. Τότε, είσαι σκέτο, μόνος,

Οι μεγάλοι καλλιτέχνες αυτής της πλάσης το έχουν ήδη πιάσει το νόημα και το δηλώνουν: η συνειδητοποίηση μόνη της δεν αντέχει τη μοναξιά της, απαιτεί χημική στήριξη ή αυτοφαγία!

"Κιφ"

Στίχοι: Άλκης Αλκαίος

Μουσική: Μάριος Τόκας

Ερμηνεία: Δημήτρης Μητροπάνος

...Σε πολιτεία βρέθηκα που `ψαχνα για καιρό
στου ονείρου μου τον χάρτη τον κρυμμένο
πάω να την ψηλαφίσω τρέχω να τη χαρώ
κι αυτή με προσπερνάει με βλέμμα ξένο

Στην αγορά ζωήλατα και ξωτικά πουλιά
και κράχτες που σωσίβια διαλαλούνε
αγόρασα από ένα σε δυο γυμνά παιδιά
κι εκείνα ζαρωμένα μ' απαντούνε:
"Οι δοκιμές μας γέρασαν νωρίς στον κόσμο αυτό
κι αν τόσο θες να κάνεις μια αβαρία
δώσε μας λίγο πράσινο Κιφ Μαροκινό
και θα στο ξεπληρώσει η Ιστορία"...

Το κακό συναπάντημα!

Μιλάμε για άτομα, που η μοίρα τα φέρνει το ένα μπροστά στο άλλο και τα κινεί στην ίδια τροχιά... Και τότε, γίνεται το μοιραίο: η απόλυτη σύγκρουση! Και πιο σωστά, η απόλυτη πλαστική σύγκρουση, όπως λένε και οι φίλοι μας οι φυσικοί! Δεν μπορείς να την αποφύγεις. Είναι της βαρυτικής μοίρας μας γραφτό.

Γινόταν και θα γίνεται στη φύση (μας) για πάντα, αυτό το φαινόμενο. Σε μια προσπάθεια κάποιος να βγει νικητής, όλοι βάζουν τα δυνατά τους. Ο ένας όμως δεν μπορεί να γλιτώσει από τον άλλον. Άρα, όταν μία είναι η θέση του νικητή και δυο οι παίχτες, κάποιος θα χάσει αναγκαστικά. Και ποιός είναι αυτός; το παρελθόν!

Βίαια λοιπόν, διαμορφώνονται νέα άτομα, νέες συνειδήσεις, νέες τροχιές και νέες προσδοκίες. Με το έτσι θέλω της φύσης, αγαπητοί μου, αρχίζει νέο παρόν και δίνει κατεύθυνση για νέο μέλλον! Χωρίς να μπορείς να φέρεις αντίρρηση και χωρίς να μπορείς να το προλάβεις ή να το αποτρέψεις... Το μόνο που μπορείς να κάνεις, είναι να πέσεις με φόρα πάνω και να το ακολουθήσεις σε νέες περιπέτειες και... όπου βγει!

Η σύγκρουση, εν τέλει, δεν αφορά τα άτομα, που ξενυχτούν με τον ίδιο στεναγμό κάτω από τον ουρανό, αλλά αφορά το παρελθόν και το μέλλον. Αυτοί είναι οι αιώνιοι αντίπαλοι, που τρακάρουν σε κάθε στροφή του κόσμου...

"Δίδυμα Φεγγάρια"
Στίχοι: Κώστας Φασουλάς
Μουσική: Μάριος Τόκας
Ερμηνεία: Δημήτρης Μητροπάνος