Και τι να πει κανείς για τη Μαρινέλλα. Σε ένα τραγούδι αποτυπώνει τα πάντα...
"Δεν έχω τίποτε άλλο, είμαι μια φωνή"
"Σ' αγαπώ"
Στίχοι: Σώτια Τσώτου
Μουσική: Κώστας Χατζής
Ερμηνεία: Μαρινέλλα
Η σιωπή των αμνών και η σιωπή των αχαμνών
Αν εκτιμούσα μία φορά αυτόν τον καλλιτέχνη, μετά από τα παρακάτω λόγια του, τον εκτιμώ χίλιες...
Ο λόγος... για τα λόγια και κυρίως τη στάση και τη φιλοσοφία του μεγάλου Μανώλη Μητσιά, ο οποίος πρόσφατα δήλωσε ότι:
"Είχα την εντύπωση ότι τα τραγούδια μου δεν είχαν απήχηση στους νέους. Δεν θέλω να νιώθω περιττός, βάρος για την κοινωνία. Όμως η αγάπη του κόσμου και τα τηλεφωνήματα με ανάγκασαν να ανακαλέσω για λίγο. Σύντομα όμως θα αποσυρθώ."
Θα ταιριάξω αυτά τα λόγια του που είναι εμποτισμένα στην απύθμενη ταπεινότητά του, με την προηγούμενη ανάρτησή μου, για να εξηγήσω ότι όλοι εκείνοι που σιωπούν και τους οποίους καλεί η Καρυστιανού να μιλήσουν επιτέλους φωναχτά (και να βγάλουν μια καζαντζακική ΚΡΑΥΓΗ), είναι δυο κατηγοριών: είναι αυτοί που νιώθουν αδύναμοι και ταπεινοί για την παρουσία τους αλλά στην πραγματικότητα έχουν αστείρευτες δυνατότητες (κάτι σαν τον ήρεμο γίγαντα), και είναι και αυτοί που νιώθουν αδιάφοροι επειδή νιώθουν πληρεξούσιοι ενός κόσμου που δήθεν τους χρωστάει ενώ στην ουσία είναι λαπάδες, τεμπέληδες, μπουχέσες και φλωράντζες οι οποίοι και οποίες πάσχουν από πρώιμη απομάγευση αυτού του κόσμου ή πιο απλά από πρώιμη εκσπερμάτιση ή πιο φιλοσοφικά από ανηδονία. Οι πρώτοι ενστερνίζονται τη σιωπή των αμνών. Οι δεύτεροι, τη σιωπή των αχαμνών (μετά την πρώιμη εκσπερμάτιση των αδύναμων γεννητικών τους οργάνων). Στους πρώτους ανήκει κάποιος σαν τον Μητσιά. Στους δεύτερους ανήκουν οι περισσότεροι νέοι, για τους οποίους μιλάει ο Μητσιάς... Τώρα το γεγονός ότι οι δεύτεροι προέρχονται άμεσα από τη γενιά του πρώτου, εκεί δημιουργείται ένα μεγάλο ερωτηματικό για τη συνέχεια ή ασυνέχεια αυτής της κοινωνίας της οποίας είμαστε όλοι μέλη και μένει στους κοινωνικούς ψυχολόγους του μέλλοντος να απαντήσουν για αυτή την περίεργη σχέση των γενεών...
"Ερωτικό"
Στίχοι: Άλκης Αλκαίος
Μουσική: Θάνος Μικρούτσικος
Ερμηνεία: Μανώλης Μητσιάς
(τυχαίο με την προηγούμενη ανάρτηση ότι κάπου εκεί ανάμεσα στους στίχους ξεπηδά και η Αντιγόνη...;)
Ζητώ ιατρείαν!
Κοιτάχτε τώρα πώς έχει το πράμα:
1. Κάποτε, μεταξύ 80-85 μΧ, ο Ευαγγελιστής Λουκάς έγραφε στο Ευαγγέλιό του (12:2):
"Οὐδὲν συγκεκαλυμμένον ἐστὶν, ὅ οὐκ ἀποκαλυφθήσεται καὶ κρυπτὸν ὅ ού γνωσθήσεται"
που σε απλή μετάφραση σημαίνει:
«Δεν υπάρχει τίποτα κρυμμένο που δεν θα φανερωθεί, ούτε τίποτα μυστικό που δεν θα γίνει γνωστό.»
2. Κάπου στα 1856 στην Κεφαλονιά ο Ανδρέας Λασκαράτος, σατιρικός συγγραφέας συνέγραφε το βιβλίο του "Τα Μυστήρια της Κεφαλονιάς", όπου στο εισαγωγικό του σημείωμα ανέφερε τα εξής:
«Σκοπός του παρόντος βιβλίου είναι το σιάσιμο μιας σφαλερής ιδέας οπού έως τώρα εβασίλεψε και βασιλέβει ακόμη στην κοινωνία μας. Η κοινωνία νομίζει πως δεν πρέπει να ξεσκεπάζονται τα ελαττώματά της, και θεωρεί ως εγκληματίαν εκείνον οπού το κάμη. Νομίζει εξεναντίας ότι είναι χρέος κάθε καλού πατριώτη να κηρύττη αρετές εις τον τόπον των ελαττωμάτων της. Τούτο έκαμε, ώστε ο καθένας, φοβούμενος την πρόληψή της, αρνήθηκε ναν της ανοίξη τα μάτια εις τες αληθινές πηγές των κακών της. Ενώ απ' άλλο μέρος οι κατεργαραίοι, που σε κάθε κοινωνία ποτέ δεν λείπουνε, εκερδοσκοπήσανε ναν την αποκοιμήσουν, απάνω στον κρημνό της ανοησίας της, για να κλέψουνε την υπόληψή της. Εγώ δεν ημπορώ, εν συνειδήσει, να ναναρίσω την κοινωνία μας με το ναρκωτικό νανάρισμα των λαοπλάνων, ούτε μήτε να σιωπήσω τα ολέθρια αποτελέσματα μιας τέτοιας σατανικής κερδοσκοπίας. Εγώ εξεναντίας ξεσκεπάζω τα ελαττώματα με θάρρος και με εξουσίαν. Με όλην εκείνην την εξουσίαν οπού μου δίνει η Αλήθεια... Έως τώρα οι έξοχοί μας ενομίσανε πάντα, πως το καλύτερο που εμπορούσανε να κάμουνε είναι να κρύβουνε τες πληγές της κοινωνίας μας. Εγώ κατηγορώ τούτην την μέθοδο. Ξεσκεπάζω εξεναντίας τες πληγές και ζητώ ιατρείαν. Ιδού το Βιβλίο μου.»
Ένα ντοκιμαντέρ τρέχει αυτές τις μέρες στην Αθήνα (πληροφορίες εδώ) του οποίο το τρέιλερ παραθέτω παρακάτω και παρακαλώ θερμά δώστε έμφαση στο λεπτό 2':15'' έως 2':25''
3. Για να περάσουμε πλέον στο 2026, όπου μια μάνα η Μαρία Καρυστιανού, σαν μια σύγχρονη Αντιγόνη απέναντι σε έναν σκληρό Κρέοντα που δεν την αφήνει να θάψει τον άνθρωπό της, κατορθώνει και ενώνει όλα τα κομμάτια της ψυχής της που θρυμμάτισε ένα σύστημα αδιαφορίας (αντί να είναι ένα ακλώνητο σύστημα αδιαφθορίας όπως θα έπρεπε) και δηλώνει τα εξής σε προσωπικό της λογαριασμό κατά την ανακοίνωση ίδρυσης νέου πολιτικού κόμματος:
Και στη σελίδα του νεοϊδρυθέντος κόμματος αναγράφονται τα κάτωθι:
«Όλοι εμείς
Είμαστε άνθρωποι με διαφορετικές καταβολές, με ποικίλες διαδρομές, κινηματικές ή όχι, κάθε ηλικίας και εμπειρίας. Δεν μας χωράει μια ταμπέλα.
Μας ενώνει ένα κοινό όραμα: ότι ΑΞΙΖΟΥΜΕ ΜΙΑ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΧΩΡΑ.
Και μια κοινή ανάγκη: ΝA ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΟΥΜΕ ΤΙΣ ΥΠΑΡΞΙΑΚΕΣ ΑΠΕΙΛΕΣ για την κοινωνία και την πατρίδα μας. Κουβαλάμε μέσα μας ιστορίες διαφορετικές, αλλά κοινά όνειρα και μεγάλη δυσπιστία σε όσους οδήγησαν τη χώρα στα σημερινά πολλαπλά αδιέξοδα.
Είμαστε γυναίκες και άνδρες, χωρίς διαχωρισμούς και διακρίσεις, σπουδαστές, φοιτητές, άνεργοι ή εργαζόμενοι, στη γη, σε εργοστάσιο, εργαστήριο, σκηνή ή γραφείο, υπάλληλοι, επαγγελματίες και επιχειρηματίες, επιστήμονες και καλλιτέχνες, νέοι και μεγαλύτεροι σε ηλικία, που ονειρεύονται και δημιουργούν καθημερινά ένα καλύτερο ΚΟΙΝΟ ΑΥΡΙΟ.
Είμαστε άνθρωποι που βλέπουμε την αδικία και δεν γυρίζουμε το κεφάλι αλλού, που αισθανόμαστε καλύτερα δείχνοντας αλληλεγγύη στον συνάνθρωπο, κάθε φορά, που κάποιος σκοντάφτει ή δυσκολεύεται να ακολουθήσει.
Ποιοι Είμαστε
Είμαστε ένα ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟ ΚΙΝΗΜΑ ΠΟΛΙΤΩΝ που γεννιέται από τη βάση, από την κοινή μας ανάγκη να έρθει επιτέλους η αλλαγή.
Είμαστε ένα ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟ ΚΙΝΗΜΑ ΠΟΛΙΤΩΝ που γεννιέται από τη βάση, από την κοινή μας ανάγκη να έρθει επιτέλους η αλλαγή.
Γεννηθήκαμε από τη Λαϊκή Υπόδειξη
Το ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟ ΚΙΝΗΜΑ ΠΟΛΙΤΩΝ γεννήθηκε από τη λαϊκή υπόδειξη. Από τη στιγμή που ένα ισχυρό αίτημα μιας ομάδας ανθρώπων για δικαιοσύνη ανέδειξε τη διάσπαρτη παθογένεια ενός ολόκληρου κράτους. Ήταν η στιγμή που συνειδητοποιήσαμε ότι οι δίκαιοι και ανιδιοτελείς αγώνες μας δεν είναι μικροί, αδύναμοι, μεμονωμένοι – είναι συλλογικοί και μπορούν να νικήσουν.
Το ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟ ΚΙΝΗΜΑ ΠΟΛΙΤΩΝ γεννήθηκε από τη λαϊκή υπόδειξη. Από τη στιγμή που ένα ισχυρό αίτημα μιας ομάδας ανθρώπων για δικαιοσύνη ανέδειξε τη διάσπαρτη παθογένεια ενός ολόκληρου κράτους. Ήταν η στιγμή που συνειδητοποιήσαμε ότι οι δίκαιοι και ανιδιοτελείς αγώνες μας δεν είναι μικροί, αδύναμοι, μεμονωμένοι – είναι συλλογικοί και μπορούν να νικήσουν.
Συλλογική Ταυτότητα
Δεν γεννηθήκαμε για να υπηρετήσουμε προσωπικά συμφέροντα, ατομικές φιλοδοξίες, δόλιους υπολογισμούς, οικογενειακές ή ολιγαρχικές ατζέντες. Είμαστε ένα ακηδεμόνευτο κίνημα που ανήκει σε όλους όσοι πιστεύουν στις κοινές αξίες μας και θέλουν να δράσουν γι' αυτές.
Στάση Ζωής
Ξεκινάμε, προχωράμε και θα δώσουμε τη μάχη για όσα πολύτιμα μας στέρησαν. Έχοντας λάβει τη γενναία απόφαση να μη σωπάσουμε απέναντι στην αδικία και την ατιμωρησία.
Ίσες Φωνές
Κάθε φωνή μετράει εξίσου. Δεν υπάρχουν αφεντικά, ιδιοκτήτες ή προύχοντες, μόνο συμπολίτες, που δουλεύουν για το κοινό καλό.
Διεκδικεί τα παρακάτω στα εξής ζητήματα:
- Δικαιοσύνη: Ζητάμε μια χώρα, που αγκαλιάζει τους πολίτες της και μια οργανωμένη πολιτεία, που φροντίζει για όλους. Ένα γνήσιο κράτος δικαίου, που θα αλλάζει τη ζωή μας διαρκώς προς το καλύτερο, δεν θα διαλέγει πλευρά, αλλά θα υπερασπίζεται την αλήθεια.
- Διαφάνεια: Θέλουμε να γνωρίζουμε πώς λειτουργεί το κράτος μας, πώς ξοδεύονται τα χρήματά μας, ποιος αποφασίζει και γιατί, ποιος δίνει λόγο και σε ποιον.
- Τέλος στην Ατιμωρησία: Ζητάμε να σταματήσει η θεσμοθετημένη εγκληματική ανευθυνότητα και ατιμωρησία, που επιτρέπει στους ισχυρούς να ξεφεύγουν από την ευθύνη, την έρευνα και τη λογοδοσία. Κανείς δεν είναι πάνω από το νόμο και όλοι είναι ίσοι απέναντί του.
- Τις Ζωές μας Πίσω: Ζητάμε να ζήσουμε με αξιοπρέπεια. Να έχουμε μέλλον στη χώρα μας. Να μην αναγκαζόμαστε να φεύγουμε για να ονειρευτούμε ή να επιβιώσουμε. Θέλουμε να πετύχουμε την επιστροφή όσων έδιωξε η στέρηση, η αναξιοκρατία, η δυσπραγία, η αδικία.
-Δημοκρατία: Παντού και σε κάθε χώρο. Με πλήρη δικαιώματα και αντίστοιχες υποχρεώσεις για όλους. Κριτήριό μας οι ανάγκες της συντριπτικής πλειονότητας του πληθυσμού της πατρίδας μας, ο σεβασμός και η στήριξη όλων των αδυνάτων, το εθνικό και κοινωνικό συμφέρον.
- Ανεξαρτησία: Είμαστε ακηδεμόνευτοι και ανεξάρτητοι. Από κάθε οικογενειοκρατία, αριστοκρατία ή ολιγαρχία. Από κάθε εσωτερικό ή έξωθεν επιβαλλόμενο εκβιασμό. Από όλα τα ξένα συμφέροντα. Θέλουμε μια αξιοπρεπή Ελλάδα, που θα ανακτήσει τη φωνή της διεθνώς και δεν θα φοβάται να μιλήσει για την ιστορία και τις παραδόσεις της, για τα αδέρφια της εκτός συνόρων, να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες συνεργασίας και ειρήνης στον ταραγμένο κόσμο, αξιοποιώντας το τεράστιο πολιτισμικό της κεφάλαιο.»
Ενώστε τώρα εσείς τα ανωτέρω 3 χρονικά σημεία που σας ανέφερα και δείτε τη μεγάλη εικόνα: τη διαρκή μάχη ανάμεσα στη φίμωση και τη ζύμωση. Δείτε ομοιότητες και διαφορές, σιωπές και κραυγές και βγάλτε τα συμπεράσματά σας.
Το ξέρω θα 'ν' απάτη
1η Απριλίου σήμερα και είπε κάποτε ένας νεαρός ήρωας ποιητής,
ονόματι Ευαγόρας Παλληκαρίδης...
"Θα πάρω μιαν ανηφοριά"
θα πάρω μονοπάτια,
να βρω τα σκαλοπάτια
που πάν’ στη λευτεριά.
Θ’ αφήσω αδέλφια, συγγενείς,
τη μάνα, τον πατέρα,
μες στα λαγκάδια πέρα
και στις βουνοπλαγιές.
Ψάχνοντας για την λευτεριά
θα ‘χω παρέα μόνη
κατάλευκο το χιόνι,
βουνά και ρεματιές.
Τώρα κι αν είναι χειμωνιά,
θα ‘ρθει το καλοκαίρι,
τη λευτεριά να φέρει
σε πόλεις και χωριά.
Θα πάρω μιαν ανηφοριά,
θα πάρω μονοπάτια,
να βρω τα σκαλοπάτια
που πάν’ στη λευτεριά.
Τα σκαλοπάτια θ’ ανεβώ,
θα μπω σ’ ένα παλάτι,
το ξέρω, θα ‘ν’ απάτη,
δεν θα ‘ν’ αληθινό.
Μες στο παλάτι θα γυρνώ
ώσπου να βρω το θρόνο,
βασίλισσα μια μόνο
να κάθεται σ’ αυτόν.
Κόρη πανώρια, θα της πω,
άνοιξε τα φτερά σου
και πάρε με κοντά σου,
μονάχα αυτό ζητώ.
(5/12/1955)
Το συγκλονιστικότερο σημείο αυτού του ποιήματος για μένα ξέρετε ποιο είναι...;
Εκεί που λέει: <<το ξέρω θα 'ν' απάτη, δεν θα 'ν' αληθινό...>>
Σε αυτό ακριβώς το σημείο εγκιβωτίζεται το απαύγασμα της νοηματοδότησης του ανθρώπινου πολιτισμού... μέσα στην ακατάπαυστη γήινη πορεία του.
Στίχοι: Ε. Παλλικαρίδης
Μουσική: Κ. Κασσιανός
Άλλος ένας ήρωας αγωνίστηκε για την μια και μοναδική Ελευθερία και ο Γιάννης Ρίτσος έγραψε τον Αποχαιρετισμό για εκείνον:
ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ
(Ο Γρηγόρης ΑΥΞΕΝΤΙΟΥ αποκλεισμένος στη σπηλιά της Μονής Μαχαιρά).
Τέλειωσαν πια τα ψέματα – δικά μας και ξένα
Η φωτιά η παντάνασσα πλησιάζει. Δεν μπορείς πια
Να ξεχωρίσεις αν καίγεται σκοίνος ή φτέρη ή θυμάρι. Η φωτιά πλησιάζει. Κι όμως πρέπει να προφτάσω να ξεχωρίσω,
Να δω, να υπολογίσω, να σκεφτώ – ( για ποιόν; Για μένα; Για τους άλλους; ) Πρέπει.
Μου χρειάζεται πριν απ’ το θάνατό μου μια ύστατη γνώση, η γνώση του θανάτου μου, για να μπορέσω να πεθάνω.
Οι άλλοι τέσσερις έφυγαν. Στο καλό. Τι ησυχία – σα νάναι εδώ να γεννηθεί ένα παιδί ή να πεθάνει ένας μάρτυρας, και περιμένεις ν’ ακουστεί μια πελώρια κραυγή ( του παιδιού ή του Θεού ), μια κραυγή πιο τρανή απ’ τη σιωπή
Που θα ρίξει τα τείχη του πριν, του μετά και του τώρα, να μπορέσεις να θυμηθείς, να μαντέψεις, να ζήσεις μαζί, μες σε μια άχρονη στιγμή, τα πάντα. Όμως τίποτα.
Μαρμαρωμένη ησυχία, – μ’ όλο που ακούγονται
Οι ντουφεκιές κ’ οι φωνές – πόσο ξένα, δεν ακούγονται, χαράζονται Στεγνά σα σύρματα κομμένα ή σα νερά που κρυστάλλωσαν πριν πέσουν Και μένουν σ’ έναν ξένο χώρο, σταματημένα κ’ αιχμηρά.
Τι ησυχία, -
Μ’ όλο που ακούγεται η έλευση της φωτιάς. Δεν είναι ώρα πια για πίσω. -
Πίσω και πλάι και πάνω, το φράγμα της πέτρας, μπροστά ένας μικρός ή ο ατελείωτος θάνατος, στη μέση
( στη μέση ; ) εγώ. – Τι είναι ένας άνθρωπος κλεισμένος στη φωτιά και στην πέτρα, που η μόνη του διέξοδος :
Ένας τμηματικός θάνατος ; Πρέπει να τον γνωρίσω. Δεν προφταίνω.
Ίσως και να μπορούσα να γλυτώσω. Ίσως μπορούσα
ν’ αντέξω την καταφρόνια ή την συγγνώμη ή την λησμονιά των άλλων. Όμως εγώ θα μπορούσα να λησμονήσω το φως που ονειρευτήκαμε μαζί ; κείνο το μέγα καρδιοχτύπι της σημαίας μας ; Θα μπορούσα να βολευτώ στον ίσκιο μιας γωνιάς με σταυρωμένα τα χέρια γύρω στα σταυρωμένα γόνατα
σα μνησίκακη, μεμψίμοιρη ή αμέτοχη αράχνη που πλέκει μόνο με το σάλιο της τα δίχτυα της ; Ίσως μπορούσε, κ’ έτσι ακόμη, νάταν όμορφα -
Μια πεταλούδα παραπλανημένη ίσως θαρχόταν κάποτε να καθίσει στα κάγκελα του παραθύρου
Παίζοντας αόριστα, όχι για μένα, (μα ίσως και για μένα), τη δίδυμη, λεπτή σημαιούλα της,
Μια γραμμή φως ίσως περνούσε απ’ τη χαραματιά της πόρτας σαν το μικρό δαχτυλάκι μιας φίλης
Που τραβάει επιτιμητικά μια γραμμή στη σκόνη του τραπεζιού σου με τα τεφτέρια σου.
Η φωνή ενός παιδιού – δε μπορεί – θ’ ακουγόταν στα χωράφια ένα απόγευμα κ’ η ματιά μιας γυναίκας που ονειρεύεται χαμογελώντας – η ματιά της, χαμένη στο βράδυ, θα σ’ άγγιζε,
Η ματιά μιας γυναίκας που δε σ’ είδε και την είδες.
Ίσως και νάταν καλά. Ένας γλόμπος που θ’ άναβε νωρίς μπροστά στην καγκελόπορτα της φυλακής σου
μες στο ρόδινο ανοιξιάτικο δείλι, θάταν ίσως
τούτος ο γλόμπος η απαλή καμπύλη ολόκληρης ακρογιαλιάς, θα μαζεύονταν πάνω του τα έντομα
σαν τα μικρά καΐκια σ’ ένα λιμανάκι του νησιού μας. Παντού μπορείς να ταξιδέψεις κι ασάλευτος.
Μονάχα η τελευταία ακινησία : αταξίδευτη. Δε μπόρεσα να φύγω. Δε χωρούσα. Ήταν η έξοδος στενή. Μούλειψε και το θάρρος μήπως και δε μπορέσω να πεθάνω. Συχωράτε με.
Ίσως οι τέσσερις συντρόφοι μου νάταν πιο δυνατοί από μένα – δηλαδή πιο ειλικρινείς. Εγώ ήμουν αδύναμος : Ντράπηκα.
Εσείς πηγαίνετε. ( Φύγανε.) Δε σας κρατώ. ( Φύγανε κιόλας. ) Στο καλό.
Η φωτιά πλησιάζει. Συχωράτε με, φίλοι που δεν μπόρεσα να σας ακολουθήσω, που σας άφησα μόνους σε τούτη την έξοδο. Είναι η πρώτη φορά. Δε μπορούσα. Συγχωρέστε με. Κι όμως, το νιώθω ακόμη, θα μπορούσα να ζήσω οπουδήποτε, στην ερημιά σαν κουρασμένος πεισματάρης βράχος, ξεχασμένος, ή ν’ αδικιέμαι, ν’ αδικώ, να βλέπω ν’ αδικούνται οι φίλοι μου και να σωπαίνω, ή σα δαρμένος, μαδημένος σκύλος που κοιτάει καχύποπτα τη σκιά ενός σπουργιτιού και τη σκιά του,
Ή (το μελέτησα κι αυτό) ασκητεύοντας, να λειάνω με τις ρώγες των δαχτύλων μου
(μαλακωμένες πια απ’ την αχρηστία) να λειάνω μια πέτρα κι ώρες ν’ αποξεχνιέμαι κοιτάζοντας τις ασάλευτες φλέβες της, κι έτσι σκυφτός
να κλαίω αμίλητα απ’ την ευτυχία να υπάρχω. Δε μπόρεσα.
Αν έβγαινα παραδίνοντας τα κλειδιά μου, μπουσουλώντας με χέρια και με πόδια (κάθε έξοδος είναι στενή, συντρόφια μου), αν κινούσα να παραδώσω σα σκισμένη σημαία την ψυχή μου – Ποια ψυχή μου ;
Δεν πρόφτασα όλη να τη δοκιμάσω, να τη γνωρίσω ολόκληρη. Μου χρειάζεται τούτη η στιγμή, να μάθω που και τι θα παραδώσω ή δε θα παραδώσω. Ξέρω πως θα μπορούσε νάμαι στη θέση σας, αδέρφια μου που φύγατε, γιατί ξέρω, όπως κι εσείς, τι θα πει πόνος και φόβος,
μα εγώ είχα ένα φόβο πιο μεγάλο απ’ τον πόνο μου κι απ’ το φόβο σας, όχι μονάχα το φόβο του κορμιού μου, μα και τον φόβο της ψυχής μου, που δεν την ξέρω – ο ίσκιος της κάθε κίνησής μου μεγάλωνε απέραντα πάνω σ’ έναν τρομαχτικά κάτασπρο τοίχο,
και κάθε σφυγμό μου τον άκουγα να πέφτει μες στο πάντοτε γράφοντας στέρεους κ’ υδάτινους κύκλους ατελείωτους. Έτσι με τούτο το φόβο της ψυχής μου γλύτωσα απ’ το φόβο του κορμιού μου. Ωστόσο ξέρω όλο το φόβο, και μπορείτε να με πιστέψετε, γιατί κανένας μας δεν είναι που να θέλει να πονάμε ή να φοβόμαστε.
Εδώ τουλάχιστο, μπορείτε να με πιστέψετε.
Εδώ δεν είναι δύσκολο ν’ αγαπηθούμε. Όλα είναι τόσο δύσκολα, κ’ ίσως για τούτο και ν’ αξίζουν. Όμως δε θα μπορούσα να περπατήσω με κομμένα τα γόνατα της ψυχής μου. Με
του κορμιού μου, τα πόδια και τα χέρια κομμένα, θα το μπορούσα. Συχωράτε με. Γεια σας.
Έφυγαν. Ησυχία. Τι μοναξιά πυκνοκατοικημένη. Τα πάντα πυκνά και διαλυμένα. Το απέραντο δίχως βάρος μάρτυρες. Σε ποιόν να μιλήσω και γιατί ; Αν είχαν τουλάχιστο μείνει. -
Δεν πρέπει να βουλιάξω μέσα μου. Ας κρατηθώ έστω απ’ τη φωνή μου, απ’ τον ήχο του δικού μου ντουφεκιού, να μείνει το κεφάλι μου έξω ή μοναχά το μέτωπό μου και τα μάτια μου. Θέλω να βλέπω.
Θέλω να φανταστώ τα δέντρα, τα παράθυρα, τα πράγματα, να νιώσω τη σπιτίσια ζεστασιά τους, ν’ αντιμετωπίσω αυτή τη μεγάλη παγωνιά της φωτιάς που πλησιάζει. Μια καρέκλα ακουμπισμένη στη γωνιά μιας κάμαρας μπορεί και νάναι, λέω, σαν εσωτερικό καμπαναριού, όπου ο ήχος της καμπάνας στρογγυλός κατεβαίνει γεμίζοντας με κυριακάτικη ησυχία το σπίτι. Δε μπορώ να συνεχίσω.
Μοιάζει ανέφικτη η νίκη δίχως μάρτυρες που να τη διαλαλήσουν.
Θέλω να φανταστώ το πτώμα μου τριγυρισμένο από κλαμένους φίλους και μεσίστιες σημαίες για να μπορέσω να παραιτηθώ απ’ το σώμα μου. Κανείς τριγύρω μου.
Μάρτυρας μόνος η φωνή μου – κι αυτή πώς να περάσει τη φωτιά και την πέτρα ; Πρέπει μονάχος να τα βγάλω πέρα. Τι ησυχία ! – σα μόνιμη. Ρητή. Το παγούρι μου θυμίζει πως κιόλας δε διψώ. Δε θα διψάσω πια. Κι όμως το γυλιό μου εκεί στο καρφί κρέμεται ακόμη με την έκφραση του πρώτου άστρου της βραδιάς πάνω απ’ την παραλία της Λεμεσός την ώρα που τα γκαρσόνια καταβρέχουν με λαστιχένιους σωλήνες το πεζοδρόμιο ύστερα από την τρομερή ζέστη μιας μέρας του Ιούλη, την ώρα που βγάζουν τα πρώτα τραπεζάκια στην προκυμαία για τους βραδινούς πελάτες, την ώρα που κι ο πιο μικρός θόρυβος του πιο μικρού ψαριού, εκεί δίπλα, στα ρηχά, φωνάζει
:
” αύριο, αύριο, αύριο”.
Ναι, θα μπορούσα να ζήσω οπουδήποτε, στη μοναξιά, στη λησμονιά, οπουδήποτε, απόστρατος κι ανεύθυνος, δίχως φθόνο, να χαίρουμαι τα κατορθώματα των άλλων, ένδοξες πράξεις, που δεν έκανα εγώ – να κοιτάω τη διαδρομή ενός αργοπορημένου μερμηγκιού που κουβαλάει μες στο ολοπόρφυρο λιόγερμα ένα σπυρί καλαμπόκι πιο μεγάλο απ’ το μπόι του και να νιώθω όλης της γης το κάλεσμα και του καλοκαιριού τη ζέστα με τα πόδια αυτού του μερμηγκιού, κι όλου του κόσμου η ευγνωμοσύνη αμίλητη να στέκει μες στα μάτια μου καθώς θ’ ακούω αιώνια κείνο το ψαράκι να φωνάζει : “αύριο, αύριο”. Ποιο αύριο σήμερα ;
Τρομερή παγωνιά τούτη η ζέστη. Δεν προφταίνω. Ο αέρας χάνεται. Και πρέπει να εξαντλήσω την προθεσμία μου. Ν’ αφήσω και κάποια διαθήκη. Τι χρειάζεται ;
Θα την κάψει κι αυτήν η φωτιά. Δε θα την κάψει.
Τι δύσκολα, λοιπόν που τελειώνει η ζωή. Και πρέπει να προλάβω να ζήσω αυτή την τελευταία μου δυσκολία, να την κερδίσω, κ’ ίσως να τη δώσω σα μια χαρά στους άλλους. Πως ; Με τι ; ” Μα πρέπει “.
Τι πρέπει ; Ποιος μιλάει ; Τι λέει ; Γιατί ; ” Μα πρέπει “.
Εδώ ούτε καθήκοντα, ούτε ανάγκες πια. Ποιος προστάζει; Τι ζητούν από μένα ; και ποιοι
; Κ’ οι φτωχοί, κ’ οι αδικημένοι, κ’ η πατρίδα, κι ο κόσμος, κι ο εαυτός μου ; Καθήκοντα κι ανάγκες. Ναι. Καθήκοντα κι ανάγκες.
Ένα κόκκινο φως μέσα κ’ έξω. Το αίμα κι ο αγέρας. Υπάρχουν. Υπάρχω. Να υπάρξουμε.
Θα υπάρξουμε. Ένα κόκκινο φως η στιγμή μου. Και πρέπει να δέσω τις σκέψεις με τα πράγματα – να υπάρξουν χεροπιαστά. Και δεν έχω καιρό. Και τα πράγματα φύγαν. Δεν τα βλέπω.
Οι άπιαστες σκέψεις απομένουν μόνο και πρέπει αυτές, τουλάχιστο, να τις κρατήσω –
νάβρω κάποιο τρόπο να τις δώσω.-
Και τούτο δω το σαλιγκάρι που ανηφοράει ανέμελο στην πέτρα, αυτό και το εκκλησάκι του μαζί, – που πάει ; Δεν προσέχει. Να του μιλήσω ; να του εμπιστευτώ ; Είναι κουφό. Σα να μην έχει πάρει δανεικά από κανέναν, – τραβάει αυτό και το εκκλησάκι του μαζί. – Πρέπει λοιπόν να προφτάσω ολομόναχος, – τι να προφτάσω ;
Δεν είναι η πιο κατάλληλη στιγμή για να σκεφτείς η στιγμή του θανάτου, κ’ είναι η μόνη που την έχεις ακέρια, γιατί είναι το τέλος, και δω δε χωράνε διαψεύσεις κι απάτες – ποιος ο λόγος άλλωστε ;
Είμαι 29 μόλις χρονώ και το μόνο που ξέρω είναι πως θέλω να ζήσω. Δεν πρόφτασα ακόμη να σκεφτώ, μια και δεν πρόφτασα να ζήσω. Μες στη μάχη τι να σκεφτείς ;
Δεν πρόφτασα. Μου χρειάζεται, τουλάχιστο, τούτη η ολόκληρη στιγμή μου για να ζήσω ολόκληρος. Θυμάμαι-.
Ήταν άνοιξη τότες. Καθόμασταν άκρη – άκρη στο λιμάνι της Αμμόχωστος,
Και ξέρω τώρα-δεν τόξερα – τότες – ήταν όμορφη η ζωή, ( κ’ είναι, κ’ ίσως πιο όμορφη πάντα – όλο πιο όμορφη γίνεται – τη φτιάχνουμε )
ήταν όμορφα τα στάχυα, τα κίτρα, τ’ αμπέλια, τα σπίτια, οι γυναίκες, τα καΐκια - όμορφα πούπαιζαν οι ανταύγειες του νερού στα πλευρά των καραβιών – όμορφες κ’ οι σκιές των καραβιών μες στο νερό. Σκιές γλάρων περνούσαν πάνω απ’ την προκυμαία, πάνω απ’ τα στρογγυλά τραπεζάκια του υπαίθριου καφενείου με τα φλιτζάνια του καφέ, κ’ έτσι όπως κουβεντιάζαμε, τρεις παλιόφιλοι,
δίχως ν’ ανασηκώνουμε καθόλου το κεφάλι
νιώθαμε πως οι γλάροι ήταν απάνω μας και πίναμε μαζί με τον καφέ κάτι απ’ τη φευγαλέα σκιά των γλάρων,
μια γέψη απλοχωριάς, φιλίας κ’ ελευθερίας.
Ε, ναι, είναι όμορφη η ζωή, κ’ εγώ ήμουν όμορφος, ( γιατί ήμουν ; Είμαι. )
Κι όλα μπορούμε να τα φτιάξουμε όμορφα χέρι με χέρι.
Συχνά τα καλοκαίρια μες στην κάψα του μεσημεριού – και στο χιόνι – ένιωσα να στεριώνει η ζωή μ’ εμπιστοσύνη τη σημαία της μες στα σκέλια μου,
Κι όταν ακόμα με κύκλωνε ο φόβος μ’ όλους τους κυκλώπειους ίσκιους του
Κι όταν μου τράνταζε τα φυλλοκάρδια η σημαία της πατρίδας που κρατούσα στα χέρια Καθώς την πλαταγίζαν οι νευρώδεις άνεμοι, κείνη η άλλη σημαία δεν ξεχνιόταν. Ήταν όμορφα. Τώρα δε χωράει κάτι τέτοιο. Διάλεξα τη φωτιά.
Η απόφασή μου πάρθηκε. Είμαι έτοιμος.
Λέτε νάναι πιο φαρδιά η πύλη του θανάτου ; Εδώ τελειώνω. Δεν ξέρω πάρα κάτω.
Τ’ άλλα φτιάχτε τα, πείτε τα, εσείς. Κέρδισα ακόμη μια στιγμή μεγάλη σαν ολόκληρο τον πόνο. Δεν ήξερα πως μια στιγμή μπορούσε νάχει τόση διάρκεια.
Δεν είχα φανταστεί πως ο πόνος μπορούσε να σκέφτεται. Κι όλα έχουνε το βαθύ νόημά τους και προσμένουν να το βρούμε. Κι ο κόσμος θα φτώχαινε
αν έλειπε ένα χαλικάκι, ένα τζιτζίκι, ή κ’ η φωνή του γαλατά μες στο χάραμα. Τόμαθα. Μήπως αυτό είναι τάχα κείνο που λένε ηρωισμός ;
Και που ωστόσο δεν τόξερε εκείνος που τον έλεγαν ήρωα; Και μήπως τάχα η σκέψη
νικάει τη σιωπή, τη φωτιά και το χρόνο κι αυτό το λέμε μοίρα ; Δεν τόξερα. Τόμαθα. Γεια σας.
Αυτή την πιο όμορφη στιγμή μου σας την αφήνω, αδέρφια. Αυτό είναι το ντουφέκι μου – ολοκαίνουργιο τ’ όπλο του ανθρώπου. Και τούτο το ντουφέκι, που μου καίει τα χέρια, το αγαπάω, αυτό το ντουφέκι το δροσίζω με �- Δεν είναι κακό να με δείτε να κλαίω – είμαι πολύ συγκινημένος απ’ όλα κι απ’ τον εαυτό μου και πιο συγκινημένος απ’ την ανακάλυψη αυτής της συγκίνησης.
Αν με γνωρίζατε αυτή τη στιγμή θ’ άξιζε και να με αγαπήσετε, όπως κ’ εγώ σας αγαπάω χωρίς ταπεινοσύνη ή περηφάνεια. Μα ποιος θα σας μεταδώσει τούτη τη στιγμή ; Δεν τη χωράνε τα λόγια, τα χέρια, τα μάτια, ούτε η πράξη, ούτε η σκέψη – είναι μεγάλη σαν εκείνο που λέμε πατρίδα μεγάλη σαν αυτό που λέμε γη μεγάλη σαν όλο τον κόσμο.(Τι αλλιώτικη που είναι η φωνή μου.) Σαν όταν δουλεύεις, με δικιά σου θέληση, στο χωραφάκι του φτωχού και δίψασες το μεσημέρι
Και παρατάς την τσάπα σου γερτή όλο εμπιστοσύνη στον κορμό της μονάκριβης συκιάς Και σκύβεις στο ρυάκι να πιεις κι αντικρίζεις στο γάργαρο ρυάκι το πρόσωπό σου ωραίο, ξαναμμένο απ’ τη δουλειά, τον αγέρα, τη νιότη, τον ήλιο,
Κι αποθαμάζεις στο νερό τα αστραποβόλα μάτια σου, και τούτο δε σε σταματάει
μα πίνεις το νερό μαζί με τον εαυτό σου. Ξεδιψάς κι αναγέρνεις κατόπι το κεφάλι στον ουρανό σάμπως να ψάχνεις κάποιον νάβρεις στα ψηλά για να του πεις ευχαριστώ κ’ είναι ο ουρανός κ’ η γη μέσα σου
κι όξω απέραντα κι ολόφωτα κ’ είναι όλος ο κόσμος δικός σου και μπορείς να τον δώσεις.
Αυτή η στιγμή είναι ανεπανάληπτη, γιατί είναι η αιωνιότητα, κ’ η αιωνιότητα υπάρχει και τη δημιουργούμε – δεν επαναλαμβάνεται σαν κάτι που έρχεται και φεύγει και ξανάρχεται. Λοιπόν μην κλαίτε.
Όμως εμένα αφήστε με να κλάψω, γιατί σε λίγο, το μαντεύω, δε θα μπορώ πια να κλάψω μες στην αναγνώριση της ευτυχίας πως μπορώ να πεθάνω.
Συχωρέστε με.
Κι αλήθεια, ξέχασα να σας πω το κυριότερo
-που μόλις τώρα τόμαθα-
δεν είναι τόσο δύσκολος ο θάνατος. Το αντίθετο μάλιστα. Και σας βεβαιώνω τώρα με το αίμα μου :
ποτέ δεν ήταν τόσο ευτυχισμένος ο Χριστός
όσο την ώρα που το τελευταίο καρφί τον άφησε ακίνητο, χωρίς να τον σκοτώσει,
για να κοιτάξει κατάματα τον ουρανό και τη θυσία του,
ποτέ ο Προμηθέας δεν αντίκρισε τόσο γαλήνια κι ολόφωτα τον κόσμο όσο την ώρα που το ράμφος του όρνεου βρήκε τα μάτια του ξέροντας,
τότε μόνο, πως είχε αξιωθεί να δώσει το φως και τη φωτιά στον άνθρωπο, κι ακόμα, ναι, ποτέ τόσο όμορφος δεν ήταν ο μικρός
Γρηγόρης Αυξεντίου 29 χρονών.
Λέω τον αριθμό των χρόνων μου και κλαίω ξέροντας πως θα τον προσθέσετε στη δόξα του έθνους μας
(ας μου συχωρεθεί κι αυτή μου η τελευταία αδυναμία).
Ακούω αυτόν τον αριθμό στα χείλη σας
και θάθελα να τον φιλήσω πάνω στα χείλη σας.
Ήμουν ίσως μικρός για τη δόξα – ίσως μικρός για μια τέτοια ευτυχία. Μια πράξη σωστή είναι το πήδημα του ανθρώπου έξω απ’ τη μοναξιά.
Είναι το σφίξιμο χιλιάδων χεριών κι ο όρκος όλων. Είμαι έτοιμος.
Δε δέχομαι, όχι, τη θυσία για το θάνατο. Τη δέχομαι Μονάχα για τη ζωή – για μια ζωή που πια δε θα Απαιτεί καμιά θυσία. Είμαι έτοιμος.
Ποτέ δε θα μπορούσα να πιστέψω πως η στενότητα
μιας σπηλιάς μπορούσε να έχει τόση ευρυχωρία, μπορούσε να χωρέσει την πατρίδα με τις ελιές της,
τ’ ακρογιάλια της, τα βάσανά της, με τα καΐκια της μ’ ολάνοιχτα πανιά στον αντρίκιον αγέρα της,
τον κόσμο με τα φλάμπουρά του, τα όνειρά του, τις καμπάνες του, και τα μικρά αγριόχορτα. Ανασαίνω,
μέσα σ’ αυτό το πέτρινο τούνελ που η έξοδός του είναι το ίδιο το στόμιο του ήλιου. Το ξέρω :
από δω, κατευθείαν, θα περάσω νεκρός μες στον κόσμο. Μην κλαίτε. Και ξέρω τώρα, όσο ποτέ,
Πως είναι δυνατή η ελευθερία. Γεια σας.
Τούτη την ώρα δεν τρομάζω τα μικρά ή μεγάλα λόγια - Μπορώ να σκουπίσω τα μάτια μου στη σημαία μας Μια και το ξέρω : στην απόλυτη στιγμή μου
μες απ’ το στόμιο του θανάτου οι συναγωνιστές μου θα παραλάβουν απ’ τα χέρια μου φλεγόμενη
τη σημαία του ανένδοτου αγώνα, φλεγόμενη σαν πύρινο άλογο ικανό να διασχίσει το άπειρο και το θάνατο σαν άσβηστη δάδα μέσα σ’ όλες τις νύχτες των σκλάβων, φλεγόμενη η σημαία μας σα μέγα αστραφτερό δισκοπότηρο για την Άγια Μετάληψη του Κόσμου.
Μπορώ να επαναλάβω :
” Λάβετε, φάγετε, τούτο εστί το σώμα μου και το αίμα μου – το σώμα και το αίμα του Γρηγόρη Αυξεντίου
ενός φτωχόπαιδου, 29 χρονώ, απ’ το χωριό Λύση, οδηγού ταξί το επάγγελμα,
πούμαθε στη Μεγάλη Σχολή του Αγώνα τόσα μόνο γράμματα όσα να φτιάχνουν τη λέξη ” Ε Λ Ε Υ Θ Ε Ρ Ι Α “
και που σήμερα, 2 του Μάρτη 1957, κάηκε ζωντανός στη σπηλιά της Μονής Μαχαιρά και σήμερα ακριβώς, 2 του Μάρτη, μέρα Σάββατο – μην το ξεχάστε, σύντροφοι -
Στις 2 η ώρα μετά τα μεσάνυχτα, και 3 πρώτα λεπτά, γεννήθηκε ο μικρός Γρηγόρης ανάμεσα στα ματωμένα γόνατα της πλάσης.
Δέκα ώρες είναι πάρα πολλές για όλα όταν έχεις ένα ντουφέκι, κάμποσες σφαίρες και το δίκιο με το μέρος σου
Όταν έχεις δικά σου 29 χρόνια και μπορείς
να τα διαθέσεις μόνος σου
όταν έχεις το θάνατο σου δικό σου. Γεια σας.
Όλο σας αποχαιρετώ κι ακόμα μένω. Ναι, η πιο μεγάλη πράξη της ζωής μας είναι η απόφαση του θανάτου μας,
Όταν υπάρχει κάποια διέξοδος όταν μπορείς και να τον αποφύγεις, και συ τον διαλέγεις σαν τιμή και σα χρέος για τους άλλους,
πιο πέρα απ’ τις ανάγκες σου.
Όποιος μπορεί να νικήσει μια στιγμή τη ζωή του Νικάει και το θάνατο. Τόμαθα.
( Αλλιώτικα που ακούγεται η φωνή μου σήμερα. Μην είναι αυτή που μου ζητάτε ; αυτή που θάθελα ν’ ακούσετε ; Μην είναι μονάχα αυτή η σωστή φωνή μου ;
ή η φωνή σας ; η φωνή όλων μας ; )
Τα πάντα είναι ανύπαρχτα πριν τα σκεφτείς και πριν τα πράξεις. Όχι μονάχα να τα σκεφτείς, ή μονάχα να τα πράξεις, μα να τα πράξεις και να τα σκεφτείς μαζί.
Και σεις, αδέρφια μου, πολύ με βοηθήσατε.
( Κανένας δεν υπάρχει μόνος χωρίς τη βοήθεια του άλλου. )
Εσύ που θα κλάψεις για το θάνατό μου με βοήθησες να πεθάνω με το κεφάλι ψηλά εσύ που θα πάρεις το ντουφέκι μου να εκδικηθείς το θάνατό μου
Με βοήθησες να πεθάνω ευτυχισμένος για σένα και για μένα. Με βοήθησαν κι αυτοί που πέσανε πριν από μένα.
Όπως και γω θα σας βοηθήσω.
Τούτη η ώρα δεν είναι για καυχησιές και ηρωισμούς, όταν βρίσκεσαι κατάφατσα με το θάνατο,
και σας το λέω απλά, σα να στρίβω το τιμόνι του αμαξιού μου μιαν ανοιξιάτικη μέρα για ν’ αποφύγω μια σύγκρουση μ΄ ένα κάρο που το οδηγάει ένας ατζαμής χωριάτης ή για να μη χτυπήσω ένα παιδί που παίζει ανύποπτο στη λιακάδα ή ακόμα, ναι,
( και τούτη η τρυφερότητα δεν είναι αταίριαστη σ’ έναν άντρα που πρόκειται να πεθάνει )
για να μη λιώσω ένα αγριολούλουδο που πήγε το μπαστάρδικο και φύτρωσε καταμεσίς στη δημοσιά
αθώο-αθώο και γαλανό σαν το μισόκλειστο ματάκι της πλάσης – ναι, τόσο απλά μπορώ να σας το πω, σα να στρίβω το τιμόνι του αμαξιού μου :
” Τ’ αληθινό μπόι του ανθρώπου μετριέται πάντα με το μέτρο της λευτεριάς “. Τίποτ’ άλλο. Γεια σας.
Αν λυπάμαι για κάτι είναι που πια δε θα μπορέσω να κάνω τίποτα για σας ( όχι σα φήμη ή σαν ιδέα ή σα θρύλος, μα με τούτα τα ίδια μου τα χέρια ),
Έτσι να πούμε, να, να ρίξω και γω μια ντουφεκιά στον αέρα στη γιορτή της απελευθέρωσης
ή να φορτώσω σ’ ένα μεγάλο φορτηγό εκατό τσουβάλια ψωμί, διακόσια τσουβάλια πατάτες,
να σηκώσω κείνης της γριούλας τη ζαλιά τα ξύλα μες στο δάσος να σηκώσω το άλογο του γέρου αγωγιάτη πούπεσε μες στη λάσπη κάποιο βροχερό πρωινό
να δώσω μια κλωτσιά και γω στη μπάλα που παίζουν τα πατριωτάκια το δείλι στο γήπεδο ή να δώσω μια σβερκιά στο φίλο ένα βραδάκι που θα λέει ένα άνοστο αστείο ή να μοιράσω, μια μέρα που η δουλειά πήγε καλά, μια χαρτοσακούλα καραμέλες στα
πιτσιρίκια της γειτονιάς μου ή ν’ ακουμπήσω αυτά τα δυνατά μου χέρια, που σήμερα τα αγάπησα, σ’ ένα τραπεζάκι της Αμμόχωστος και, δίχως να κοιτάω τα εργατικά μου
χέρια, να τα νιώθω πως ξεκουράζονται πάνω στα πέτρινα γόνατα του φιλικού μας κόσμου.
Σήμερα νιώθω μια τρυφερότητα για τον εαυτό μου ξέροντας πως θα μ’ αγαπήσετε Σήμερα αγαπάω κ’ εχτιμάω τον εαυτό μου
σήμερα χαμογελάω στον εαυτό μου κοιτάζοντας τον με τ’ αδερφικά σας μάτια.
Μια στιγμή άφησα τ’ όπλο μου να κρυώσει μια στάλα στην πέτρα, άνοιξα το γυλιό μου κ’ έβγαλα το καθρεφτάκι της τσέπης, – ναι, είμαι όμορφος, – όταν μ’ αγαπάτε – τι θα μπορούσα να κάνω για σας, – όταν μ’ αγαπάτε -τι θα μπορούσα , μόνο τώρα το καταλαβαίνω-
( κ’ ίσως είναι αργά, μόνο με το θάνατό μου έχω να σας χαρίσω πια. ) λ.χ. θα μπορούσα να τινάξω ένα τανκ με μια γροθιά, να πελεκήσω ένα άγαλμα σ’ ‘ένα βουνό, μονομερίς – όταν μ’ αγαπάτε – ή να χτίσω σε μια ώρα ένα πανύψηλο σκολειό. Δεν αστειεύουμαι. Δεν είναι ώρα, αδέρφια μου, για αστεία. Θάθελα νάμαι ωραίος μέσα κι όξω για ν’ αξίζω την αγάπη σας, ναι, ( κι ας το πω κι αυτό : ) για να με σκέφτουνται σαν άντρα τους όλα τα ωραία κορίτσια, για να με σκέφτουνται σα φίλο τους όλοι οι ελληνικοί μας έφηβοι και τα παιδιά του κόσμου.
Δεν προφταίνω.
Να πρόφταινα, τουλάχιστο, να ξυριστώ, να ψαλιδίσω λιγάκι το μουστάκι μου. Μα ίσως και να πηγαίνει λίγο γένι στη νεανική μορφή μου. ( Βλέπετε πόσο παιδί με κάνει η αγάπη σας ; Μου ξαναδίνει τη δικιά μου φωνή. )
Για σκέψου, αδερφέ μου, μεθαύριο να διαλέγουν πάνω στα χνάρια μας τα κορίτσια τον άντρα τους
τα παιδιά τους φίλους τους οι άντρες τις πράξεις τους, να ξέρεις πως και συ πορεύεσαι μαζί τους στ’ αψηλά, σ’ ένα ψηλό – ψηλό βουνό, όλο κορδέλες άσφαλτο,
για ν’ αγναντέψεις ακέρια την πλάση,
τις πολιτείες γιομάτες καμινάδες κι αστεροσκοπεία και παράθυρα, τους κάμπους και τα δάσα, τα λιμάνια γιομάτα κατάρτια, τα ειρηνικά αεροπλάνα, τους λεβέντες αϊτούς και τους παιδιάστικους χαρταιτούς με κείνες τις αστείες πολύχρωμες ουρές τους – σ’ ένα ψηλό-
ψηλό βουνό, με μια αυτοκινητάρα τελευταία μάρκα που ίσως θάχει τ’ όνομά μας -.
Και μόλις τώρα το σκέφτηκα, πως τάχατες η ζωή δεν πάει μπροστά με σκοτεινές εξομολόγησες και μικρές ειλικρίνειες ( η εξομολόγηση – τόχω ακουστά, και τώρα το θυμήθηκα – σώζει, λέει, εκείνον που ξομολογιέται. Μα τον άλλον ; Κι ο άλλος τι σου χρωστάει να σηκώνει στη ράχη του σαν τσουβάλια άχρηστες πέτρες τα λόγια σου δίχως καν να μπορεί να τις χτίσει ; ) Το λοιπόν , η ζωή τραβάει μπροστά με πράξεις και θυσίες – μ’ αυτό που λένε ” γενική ηθική ” κι ούτε που ξέρω πως τα λένε αυτά, κι ωστόσο τάπα. Εγώ το μόνο πούμαθα είναι : σα χουφτώνεις τη γωνιά του τραπεζιού είναι η γωνιά του τραπεζιού μ’ όλη της τη στερεότητα κι όταν χουφτώνεις ένα στήθος ξέρεις πώς και τα πιο στέρεα χέρια τρέμουν και τότες θέλεις να σπείρεις χιλιάδες παιδιά για να χαρούν τον κόσμο μας που εσύ δεν πρόφτασες να τον χαρείς κ’ ίσως, δε λέω, ίσως και να το ξέρεις – κάπου αλλού, βαθιά σου να το νιώθεις – πώς τούτο το στήθος
“γλυκοβύζαστο ετοιμάζει γάλα ανδρείας και λευτεριάς”. Και, βέβαια, που πρέπει να το ξέρεις. Γεια σας.
Άντε, γριά μάνα, μην αρχίσεις τώρα τις κλάψες. -Όχι;-
Έτσι σε θέλω. Ρωμιά. Σου παίρνω λες τη ζωή σου ; Σου αφήνω την περφάνεια σου.
Δε θα σέιδει ο εχτρός καμπουριασμένη. Το ξέρω. Θα πεις: “Είμαι πέρφανη για το γιο μου,
– κάλλιο μια φούχτα τιμημένη στάχτη παρά γονατισμένος ο λεβέντης μου”. Έτσι. Γεια σου, μάνα.
Ο πατέρας θα με γνωρίσει στο νεκροτομείο απ’ τις χοντρές ελληνικές κοκάλες μου, όμοιες με τις δικές του, κι απ’ το σταυρό της πατρίδας πούχα φυλαχτάρι μες στις τρίχες του κόρφου μου. Μιλάω για μένα σα νάμαι ερωτευμένος με τα μένα, σα νάναι η Ρωμιοσύνη ερωτευμένη με τα μένα. Συχωράτε με.
Εσείς μου το δώσατε τούτο το δικαίωμα. Ευχαριστώ.
Εσείς, κ’ η αγάπη μας, κι ο θάνατός μου. Το ξέρω, ως και κείνος που πήρε τα 5.000 αργύρια θα πιει κάποιο βραδάκι ένα ποτήρι στην υγειά μου σε μια ταβέρνα της Πάφος και θ’ απογείρει να κλάψει μέσα στο ποτήρι του,
Γιατί ήμουνα φίλος καλός
κ’ ίσως να γίνει φίλος μας κι αυτός μια μέρα.
Τώρα λοιπόν, βαθιά και σίγουρα, μπορώ να σας το πω, σα να οδηγάω, και πάλι, το αμαξάκι μου σ’ ένα ασφαλτοστρωμένο δρόμο της Κύπρου ίσα και παστρικά, ένα ολογάλανο κ’ ήμερο πρωινό, – μπορώ να το πω :
” Η αρετή μας είναι η αμοιβαία μας χρησιμότητα “.
Εν τάξει αδέρφια. Εδώ δεν είναι ακατόρθωτη η αδερφοσύνη για μας και για όλους. Εδώ οι διαφορές βουλιάζουνε σ’ ένα χαμόγελο, – κ’ είναι έτσι όπως ακούς, κείνες τις νύχτες του καλοκαιριού, – γαλάζιες, αργυρές και ρόδινες – σ’ ένα μονάχα φέγγος ευτυχίας όλα τα ξέχωρα σπιτίσια μουρμουρίσματα και των μικρών και των μεγάλων άστρων και τρέμει η ρίζα της καρδιάς και τρέμει ο κόσμος τόσο που θέλεις να σκουντήσεις τον αγκώνα κάποιου φίλου για ν’ ακούσεις μαζί του,
ή τον αγκώνα έστω μιας πέτρας για ν’ ακούσει και κείνη, να μοιράσεις τη χαρά σου.
Με τούτη την αγάπη, λέω, που μια μέρα, οι ξύλινοι σταυροί θα μπουμπουκιάσουν τριαντάφυλλα – ναι, κι ο δικός μου ο σταυρός, ο καμένος, ο πέτρινος, με τούτη, λέω, την αγάπη μια μέρα θα λυγίσουμε κείνους που φέρνουν τ’ άδικο και σπέρνουνε το μίσος.
Τούτη είναι η εντολή μου -
μ’ όλο που αυτή την ώρα δεν το ξέρω το μίσος
σα να μην τόμαθα ποτές ή να το ξέχασα. Γεια σας.
Όλο ετοιμάζουμαι να φύγω. Όλο σας αποχαιρετώ, κι ακόμα στέκω σαν κάτι νάχω να προστέσω ακόμα στον κόσμο. Σα νάχω να προσφέρω λίγη ακόμα ευτυχία σε σας απ’ το μεδούλι μου. Θυμάμαι -
καλοκαιριάτικο σούρουπο ήταν -
σταμάτησα τ’ αμάξι μπροστά σε μια καλύβα. Διψούσα. Μια μαυροφορεμένη γριά με φίλεψε με το κανάτι δροσερό νερό. ” Φχαριστώ γιαγιά “, της είπα. ” Καλή λευτεριά, γιε μου “, αποκρίθηκε.
” Καλή λευτεριά, γιαγιά ” της ξανάπα – κ’ ένιωσα πως της την χρωστάω. Μούβγαλε το κασκέτο και μου σφούγγισε με το χέρι της το κούτελό μου. ( Ξέρετε, κ’ οι γριές μπορούνε να χαμογελάνε. )
Τη λευτεριά το λοιπόν ο καθένας μας τήνε χρωστάει σ’ όλους. Μια λευτεριά μονάχα για
τον ένα δε φελάει σε τίποτα ( αν υπάρχει ). Τίποτα δεν είναι μήτε για τον ίδιον.
” Άντε γεια σου γιαγιά. Καλή λευτεριά, το λοιπόν “
- κι’ έτριψα λίγο τα μάτια μου – έπεφτε κιόλας γαλανό το θάμπος της βραδιάς, δεν καλόβλεπα.
Κι όπως τράβηξα πάλι με χαμηλωμένα τα δυο φώτα μου
( γιατί έφεγγε ακόμα ) ένιωθα ν’ ανεβαίνω με τα’ αμάξι μου, μαζί και ο μέγας κάμπος της Μεσαορίας βαθύς και σιωπηλός, αχνισμένος απ’ το αργό φεγγαρόφωτο, ένιωθα ν’ ανεβαίνω ίσα στον ουρανό κ’ ένιωθα το φεγγάρι που με χτύπησε κατάστηθα ολόδροσο, σάμπως χρυσό κωνσταντινάτο το φεγγάρι κρεμασμένο
μ’ ένα σπάγκο απ’ το λαιμό μου, να με δροσίζει τη καρδιά και λίγο – λίγο να ζεσταίνεται και ν’ αχνίζει στον κόρφο μου. Κι έλεγα :
δε φτάνει το τραπέζι, μήτε κάμποσος παράς στην τσέπη, μήτε το ψωμί και το φιλί – ο άνθρωπος είναι πιο τρανός
απ’ την καθημερνή την έγνοια του.
Κ’ έλεγα πάλι που ο άνθρωπος αρχίζει την έγνοια του για το ψωμί κι όλο τραβάει πιο πέρα απ’ τη σκλαβιά του από σκλαβιά σε σκλαβιά, από ξεσκλάβωμα σε ξεσκλάβωμα, απ’ το ξεσκλάβωμα της πατρίδας στο ξεσκλάβωμα του κόσμου ώσπου να νιώσει, μπαίνοντας ίσα στον ουρανό, ν’ αχνίζει το φεγγάρι στον κόρφο του, ώσπου να κλάψει μια νύχτα από αγάπη για όλο τον κόσμο. Έτσι άφησα σ’ ένα χαντάκι τ’ αμάξι μου.
Πήρα τ’ όπλο. Κι ανέβηκα στο βουνό. Έτσι βρέθηκα σε τούτη τη σπηλιά που το στόμιό της βλέπει ολόισα τον ήλιο. Το στρογγυλό της στόμιο είναι ο ίδιος ο ήλιος
που θα τον νιώσω πάλι δροσερό, καθώς θα με περνάνε,
( όπως κείνη τη νύχτα το φεγγάρι ) – θα τον νιώσω δροσερό κωνσταντινάτο να μου δροσίζει το καμένο στήθος, κ’ έτσι λίγο – λίγο να ζεσταίνεται ο ήλιος
και ν’ αχνίζει στον κόρφο μας. Γεια σας.
( Όλες οι καμπάνες της Γης σήμαναν μεμιάς. Όλα τα ανθρώπινα μέτωπα ψηλά. Όλες οι καρδιές μεσίστιες. Στο χωριό Λύση, ανάμεσα Λευκωσία κι Αμμόχωστος, η μάνα του έσφιξε το μαύρο της τσεμπέρι κάτου απ’ το δυνατό σαγόνι της κ’ είπε ακριβώς τα λόγια που περίμενε ο γιος της : ” Είμαι πέρφανη. Κάλλιο μια φούχτα τιμημένη στάχτη, παρά γονατισμένος ο λεβέντης μου “. Ο πατέρας του πάλι, σαν πήγε στο στρατιωτικό νοσοκομείο της Λευκωσίας, αναγνώρισε το καμένο παιδί του απ΄ τις χοντρές ελληνικές κοκάλες του κι από κείνο το χρυσό κωνσταντινάτο που άχνιζε στον κόρφο του και στον κόρφο του κόσμου. )
Ερμηνεία: Μαρινέλλα
Μουσική: Γιώργος Θεοφάνους
Στίχοι: Αντωνού Αυξεντίου
Και μόνο τα ονόματα θα είναι διαφορετικά!
Ως τιμή και ενθύμηση για εκείνους που χάθηκαν και κανείς δεν ξέρει το όνομά τους, με αφορμή την πρόσφατη εθνική επέτειο την οποία αμέτρητοι σημερινοί ανιστόριτοι επαίτες της αλλαζονίας και ατελείωτα τελειωμένοι αμετροεπείς επηρμένοι αδαείς πετούν στα σκουπίδια, για να αγοράσουν με την ελευθερία που άλλοι τους χάρισαν λίγα δευτερόλεπτα μαλάκυνσης στο TikTok, καταθέτω το ακόλουθο απόσπασμα από το βιβλίο "Ο Εθνάρχης των ΝεοΕλλήνων Θεόδωρος Κολοκοτρώνης", του Θεόδωρου Δημοσθ. Παναγόπουλου, σελ. 179-182, εκδ. Ενάλιος, 2021 (χωρίς άδεια αναδημοσίευσης, μα με άδεια από τον πόνο και το σοκάρισμα, καρδιά):
Ο Άντον Πρόκες φον Όστεν, ανώτερος αξιωματικός του πολεμικού ναυτικού της Αυστρίας, το 1825 βρισκόταν στην Κρήτη και από το 1834 μέχρι το 1849 ήταν πρεσβευτής της Αυστρίας στην Αθήνα. Το παρακάτω γράμμα απευθύνεται στον πατέρα του:
«...Στο ύψος του κάβο Μαλέκα (ακρωτήρι ανατολικά της παραλίας Μαραθίου, Νομός Χανίων, Επαρχία Κυδωνίας) 4 Μαΐου 1825,
«Πολυαγαπημένε μου πατέρα… Απ’ όλα αυτά θέλω να σου διηγηθώ μία και μόνη ιστορία που με συγκλόνισε ως τα έγκατα, όχι πως δε τη βρίσκω πιο φρικιαστική από κάποιες άλλες, αλλά με συγκλόνισε περισσότερο, επειδή το αγαθό στη φύση του ανθρώπου βρίσκεται παρέα με την πιο αποκρουστική κακότητα μιας εκφυλισμένης ανθρώπινης ψυχής. Να η απίστευτη ιστορία. Οι Τούρκοι είχαν επιστρέψει από ένα γιουρούσι που είχαν κάνει στα κοντινά χωριά. Η σοδειά από το πλιάτσικο υπήρξε πλούσια σε γυναίκες και σε υλικά αγαθά. Ένα κοριτσάκι δεκαπέντε χρονών, το στολίδι του τόπου της, πήγαινε ανάμεσα στον σωρό των αιχμαλώτων να αντιμετωπίσει σιωπηλά την μοίρα του. Πέρασαν από μια μικρή πλατεία που βγάζει στο λιμάνι, όπου οι Τούρκοι έπαιζαν ακριβώς εκείνη την ώρα ένα παιχνίδι: έριχναν δηλαδή τα μαχαίρια τους και βαρούσαν με τις πιστόλες τους σε μια ομάδα από Ελληνόπουλα πιασμένα κι ακουμπισμένα στον τοίχο ενός βενετσιάνικου κτηρίου. Οι γυναίκες έκλαιγαν γοερά βλέποντας αυτούς που περνούσαν, οπότε το σιωπηλό κορίτσι τινάζεται ξαφνικά έξω από τον σωρό με μια κραυγή θρήνου, πέφτει πάνω σ’ έναν νέο, απλώνει προστατευτικά τα χέρια της γύρω του, με το κεφάλι όρθιο απευθύνει στους φοβερούς παίκτες με χίλιες μισοσπασμένες λέξεις στα χείλη, χίλια δάκρυα στα μάτια να παρακαλούν. Είναι ο αδελφός της ο νέος, που τον είχαν χάσει πριν από πολλές μέρες οι δικοί του και που τον ξαναβρίσκει η αδελφή σ’ αυτή τη θέση τώρα. Ο Τούρκος, που η δεκαπεντάχρονη ήταν η λεία του, χτυπάει με το μαστίγιο τη γονατισμένη για να σηκωθεί – το στήθος και ο τράχηλός της έχουν ματώσει από το ανίερο μαστίγωμα – αλλά καμμιά απειλή και κανένας πόνος δεν είναι σε θέση να τη χωρίσουν από τον αδελφό. Το θέαμα αρχίζουν να το γλεντούν οι Τούρκοι, το κοριτσόπουλο μένει ενώ οι υπόλοιπες γυναίκες πάνε για τις δουλειές των κατέργων, ο αδελφός καρτερικός ως τότε, ξεσπάει σε δάκρυα οργής και θρήνου, οπότε ξεπετιέται ένας Τούρκος και του χώνει το μαχαίρι στα πλευρά. Το κορίτσι, κατακίτρινο σαν τον θάνατο, ρίχνεται πάνω στον Τούρκο, αυτός την σπρώχνει, εκείνη πέφτει. Η οργή της, ο πόνος της, η πτώση της προκαλούν μόνο γέλια στον μαζεμένο όχλο. Ανάμεσα σε χίλιους ανθρώπους, ούτε σ’ έναν και μόνο μια ανθρώπινη συγκίνηση! Ενώ συμβαίνουν αυτά, ο αφέντης της δεκαπεντάχρονης κάνει παζάρια για να την πουλήσει σ’ έναν νέγρο, που τρικλίζει ντουμανιασμένος από το όπιο.
Τούτος προσφέρει δέκα τάληρα, αν το κορίτσι είναι ακόμη ανέγγιχτη παρθένα. Τελικά τα βρίσκουν, πιάνουν το κορίτσι, του σκίζουν βίαια τα υπόλοιπα ρούχα από το σώμα, εκείνη κουλουριάζεται στο έδαφος, στα μάτια της στέρεψαν πια τα δάκρυα, παρακαλάει τον ουρανό, αυτόν που κάθε φορά τινάζει τόσους κεραυνούς κι όμως γι’ αυτήν δεν έχει κανέναν. Την κάνουν την αισχρή εξέταση, μπροστά στα μάτια του αδελφού που ξεψυχάει, η δεκαπεντάχρονη που είναι παρθένα έχει ερεθίσει τα λάγνα ένστικτα των βαρβάρων – παραχωρούν στον αγοραστή το δικαίωμα να την απολαύσει πρώτος, ο ένας μετά τον άλλο ρίχονται πάνω στο γυμνό σώμα. Πεθαίνει από τις πιο δεινές σεξουαλικές κακοποιήσεις, στις οποίες μπορεί ένας άντρας να υποβάλει μια γυναίκα. Και ενώ ο δύστυχος αδελφός δεν έχει ακόμα ξεψυχήσει, τον δένουν με τη γυμνή, τη ζεστή ακόμη από το αίμα αδελφή του, κι αναγκάζουν το σύμπλεγμα τούτο σε πράξεις αισχρές που καμμιά φαντασία δεν μπορεί να σκεφτθεί. Τέλος τους ρίχνουν και τους δύο έτσι δεμένους στη θάλασσα.
Ω κριτή του κόσμου πού είσαι; Κι όμως, όσο ανείπωτες κι αν είναι οι φρικαλέες πράξεις, θα τις βρεις παντού, αν διαβάσεις την ιστορία του ανθρώπινου γένους. Και μόνο τα ονόματα θα είναι διαφορετικά!»
Πόσο δίκιο έχει ο συντάκτης αυτού του γράμματος 201 χρόνια πριν...
(φωτό από περιοχή κοντά στο σπίτι μου, στη Λεμεσό,
Τζαμί και Εκκλησιά δίπλα δίπλα)
Ημέρα Ποίησης: "το χαμόγελω φωτίζει τον ήλιο"!
Ημέρα Ποίησης χθες και γυρίζοντας από εφημερία δραματική, είχα την φαεινή ιδέα να προτρέψω τα παιδιά μου να κάνουμε κάτι δημιουργικό, εξηγώντας τους τι σημαίνει η λέξη "ποίηση"="δημιουργία".
Ο καθένας έκανε κάτι δικό του.
Να μερικά από τα αυτοσχέδια "Ποιήματά" μας για τα οποία ένιωσα μεγάλη περηφάνια τόσο για τον χρόνο και την αφοσίωση που χρειάστηκαν όσο και για το νόημα των αποτυπωσεών τους (διατηρήθηκε αυτούσια η ορθογραφία της κόρης μου, Β' Δημοτικού)...
ΑΓΑΠΗ ΚΑΙ ΦΩΣ
ΜΗΝΥΜΑΤΑ
ΑΓΑΠΩ ΤΗ ΦΥΣΗ.
ΘΕΛΩ ΤΗΝ ΕΙΡΗΝΗ.
ΖΩ ΜΕ ΕΥΓΕΝΙΑ ΚΑΙ ΑΓΑΠΗ.
ΑΓΑΠΩ ΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ.
ΜΑΘΑΙΝΩ ΜΕ ΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ.
ΛΑΤΡΕΥΩ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ!!!
ΕΥΧΟΜΑΙ ΝΑ ΕΙΜΑΣΤΑΙ ΥΓΙΕΙΣ.
ΕΥΧΟΜΑΙ ΝΑ ΕΙΜΑΣΤΑΙ ΧΑΡΟΥΜΕΝΟΙ.
ΤΟ ΧΑΜΟΓΕΛΩ ΦΩΤΙΖΕΙ ΤΩΝ ΗΛΙΟ.
ΜΑΙ ΚΑΛΗ ΠΡΑΞΗ ΑΝΟΙΓΟΥΝ ΟΙ ΟΥΡΑΝΟΙ.
και η ευχή μου για τα παιδιά μου και τα παιδιά όλου του κόσμου...
χαραγμένη στην ξύλινη ζωή μας.
Η κόρη μου τα είπε όλα με εκείνο το "το χαμόγελω φωτίζει τον ήλιο", καθώς ακριβώς δεν είναι μόνο το απέξω, το περιβάλλον, που μας επηρεάζει, αλλά και εμείς μπορούμε με το μέσα μας, με την παρουσία μας και την συμπεριφορά μας, να διαμορφώσουμε το απέξω μας. Μπορεί ο ήλιος να μας φωτίζει, αλλά μπορούμε και εμείς να φωτίζουμε τον ήλιο... Φοβερή σύλληψη και προσέγγιση! Και εκείνο το "ω" στο τέλος του χαμόγελου, επίσης, σπουδαίο αφού δίδει διττή διάσταση στο "χαμόγελο" και ενσωματώνει και το "χαμογελώ".
Και το άλλο: "μαι καλή πράξη ανοίγουν οι ουρανοί", ακούγεται σχεδόν βιβλικό...
Μαι ένα "χαμόγελω" λοιπόν και "μαι καλή πράξη", αρκεί για να ξεκινήσει ένα ποιητικό γεγονός!
Ας γίνουν τα λόγια πράξη!
Τα διαμάντια και τα κάρβουνα
Το καλό και το κακό.
Αυτό το δίπολο.
Υπάρχει τριγύρω μας ή είναι απλά ο (δίπολος) τρόπος που βλέπει το μυαλό μας τον περιβάλλοντα κόσμο;
Υπάρχουν για παράδειγμα κακά σκυλιά και καλά σκυλιά; Ή η συμπεριφορά των σκύλων θα είναι αντανάκλαση αυτού που θα τους δείξεις; Αν δώσεις χάδι θα σε γλείψουν, αν δώσεις κλωτσιά θα σε δαγκώσουν.
Βλέπω μετά λύπης μου ότι οι πλείστοι των συνανθρώπων μας με το παραμικρό, αντιδρούν σε κάτι κακό αμέσως με κακό. Συμπεριφορά παλαιάς διαθήκης: οφθαλμός αντί οφθαλμού. Πότε θα περάσει ο Άνθρωπος στην εποχή της Καινής Διαθήκης (δηλαδή στην... Ανθρωπόκαινο εποχή;!), να ωριμάσει και να απαντά στο κακό με το καλό; Θα μου πείτε, γίνεται άραγε το κακό να τιθασευτεί με το καλό; Γίνεται όταν σε ραπίζουν στο ένα μάγουλο να γυρίζεις και το άλλο; Και δεν το λέω από καθαρά χριστιανική οπτική, αλλά από πανοπτική, καθώς η προσέγγιση καλού και κακού προϋπήρχε του χριστιανισμού (πχ ουδέν κακόν αμιγές καλού, το γιν και το γιανγκ, η στάση του Γκάντι απέναντι στους Άγγλους κατακτητές κλπ). Άρα, διαχρονικά, διαπόντια και διαμετρικά, το δίπολο αυτό απασχολούσε και απασχολεί τον τρόπο επίλυσης συγκρούσεων, διαφορετικών προσεγγίσεων, και εν γένει διέπει την ανθρώπινη συνύπαρξη, αλλά και τη συνύπαρξη του ανθρώπου με τον πλανήτη Γη.
Επανέρχομαι στο ερώτημα: γίνεται με το μικρό, το οριοθετημένο, το συμπαγές που εκπροσωπεί το καλό να αντιμετωπίσει το χαώδες, διάχυτο και διαμπερές (άρα μη σαφώς προσδιορίσιμο) που συνθέτει το κακό;
Θα δώσω ένα μουσικό παράδειγμα. Ακούστε το υπέροχο τραγούδι που ακολουθεί. Θαυμάστε την οικονομία που εσωκλείει. Δυο μόνο στίχους περιστοιχισμένους με όμορφα μουσικά στολίδια, με σκοπό να περιγράψει το καλό, φωτεινό και ελπιδοφόρο συναίσθημα της αγάπης που έρχεται να σκορπίσει το σκοτάδι και τα μαύρα όνειρα του δημιουργού του τραδουδιού αυτού. Συμπύκνωση νοήματος και στολιδιών όσο ακριβώς χρειάζεται ώστε ούτε να ξεφεύγει προς την υπερβολή αλλά ούτε να περιορίζει ως προς το νόημα, τη χάρη, την ομορφιά. Είναι σαν να στιβάζεις συναισθήματα, να τα μικραίνεις στο χώρο, το χρόνο και το λόγο και αυτά ως δια μαγείας να πολλαπλασιάζονται και να ξεπηδούν, να ανθίζουν και να γεμίζουν ψυχή και νου. Είναι σαν ένας κάμπος με δέκα ρίζες θάμνων που αν τον δεις καλοκαίρι θα πεις "ξεραΐλα", αλλά αν δεις τον ίδιο κάμπο την άνοιξη, θα έχει γεμίσει ο τόπος χρώματα, όγκο, "αρώματα και μυρωδιές". Αυτό είναι με μια λέξη η πραγματική έννοια της "ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ". Συμπυκνώνω τόσο-όσο, χωρίς να περιορίζω, αντίθετα να ευοδώνω. Απίστευτη διαδικασία. Είναι αυτό που μεγιστοποιεί την απόδοση, που αξιοποιεί στο έπαρκο την καταναλισκόμενη ενέργεια και αυξάνει τον δείκτη δημιουργικότητας και παραγωτικότητας. Όσοι το καταφέρνουν, είναι οι πραγματικοί τεχνίτες. Από την άλλη πλευρά, σήμερα, παρατηρούμε τα πολλά λόγια χωρίς νόημα και κατεύθυνση, που καταλήγουν σε "ΦΛΥΑΡΙΑ", παρατηρούμε την πολλή ενέργεια που ξοδεύεται χωρίς σεβασμό και καταλήγει σε "ΣΠΑΤΑΛΗ" και "ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ" αντί για χτίσιμο και οικοδόμηση (σχέσεων, πλαισίων, δικαιωμάτων), παρατηρούμε το πολύ τρέξιμο της καθημερινότητας που καταλήγει σε "ΑΠΩΛΕΙΑ" πραγμάτων, ηρεμίας, νοήματος αντί σε "ΠΡΟΣΘΗΚΗ", κυνηγούμε τον χρόνο αλλά στο τέλος καταλήγουμε να μας κυνηγά εκείνος...
Σταματώ εδώ, λέγοντας ότι δεν έχω απαντήσει στο αρχικό ερώτημα αυτής εδώ της ανάρτησης και δεν ξέρω αν ποτέ το απαντήσω.
Ξέρω όμως, ότι είναι σπουδαίο να αναγνωρίζεις (και ακόμα περισσότερο να προσφέρεις) τα πραγματικά "ΔΙΑΜΑΝΤΙΑ" από τα "ΚΑΡΒΟΥΝΑ".
Καλή ακρόαση!
"Αρώματα και Μυρωδιές"
Στίχοι: Δέσποινα Σπαντιδάκη
Μουσική και μαντολίνο: Μιχάλης Χαρκιολάκης
Ερμηνεία και Λαούτο: Κυριάκος Καραλάκης
Η Επανάληψη του Πολέμου
Αν ο Πόλεμος είναι ο Πατήρ πάντων
και η Επανάληψη η Μήτηρ πάσης μαθήσεως,
τότε δεν μπορεί παρά τα παιδιά τους να αποκτούν συμπεριφορά
Επανάληψης του Πολέμου...
Είναι αυτό που βλέπουμε συνέχεια, χιλιάδες χρόνια τώρα ανθρώπινης παρουσίας.
(ή μήπως απουσίας; καθώς όπως ο κυνικός φιλόσοφος Διογένης, ακόμα αναζητούμε με το φανάρι Ανθρώπους γύρω μας και όχι Ζώα;)
Τι είναι η στοργή;
Και αν αναρωτιέστε τι είναι και αν υπάρχει σήμερα η στοργή, νομίζω μια εικόνα του δρόμου σε κεντρικό σημείο της Λεμεσού και μια σύντομη επιτοίχια επιγραφή δίπλα της, μπορεί να σας δώσει μια ιδέα:
Ποιοι είναι αυτοί οι μικροί και ποταποί που σκότωσαν τη στοργή (μέσα τους);
Να ζωγραφώ μετά στοργής
Των Φώτων σήμερα...
Χρειάζεται πρώτα όμως να κοιτάξουμε στα σκοτάδια μας
για να μπορέσουμε έπειτα να αντιληφθούμε το Φως...
Ένας Άνθρωπος που κοίταξε στο σκοτάδι με φωτεινά μάτια ήταν ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης.
Η ακόλουθη ταινία του Γιάννη Σμαραγδή, αξίζει πολλά θεωρώ:
"Καλή σου νύχτα, κυρ-Αλέξανδρε"
Κρατάω εκείνο: «Το επ’ εμοί, ενόσω ζω και αναπνέω και σωφρονώ, δε θα παύσω πάντοτε, ιδίως δε κατά τας πανεκλάμπρους ταύτας ημέρας, να υμνώ μετά λατρείας τον Χριστό μου, να περιγράφω μετ’ έρωτος την φύσιν και να ζωγραφώ μετά στοργής τα γνήσια ελληνικά έθη».
Τι σπουδαία αποτύπωση της Φύσης και του Φωτός και κυρίως μαζί, της Φύσης του Φωτός...
Και ένας άλλος Άνθρωπος που μέσα από τα σκοτάδια του (ήδη τυφλός από 12 ετών) κατορθώνει όχι μόνο να γεμίσει τη ζωή του με Φως, μα να το σκορπίσει απλόχερα και σε όλους εμάς γύρω του ήχο, φως και συναίσθημα.
Απολαύστε:
"Time to say Goodbye"
Andrea and Matteo Bocelli
"...Ήρθε η ώρα να πω αντίο
σε χώρες που ποτέ δεν είδα
και δε μοιράστηκα μαζί σου,
και τώρα, ναι, θα τις ζήσω.
Μαζί σου θα φύγω
με πλοία
διασχίζοντας θάλασσες
που, ξέρω πως,
όχι, όχι, δεν υπάρχουν πια.
Ήρθε η ώρα να πω αντίο..."
(ολόκληρη η μετάφραση εδώ)
Το Φως και τα σκοτάδια μας... Χρειαζόμαστε και τα δυο για να αντιληφθούμε τον εαυτό μας...
Ένας ποιητής είπε:
Και ένας άλλος ποιητής (δια μετάφρασης άλλου ποιητή) είπε:
Και ένας μελωδός το απέδωσε:
