Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ναζίμ Χικμέτ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ναζίμ Χικμέτ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Να ζωγραφώ μετά στοργής

 

Των Φώτων σήμερα...

Χρειάζεται πρώτα όμως να κοιτάξουμε στα σκοτάδια μας

για να μπορέσουμε έπειτα να αντιληφθούμε το Φως...


Ένας Άνθρωπος που κοίταξε στο σκοτάδι με φωτεινά μάτια ήταν ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης.


Η ακόλουθη ταινία του Γιάννη Σμαραγδή, αξίζει πολλά θεωρώ:


"Καλή σου νύχτα, κυρ-Αλέξανδρε"


Κρατάω εκείνο: «Το επ’ εμοί, ενόσω ζω και αναπνέω και σωφρονώ, δε θα παύσω πάντοτε, ιδίως δε κατά τας πανεκλάμπρους ταύτας ημέρας, να υμνώ μετά λατρείας τον Χριστό μου, να περιγράφω μετ’ έρωτος την φύσιν και να ζωγραφώ μετά στοργής τα γνήσια ελληνικά έθη». 

Τι σπουδαία αποτύπωση της Φύσης και του Φωτός και κυρίως μαζί, της Φύσης του Φωτός...


Και ένας άλλος Άνθρωπος που μέσα από τα σκοτάδια του (ήδη τυφλός από 12 ετών) κατορθώνει όχι μόνο να γεμίσει τη ζωή του με Φως, μα να το σκορπίσει απλόχερα και σε όλους εμάς γύρω του ήχο, φως και συναίσθημα.

Απολαύστε:

"Time to say Goodbye"
Andrea and Matteo Bocelli



"...Ήρθε η ώρα να πω αντίο 
σε χώρες που ποτέ δεν είδα 
και δε μοιράστηκα μαζί σου, 
και τώρα, ναι, θα τις ζήσω. 
Μαζί σου θα φύγω με πλοία 
διασχίζοντας θάλασσες 
που, ξέρω πως, 
όχι, όχι, δεν υπάρχουν πια.
Ήρθε η ώρα να πω αντίο..."

(ολόκληρη η μετάφραση εδώ)



Το Φως και τα σκοτάδια μας... Χρειαζόμαστε και τα δυο για να αντιληφθούμε τον εαυτό μας...


Ένας ποιητής είπε:

Και ένας άλλος ποιητής (δια μετάφρασης άλλου ποιητή) είπε:  



Και ένας μελωδός το απέδωσε: 




Αν μπορούσες να δεις τη λάμψη στα μάτια σου...

 

Τόση μαυρίλα γύρω μας. 


Δεν αναφέρομαι στο χρώμα των προσώπων ή του δέρματος. 

Μα στο χρώμα της ζωής.

Της ανθρώπινης.

Της ζώσας εμπειρίας.


Και μην μου πείτε ότι το κυρίαρχο χρώμα γύρω μας είναι άλλο, από εκείνο το σκούρο, το σκοτεινό...


Φυσικά, υπάρχουν οι αναλαμπές.

Φυσικά, υπάρχει το φως.


Μα το φως, ιστορικά, φυσικά, αστροφυσικά και κοσμολογικά, ΠΑΝΤΑ ήταν ελάχιστο και το ζοφερό σκοτάδι ήταν το κυρίαρχο.

Γιατί να γίνεται κάτι διαφορετικό εντός και εκτός του ανθρώπου; Από πού πηγάζει αυτή η ψευδαίσθηση;

Πάντα το φως ελάχιστο και το σκοτάδι απύθμενο. Μα αυτό το ελάχιστο φώτιζε το απύθμενο και το έκανε πιο φιλικό, λιγότερο φοβιστικό, πιο βελούδινο μαύρο θα έλεγε κανείς...

Μέσα από αυτό το ελάχιστο, είδαν και διέπρεψαν οι μέγιστοι των ανθρώπων.

Μέσα από αυτό το ελάχιστο, εμπνεύστηκαν και πραγματοποιήθηκαν τα μέγιστα των ανθρώπων. 


Δεν εκπλήσσομαι λοιπόν, που τα πάντα γύρω μας είναι σκοτεινά. Πάντα έτσι ήταν. Μια φίλη, αναρωτιέται γιατί μένουμε έτσι απαθείς, τι θα πούμε στα παιδιά μας μελλοντικά για αυτήν τη σιωπηλή  συνενοχή στην καταστροφή της ζωής μας... Πιστέψτε με, η Γη ιστορικά έχει γνωρίσει πολύ μεγαλύτερες ξεριζώσεις κάθε έννοιας ζωής από τους ίδιους τους ανθρώπους και έχει επιβιώσει. Μην σας πω ότι βλέποντας την Ιστορία γίνομαι λίγο πιο αισιόδοξος... Όχι αισιόδοξος ότι θα αλλάξουν πολλά και σύντομα, αλλά ότι όσο υπάρχουν αυτές οι μικρές, οι ελάχιστες φλογίτσες στα στήθη των ανθρώπων (και είναι εντυπωσιακό όταν τις ανακαλύπτεις μέσα σου ή μέσα στον συνάνθρωπό σου), τότε αυτός ο κόσμος μπορεί να συνεχιστεί, αργά και βασανιστικά όπως κάνει μέχρι τώρα. 

Και αυτή η διαδρομή είναι που μας έχει δώσει σπουδαία στολίδια ως παραδείγματα ζωής για να διαβάσουμε, να γνωρίσουμε, να ξεστραβωθούμε και να εμπνευστούμε.

Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι και ο Σωκράτης, που αν θυμηθούμε ότι είχε πει πως:

"Η εκπαίδευση δεν είναι το γέμισμα ενός δοχείου, αλλά το άναμμα μιας φλόγας"

καταλαβαίνετε ότι αυτό το άναμμα μιας φλόγας είναι που πρέπει να συνεχίσει να συμβαίνει ώστε να συνεχίσει να φωτίζει τα σκοτάδια μας. Αυτή η έμπνευση, αυτή η ενέργεια της μεταλαμπάδευσης, της μεταδοτικής (πανδεμικής σχεδόν) ασθένειας να είσαι φάρος μέσα στο ζόφος (γιατί πρόκειται για αληθινή ασθένεια που σου τρώει τα σωθικά, σε συν-θλίβει, σε λιώνει και σε καίει πρώτα απ' όλους εσένα που με το φλεγόμενο σου σώμα φωτίζεις τους γύρω σου), αυτή η έμπνευση λοιπόν, είναι που πρέπει να διαφυλαχτεί σαν φυλαχτό στο στήθος μπροστά από το μέρος της καρδιάς... 

Αν συνεχίζει αυτή η φωτίτσα και αν μεταλαμπαδευτεί, τότε θα επέλθει αυτό που ένας άλλος μεγάλος της ανθρώπινης ιστορίας ο Ναζίμ Χικμέτ (δια στόματος του άλλου μεγάλου Γιάννη Ρίτσου μέσα από τις μελωδίες και τη φωνή του άλλου μεγάλου Μάνου Λοΐζου...) είχε πει:


"Όπως ο Κερέμ"

Στίχοι: Ναζίμ Χικμέτ - Γιάννης Ρίτσος

Μελωδία, Φωνή: Μάνος Λοΐζος


"Αν δεν καώ εγώ, αν δεν καείς εσύ, αν δεν καούμε εμείς, πώς θα γινούν τα σκοτάδια λάμψη;"


Βοηθήστε λοιπόν στο άναμμα και το μοίρασμα του φωτός. Έστω μια φλογίτσα ακόμα αρκεί. Γίνε εσύ μικρέ άνθρωπάκο στη μικρή καθημερινότητά σου ένα μεγάλο παράδειγμα. Τα άλλα θα ακολουθήσουν νομοτελειακά...



Τα χακί και ο Χικμέτ


Το περίεργο με τις μέρες που ζούμε, είναι ότι τα ίδια γεγονότα έχουν συμβεί και παλαιότερα, τα ίδια έχουν περιγραφεί, αποτυπωθεί και ενσφηνωθεί στη μνήμη των ανθρώπων και της Ιστορίας, αλλά για έναν πολύ ανεξήγητο λόγο που ακόμα τον ψάχνω, επαναλαμβάνονται, λες και κανείς δεν μαθαίνει από τα παθήματα...

Είναι πραγματικά να απορείς... όπως λέει πιο κάτω ο μεγάλος ποιητής Ναζίμ Χικμέτ, δυο ποιήματά του οποίου παραθέτω, μαζί με δυο εικόνες από τη χτεσινή νύχτα της απόπειρας πραξικοπήματος στη γείτονα χώρα.


Η Χώρα αυτή είναι δική μας 

Η χώρα αυτή π' ορμά απ' την Ασία με καλπασμό
και που προβάλλει 
τ' ώριο κεφάλι 
σαν το πουλάρι 
γεμάτο χάρη 
προς της Μεσόγειος το νερό 
η χώρ' αυτή είναι δική μας 
με ματωμένους τους καρπούς 
δόντια σφιγμένα πόδια γυμνά. 

Σα μεταξένιο τούτη η γη μας 
είναι χαλί μας 
τούτη η γη μας 
η κόλασή μας 
τούτ' η παράδεισο 
είναι δική μας. 

Η θέλησή μας 
τώρα τρανεύει 
νά 'ναι δική μας 
παντοτινά να ζούμε λεύτεροι σα δέντρα 
σα τα δεντρά του ίδιου δάσου 
αδερφωμένα αγκαλιαστά. 







Ύμνος στη ζωή 

Τι όμορφο που είναι να ζεις 
να μπορείς να διαβάζεις τον κόσμο 
τη ζωή να τη νιώθεις τραγούδι χαράς 
τι όμορφο που είναι να ζεις 
σαν παιδί ν΄ απορείς και να ζεις 

Κι όμως είναι ν΄ απορείς 
πώς αυτό το ωραίο τραγούδι 
πώς αυτή η ζωή η γεμάτη χαρά 
έχει γίνει σκληρή 
έχει γίνει φτηνή 
και τόσο πικραμένη 
που είναι πονεμένη 

Τι όμορφο που είναι να ζεις 
να σου λεν καλημέρα του κόσμου τα χείλη 
τη ζωή να την κάνεις τραγούδι αγάπης 
τι όμορφο που είναι να ζεις 
σαν παιδί να απορείς και να ζεις




Φως εκ σκότους (5)


Φυσικά, σχεδόν νομοτελειακά, δεν θα μπορούσε αυτή η μικρή περιήγηση στην προβληματική που συνδέει φως και σκοτάδι, μαύρο και άσπρο, βλαβερό και αμόλυντο, αγνό και σάπιο, να μην ολοκληρωθεί με τους στίχους των ποιητών από τις δυο πλευρές του πελάγους, ενδεδυμένους με τις μουσικές και τη φωνή ενός μεγάλου καλλιτέχνη...


Αν δεν καώ εγώ
Αν δεν καείς εσύ
Αν δεν καούμε εμείς
Πώς θα γενούν τα σκοτάδια λάμψη...



"Όπως ο Κερέμ"
Στίχοι: Ναζίμ Χικμέτ
Μτφρ.: Γιάννης Ρίτσος
Μουσική, Ερμηνεία: Μάνος Λοΐζος




Το κλουβί με τις τρελές - Σκηνή 3η



Είχαμε αφήσει τις πυγολαμπίδες να λαμπυρίζουν.


Σκηνή 3η:


"Και ξάφνου εκεί που οι πυγολαμπίδες έσπερναν με όλη τους τη δύναμη το φως των σπλάγχνων τους, πήραν τέτοια θέση στον αιθέρα, που κάποιος κοιτώντας από τα επουράνια, θα μπορούσε με ευκολία να διαβάσει την κάτωθι επιγραφή:


Αν δεν καώ εγώ
Αν δεν καείς εσύ
Αν δεν καούμε εμείς
πώς θα γεννούν 
τα σκοτάδια

Και μετά ο σχηματισμός λύθηκε και σκορπίστηκε στου αγέρα το νυχτερινό κυμάτισμα..."


"Αν η μισή μου καρδιά"
Στίχοι: Ναζίμ Χικμέτ - μετάφραση Γιάννης Ρίτσος
Μουσική: Θάνος Μικρούτσικος
Ερμηνεία: Μαρία Δημητριάδη
 

...πάντα η καρδιά μου στην Ελλάδα τουφεκίζεται, γιατρέ μου...