COVID-19 Τι λες ρε νούμερο;

Τι λένε τα νούμερα μέχρι τώρα;

Μέχρι αυτή τη στιγμή, 4 Απριλίου 2010, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας γράφει ότι 1.056.159 είναι τα επιβεβαιωμένα κρούσματα από κορονοϊό στον πλανήτη εκ των οποίων 57.206 έχουν πεθάνει από αίτια που σχετίζονται με αυτόν. Αν υπολογίσουμε τη ΘΝΗΤΟΤΗΤΑ του νέου αυτού ιού, είναι το πηλίκο τους, δηλαδή κάπου 5,41% ή αν το θέλετε πιο λιανά, από τους 100 που θα προσβληθούν 5,41 θα πεθάνουν. Αλλά για να είμαστε ακόμα πιο ακριβείς πρέπει να θεωρήσουμε το νούμερο αυτό ακόμα πιο μικρό, καθώς σίγουρα είναι αδιάγνωστες ακόμα πολλές περιπτώσεις κρουσμάτων, που κάνουν έτσι να αυξηθεί ο παρανομαστής άρα να μικρύνει το κλάσμα και έτσι να είναι ακόμα πιο μικρή η θνητότητα. Αλλά αυτό θα το ξέρουμε στο τέλος αυτής της πανδημίας.

Αν δούμε εδώ από αναφορά πάλι του ΠΟΥ, τι έκανε το αδελφάκι του κορονοϊού το 2003, ο SARS-CoV-1, θα διαπιστώσουμε ότι το αντίστοιχο νούμερο ΘΝΗΤΟΤΗΤΑΣ ήταν συνολικά 11%, μολύνοντας συνολικά 8422 ανθρώπους στον κόσμο, έχοντας τους ίδιους περίπου χρόνους επώασης και εμφάνισης μέχρι και 14 ημέρες μετά. Επίσης, όπως εξηγήσαμε και στην προ-προηγούμενη ανάρτηση, από πρόσφατη μελέτη στο NEJM, η συμπεριφορά του νέου κορονοϊού είναι σχεδόν πανομοιότυπη ως προς το πόσο ζει στις επιφάνειες, δηλαδή εκτός σώματος, με εξαίρεση ότι ο νέος ιός ζει περισσότερο στις χάρτινες επιφάνειες.

Αντιστοίχως, ο MERS-CoV πάλι από δεδομένα του ΠΟΥ εδώ, μόλυνε συνολικά 2494 άτομα στον κόσμο και σκότωσε (δηλαδή είχει ΘΝΗΤΟΤΗΤΑ) το 34.4% αυτών.

Τέλος, για τον ιό της γρίπης, ξέρουμε ότι κατά μέσο όρο τα τελευταία 20 σχεδόν χρόνια, σκοτώνει κατά μέσο όρο περίπου, γύρω στους 389.000 συνανθρώπους μας κατ' έτος... Κάτι το οποίο το γνωρίζουμε, το ανεχόμαστε, και μάλιστα φτιάχνουμε και αντιεμβολιαστικά κινήματα εναντίον του...

Για να συνοψίσουμε όμως, κύριοι και κυρίες μου: ο νέος ιός είναι κατά πολύ λιγότερο θανατηφόρος από τους προηγούμενους κορονοϊούς μέχρι τώρα και έχει τουλάχιστον τα ίδια βασικά χαρακτηριστικά επώασης και λοιμογονικότητας με αυτούς. Μένει μόνο ένα στοιχείο που δεν έχει διευκρινιστεί ακόμα: είναι ο βαθμός μεταδοτικότητάς του. Αν δει κανείς, πάλι από τη σελίδα του ΠΟΥ, την κατανομή που έχει ο νέος ιός στον παγκόσμιο χάρτη, θα διαπιστώσει κρούσματα ακόμα και στα πιο απάτητα μέρη, πχ έχει 10 κρούσματα στη Γροιλανδία και κρούσματα ακόμα και σε κάποια άσχετα νησιά του Ατλαντικού και του Ειρηνικού, που απορείς αν ζουν ψυχές σε αυτά...

Και αναρωτιέμαι: ένας ιός που είναι σχεδόν ίδιος με τον αδελφό του SARS-CoV-1, έβγαλε ξαφνικά φτερά και πετάει αεροπορικώς για να ταξιδέψει παντού ή έβαλε βατραχοπέδιλα και κολυμπάει στους ωκεανούς και τις θάλασσες ή μήπως φύτρωσαν βεντούζες και κολλάει παντού; Η μια απάντηση είναι ότι ΝΑΙ, αυτό συμβαίνει και μάλιστα αυτό είναι το εξελικτικό πλεονέκτημα του ιού συγκριτικά με προκατόχους του, για αυτό έχει εξαπλωθεί μέσα σε 3 μήνες σε όλον σχεδόν τον πλανήτη. Επιτρέψτε μου όμως, να έχω μια άλλη προσέγγιση. Δεν νομίζω ότι ο νέος ιός άλλαξε ξαφνικά τη μεταδοτικότητά του, εξάλλου οι εκτιμήσεις του ECDC μιλούν για έναν μέσο βασικό ρυθμό αναπαραγωγής R0=3,28 και διάμεσο R0=2.79, όταν για τον SARS-CoV-1 ο R0 ήταν περίπου 2,75.

Άρα, τι φταίει και αυτός ο ιός μεταδίδεται ιλιγγιωδώς...;

Αγαπητοί μου, κατά τη δική μου εκτίμηση, δεν φταίει ο ιός, αλλά ο πατέρας. Τι εννοώ. Δεν φταίει ο ιός, ούτε τρέχει αυτός ιλιγγιωδώς, αλλά φταίμε όλοι εμείς σήμερα που τρέχουμε ηλιθιωδώς στην καθημερινότητά μας, που έχουμε απίστευτες παγκόσμιες μετακινήσεις -σίγουρα πολυπληθέστερες συγκριτικά με πριν 10 και 20 περίπου χρόνια που εμφανίστηκαν οι MERS και SARS-1-, οπότε μεταφέρουμε "ως δια μαγείας" τα πάντα που κουβαλάμε πάνω μας. Δεν είναι ο ιός λοιπόν, που έγινε ξαφνικά πιο επιθετικός, αλλά εμείς οι άνθρωποι που έχει αλλάξει τραγικά η ζωή μας συγκριτικά με παλαιότερα χρόνια. 

Και αυτό νομίζω είναι το σημείο που πρέπει να εστιάσουμε. Αν κάτι αποκαλύπτει ο νέος ιός, είναι ότι ο άνθρωπος έχει ξεφύγει, τρέχει ασταμάτητα προς όλες τις κατευθύνσεις, σαν κάτι να τον κυνηγάει. Οργώνει τον πλανήτη που μας μαθαίνουν κάποιοι ότι είναι ένα παγκόσμιο χωριό, μαζί όμως οργώνει και το θυμό της φύσης. Ξεχνά ο σημερινός άνθρωπος ότι δεν είναι μόνο τα καλά της παγκοσμιοποίησης που άμεσα, σχεδόν αστραπιαία μεταφέρονται από το ένα άκρο του πλανήτη στο άλλο, αλλά αναπόφευκτα είναι και τα κακά, ένα από τα οποία είναι και ο νέος ιός.

Αν κάτι λοιπόν, θέλω να πω με αυτήν την ανάρτηση, είναι ότι ο νέος ιός ήρθε σαν φρένο στη βλακώδη ανούσια πορεία του ανθρώπου που "όλα τα προλαβαίνει και όλα τα ελέγχει...". Μας φάγανε τα παγκόσμια ταξίδια (επαγγελματικά, εκπαιδευτικά, οικογενειακά - ξέρω μοντέλο "οικογένειας" που η μάνα ζει και εργάζεται στη Γερμανία και ο άντρας με το παιδί στην Αγγλία και βρίσκονται κάθε σαββατοκύριακο και αυτό το λέμε σύγχρονη οικογένεια... έλα τώρα!). Τώρα όμως, κοντεύουν να μας φάνε και όλα εκείνα τα μικρόβια που ταξιδεύουν μαζί μας, για την ακρίβεια πάνω μας και μέσα μας.

Ξέρετε, ο ιστορικός του μέλλοντος θα προσεγγίζει αυτήν την καμπή στη παγκόσμια Ιστορία ως την ευκαιρία που είχε η Ανθρωπότητα να ξυπνήσει και να αναθεωρήσει, να ανασυνθέσει πιο σωστά, το ρόλο της στον πλανήτη.

Ένα πράγμα ελπίζω να μην πάρει μόνο μαζί του ο νέος ιός, είναι το χιούμορ από τους ανθρώπους. 

Αναπαράγω και άλλο μήνυμα, ανωνύμου του Έλληνος που μου έστειλε ένας φίλος στο viber.


"Έξω από ένα επαρχιακό φροντιστήριο, Ελλάδα 2200 μ.χ. Ο Τάκης και ο Σταύρος περιμένουν να περάσει το κενό τους. Ο Τάκης βγάζει και ανάβει έναν μπάφο.

- Το ξέρει η μάνα σου ότι καπνίζεις;

- Ναι.

- Και τι λέει;

- Ε καλά δεν καπνίζω και ταμπάκο, δεν είμαι κανα πρεζάκι.

- Διάβασες;

- Διάβασα αλλά μαλάκα τα μπερδεύω. Η οικονομική κρίση ήταν μετά τον κορονοϊό η πριν.

- Και πριν και μετά. Είναι δύο κρίσεις κολλητά.

- Ποια ήταν με τα πολλά γιούρογκρουπ;

- Η πρώτη.

- Αυτή με τον Μητσοτάκη τον Δεύτερο;

- Όχι, με τον Παπανδρέου τον Τρίτο.

- Όχι τον πρώτο;

- Τον τρίτο.

- Όχι ρε το θυμάμαι, με τον Γεώργιο Παπανδρέου ήταν.

- Ναι, τον τρίτο όμως. Τον μπερδεύεις γιατί έχει ίδιο όνομα με τον πρώτο.

- Μαλάκα τα γιουρογκρουπ δεν μπορώ να τα μάθω. Πόσα ήταν;

- Δε θυμάμαι.

- Α καλα για να μη θυμάσαι εσυ…

- Τα διαγγέλματα να διαβάσεις, είναι σος φέτος έχουν να πέσουν χρόνια.

- Με τον ιό;

- Ναι.

- Αυτός ήταν με τον Μητσοτάκη τον Πρώτο;

- Τον Δεύτερο.

- Μαλάκα τι κάνανε τότε; Δυο ονόματα είχανε όλα και όλα; Ο Τσίπρας ο Πρώτος πότε ήταν;

- Ενδιάμεσα σε Παπανδρέου τρίτο και Μητσοτάκη Δεύτερο.

- Αυτός ήταν με την αλλαγή.

- Με την αλλαγή ήταν ο Παπανδρέου ο Δεύτερος.

- Ο Τσίπρας ήταν που ήταν αριστερός;

- Οι πηγές διαφωνούν, η απάντηση με βάση το λυσσάρι είναι ότι «βγήκε με αριστερή πλατφόρμα αλλά εφήρμοσε πιο ρεαλιστική πολιτική», άμα το γράψεις αλλιώς κόβεται όλο το θέμα.

- Με το δημοψήφισμα.

- Ναι.

- Που είπαν ναι.

- Που είπαν όχι.

- Με τους Γερμανούς;

- Α μπράβο.

- Με το Χίτλερ.

- Όχι ρε μαλάκα άλλη περίοδο, με τους άλλους Γερμανούς, τους καλούς.

- Ααααααα ναι, που το «όχι» το κάνανε μετά «ναι».

- Ναι εκεί είναι τα δεύτερα Γιουρογκρουπ μην μπερδευτείς.

- Ωχχχχ μαλάακα αυτά με τον Βαρουφάκη, καλά ανάθεμα αν έχω καταλάβει τίποτα.

- Τέλος πάντων εκεί με τον ιό είναι που απαγορεύανε την κυκλοφορία.

- Α, ναι;

- Ναι.

- Που λέγανε ότι για όλα φταίνε οι κομμουνιστές και οι αριστεροί.

- Ναι.

- Ότι χρειάζονται μέτρα περιορισμού για να προστατευτεί η χώρα.

- Α γεια σου.

- Που έγινε το Πολυτεχνείο.

- ΟΧΙ, αυτό είναι άλλη περίοδος.

- ΠΩΣ ΡΕ ΜΑΛΑΚΑ, ΑΦΟΥ ΕΡΙΞΕ Ο ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ ΤΟΝ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ ΚΑΙ ΕΓΙΝΕ ΜΕΤΑ ΧΟΥΝΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΓΟΡΕΥΟΤΑΝ Η ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ.

- ΑΛΛΟΣ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ ΛΕΜΕ ΗΤΑΝ ΑΥΤΟΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ!

- ΜΑ ΚΑΛΑ ΔΕΝ ΕΙΧΑΝ ΑΛΛΑ ΟΝΟΜΑΤΑ;;;;;;;

Σιωπή

- Φίλε, το βλέπω εγώ, στο τέλος γιατροί θα καταλήξουμε.

- Έλα ρε μη γρουσουζεύεις."...

Υ.Γ.1: Αφιερωμένο αυτό το post σε όλα εκείνα τα νούμερα που κυκλοφορούν γύρω μας και οπλοφορούν με την αβάσταχτη επιπολαιότητά του μη-είναι τους...

Υ.Γ.2: Αφιερωμένο επίσης και σε όλους εκείνους τους γρουσούζηδες ιατρούς που επιμένουν να αδιαφορούν για την γκαντεμιά τους, γραπώνουν γερά τα γκέμια της τύχης τους και καλπάζουν προς την πρόκληση ακούραστοι...

Υ.Γ.3: Δεν είναι ο Μικρός-Ιός που μας φταίει τελικά αγαπητοί μου, είναι ο Πατέρας-Άνρωπος που έχει διαλύσει τη Μητέρα-Φύση.

Causality

Σας έχω περιγράψει στο παρελθόν ένα συμβάν που έτυχε να γνωρίζω πολύ στενά, όπου ένας φίλος μηχανόβιος είχε τρακάρει στην Κέρκυρα με μηχανή, σε μια περιοχή που ακούει στο όνομα "Λόφος Κογεβίνα", όταν ένα αμάξι είχε σταθεί στη μέση του δρόμου του, με αποτέλεσμα τη σωματική του βλάβη.

Δεν θα σταθώ στο πώς αυτό το γεγονός επηρέασε τα υπόλοιπα γεγονότα της ζωής του, καθώς αφορά τη δική του ζωή και όχι τη δική μας.

Θα σταθώ όμως, τόσα χρόνια μετά, στην απόφαση του δικαστηρίου περί του συγκεκριμένου συμβάντος, που τυχαίως έπεσε στα χέρια μου.

Παραθέτω, (με την άδεια του ενάγοντος - και αυτή πρέπει να είναι η πρώτη φορά που ζητάω άδεια για να αναδημοσιεύσω κάτι σε αυτό το blog), αποσπάσματα της 7σέλιδης απόφασης του Δικαστηρίου. Παρ' ότι αποσπάσματα, θα βγάλετε μια καλή εικόνα του συνολικού ύφους της κυρίας δικαστή. Οι υπογραμμίσεις, δικές μου.

Θα μπορούσα να γράψω διατριβή πάνω στο θέμα. Στέκομαι όμως πολύ επιγραμματικά στα εξής σημεία:

1. Η κυρία δικαστίνα λέει, ότι δεν αποδεικνύεται αιτιώδης σχέση μεταξύ του τρακαρίσματος και του τραυματισμού, καθώς το ότι τράκαρες και κυκλοφορείς με μια γνωμάτευση που λέει ότι έχεις σπασμένο πόδι, δεν σημαίνει ότι το πόδι το έσπασες σε αυτό το ατύχημα. Μπορεί να κυκλοφορείς, δηλαδή σου λέει, με αυτή τη γνωμάτευση για χρόνια. Σαφώς, αλλά με τέτοιο σπασμένο πόδι δεν μπορείς να κυκλοφορείς για χρόνια... της λέω εγώ.

2. Τα κατάγματα, πείθεται η κυρία δικαστίνα, ότι επειδή δεν διαγνώστηκαν ΑΥΘΗΜΕΡΟΝ από τους θεράποντες, αλλά 3 ημέρες μετά, δεν είναι δυνατόν να αφορούν κάτι οξύ, οπότε δεν συνδέονται με το ατύχημα. Η κυρία αυτή, όμως, δεν ξέρει τι σημαίνουν αυτού του είδους τα κατάγματα, και σίγουρα δεν ρώτησε κανέναν ορθοπεδικό να μάθει ούτε πώς, μα κυρίως ούτε πότε, διαγιγνώσκονται αυτά. Έβγαλε τα συμπεράσματα από μόνη της, βάση τα διδάγματα της δικής της κοινής πείρας και λογικής, όπως της τα έμαθε προφανώς η μαμά της στο χωριό της. Ταυτόχρονα όμως, χαίρομαι γιατί η συγκεκριμένη δικαστίνα είναι απόλυτα σίγουρη ότι οι θεράποντες ιατροί του ορθοπεδικού τμήματος του εν λόγω νοσοκομείου είναι τόσο καλοί που θα έκαναν αυθημερόν διάγνωση του προβλήματος. Δεν έχει ακούσει μάλλον τίποτα για την ιατρική αδιαφορία, ιατρική επιπολαιότητα, ιατρική υπερφιαλία (και υπερφλυαρία), ειδικά μάλιστα όταν πρόκειται για συνάδελφο ιατρό-ασθενή.

3. Η κυρία δικαστίνα κάνει ορθή διάγνωση όταν λέει ότι πρέπει να ήταν ιδιαίτερα επίπονη και δυσχερής η οποιαδήποτα δραστηριότητα βάδισης ή ακόμα και ορθοστασίας, στο μεσοδιάστημα που μεσολάβησε από το ατύχημα ως τη διάγνωση 3ημέρες μετά. Εκεί που λαθεύει όμως, είναι ότι κάποιοι άνθρωποι σφίγγουν τα δόντια (και τα πόδια) στον πόνο και δεν παραπονιούνται. Αν όμως, ρωτούσε τί πραγματικά συμβαίνει στους χώρους της ιατρικής αυτή η κυρία δικαστίνα, θα διαπίστωνε ότι οι άνθρωποι που σιωπούν και στωικά υπομένουν χωρίς να τρέχουν πανικόβλητοι στα νοσοκομεία, έχουν συνήθως και τα πιο σοβαρά προβλήματα. Και αν δεν ήταν ένας πολύ καλός του φίλος του θύματος να επιμείνει να κάνει την μαγνητική (τα πειστήρια της διάγνωσης!), μπορεί αυτός ο ιατρός-ασθενής ακόμα να περπατούσε στα σοκάκια της Κέρκυρας για χρόνια με το πόδι σπασμένο...

4. Η κυρία δικαστίνα επικαλείται το γεγονός ότι ο ασθενής ήταν και ο ίδιος ιατρός και ότι το γεγονός αυτό θα τον έκανε ως ταυτόχρονα ιατρό και παθόντα, να επιμείνει στο πρόβλημά του και να μην φύγει την επομένη από το νοσοκομείο - δείγμα, για την κυρία δικαστίνα, ότι το πρόβλημά του, ήταν ασήμαντο. Η κυρία δικαστίνα όμως, δεν ξέρει και δεν ρωτά να μάθει, αν μετά από τόσες εφημερίες που κάνει ένας ιατρός το μήνα και ξημεροβραδιάζει σε ένα νοσοκομείο, (όταν δηλαδή το νοσοκομείο έχει γίνει ουσιαστικά το πρώτο του σπίτι), έχει αυτός ο ιατρός την ψυχολογία να παραμείνει ξανά στον ίδιο χώρο, ή θέλει να επιστρέψει -έστω και υποφέροντας σωματικά- στο (συμβατικώς οριζόμενο) σπίτι του.


Ήταν το 1948, όταν ο sir Austin Bradford Hill, άνοιξε την πόρτα της λογικής του ανθρώπου ως προς την έννοια της σύγχρονης Βιοστατιστικής, ανακοινώνοντας την πρώτη Τυχαιοποιημένη Κλινική Μελέτη, κατά την οποία προσπαθούσε με δίκαιο και λογικό τρόπο να μοιράσει, το πρώτο αντιβιωτικό εναντίον της Φυματίωσης, την Στρεπτομυκίνη. Εν συνεχεία, ο ίδιος το 1965, ανακοίωνσε τα 9 κριτήρια που θεωρεί ότι καλό είναι να πληρούνται, ώστε ένας παράγοντας να θεωρηθεί ότι προκαλεί Αιτιότητα για ένα νόσημα. Η μαγική λέξη λοιπόν, είναι Causality=Αιτιότητα, που διαφέρει από τον όρο συσχέτιση. Η Ιατρική Λογική, ψάχνει απεγνωσμένα για Αιτιότητα, για κάτι δηλαδή που προκαλεί ένα αποτέλεσμα με αιτιώδη τρόπο, δηλαδή με τρόπο τέτοιο, που αν έλλειπε αυτός ο παράγοντας, θα έλλειπε και το αποτέλεσμα. Εδώ, είναι το άρθρο του 1965, το οποίο είναι μνημειώδες στο χώρο της Ιατρικής.


Πού κολλάει τώρα θα με ρωτήσετε, ο Bradford Hill (=λόφος) με τον "Λόφο του Κογεβίνα" όπου έγινε το ατύχημα του άτυχου φίλου μας;

Πιθανές απαντήσεις οι κάτωθι (μόνο αυτές μπορώ να σας παρέχω και όχι επιβεβαιωμένες... στατιστικής γαρ!):


Διαπιστώνω ότι η Ιατρική ως θετικώς προσεγγιζόμενη ανθρωπιστική επιστήμη, προσπαθεί να αναδείξει την Αλήθεια.
Η Δικαστική, προσπαθεί να αναδείξει το Ψέμα.

Διαπιστώνω ότι η Ιατρική, προσπαθεί να ανακαλύψει την Αιτιότητα και τα Αίτια.
Η Δικαστική, τον Αίτιο.

Διαπιστώνω ότι η Ιατρική, προσπαθεί να βρει ποιοι και πόσοι ωφελούνται από μια απόφαση, από μια θεραπεία, από μια επιλογή και το κάνουν αυτό μέσω της Στατιστικής. Η Δικαστική, δεν έχω υπόψιν μου μέχρι σήμερα, αν έκανε ποτέ κάποια έρευνα να βρει πόσους από αυτούς που καταδίκασε τους καταδίκασε σωστά και πόσους λάθος, όπως και πόσους από αυτούς που αθώωσε, τους αθώωσε ορθά ή λάθος. Κοινώς, πόσα ήταν τα ορθώς και πόσα τα ψευδώς αρνητικά αποτελέσματα και πόσα τα ορθώς και ψευδώς θετικά αποτελέσματα; Η Ιατρική μέσα από τη διαδικασία αυτή αυτοελέγχεται, αυτοκρίνεται και αυτοδιορθώνεται. Η Δικαστική πώς κρίνεται, πώς ελέγχεται και πώς διορθώνεται για τα (αναπόφευκτα) λάθη που κάνει; Για αυτό η Ιατρική είναι θετική επιστήμη, γιατί αναζητά την αυτοδιόρθωση - μόνο αυτό σε πάει μπροστά, μόνο αυτό σου δίνει θετικό πρόσημο ανάπτυξης και εξέλιξης. Η Δικαστική, άραγε, πώς εξελίσσεται;

Διαπιστώνω ότι η Ιατρική προχωράει διαχρονικά και από το σκοταδισμό βάζει πλέον μπροστά της τη Λογική (ασχέτως αν η πολύ Λογική αποβλακώνει διότι έρχεται αντιμέτωπη με τη διαδικασία της Αποδόμησης των εννοιών και τελικά του Χάους...). Η Δικαστική, η Δικηγορία και η Τέχνη του Δικαίου τι έχουν καταφέρει από την εποχή της Ρητορείας; Μήπως να εξελιχθεί σε Πολιτική και αυτή τελικά στον φονέα της Λογικής;

Διαπιστώνω ότι ο sir Bradford Hill ήταν φυσιολόγος, δηλαδή άνθρωπος που αναζητούσε επίμονα να βρει και να εξηγήσει το ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟ, δηλαδή αυτό που η ΦΥΣΗ ορίζει ως ΛΟΓΙΚΟ. Επίσης, διαπιστώνω γιατί η σημερινή μας ΠΑΡΑ-ΦΥΣΕΙ κοινωνία επιτρέπει αποφάσεις όπως του συγκεκριμένου δικαστηρίου να παρουσιάζονται ως λογικές, ενώ στην πραγματικότητα δεν είναι: διότι απλά, δεν αναζητά το φυσιολογικό, συνεπώς δεν αναζητά το ΛΟΓΙΚΟ που εμπεριέχεται μέσα του.


ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: δεν είναι η ρήξη του γόνατος που ο συγκεκριμένος συνάδελφος υπέστη, αλλά η ρήξη της εμπιστοσύνης του απέναντι σε ένα σύστημα Δικαίου. Δεν είναι το γόνατο που έσπασε το πρόβλημα, εξάλλου ο θεός του έδωσε και δεύτερο για ρεζέρβα! Είναι ότι έσπασε το οικοδόμημα που είχε χτίσει για μια Κοινωνία Δικαίου. Έτσι, συνεχίζει ο άνθρωπος αυτός σε έναν Δίχως Τέλος Δρόμο, με ένα γόνατο και μια αγωνία: να επανέλθουμε το συντομότερο στη ΛΟΓΙΚΗ και στη ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ. Μέχρι τότε, ας υπενθυμίσουμε στη Δικαστική που αναζητά τον Αίτιο ότι η Μουσική η Παραδοσιακή τον έχει βρει τον Αίτιο μέσα από τους νέους ανθρώπους και τις ανα-γνώσεις των μεγάλων νοημάτων αυτής της Ζωής...

"Never Ending Road"

Loreenna Mckennitt

Evidence Based Medicine: Not so new!

Η Ιατρική Βασισμένη σε Ενδείξεις, (όπως μεταφράζεται -από τους πιο πολλούς- ο όρος "Evidence Based Medicine"), είναι μια έννοια όχι νέα, καθώς έχει τις ρίζες της ήδη στον 19ο αιώνα κάπου στις όχθες του Σικουάνα, στο Παρίσι και ίσως και πιο νωρίς χρονολογικά. 

Ως διαδικασία αναδεικνύει την μακραίωνη προσπάθεια του ανθρώπινου νου να αντιληφθεί το περιβάλλον το οποίο είναι γύρω του και από το οποίο προήλθε.

Αν κάτι όμως έχει αλλάξει σήμερα, είναι ότι ενώ παλαιότερα ο άνθρωπος προερχόταν από αυτό το -φυσικό ως επί το πλείστον- περιβάλλον, πλέον, το περιβάλλον προέρχεται από τον άνθρωπο καθώς είναι δημιούργημά του -πλαστικό, ως επί το πλείστον!-, δημιουργώντας συνεπώς την ερώτηση πόσο αξιόπιστη είναι αυτή η πληροφορία που προσπαθεί να μαζέψει ο άνθρωπος-ερευνητής, από έναν κόσμο που ο ίδιος έχει δημιουργήσει; Εδώ, προκύπτει το ζήτημα του bias (του σφάλματος), για όσους έχουν ακούσει κάτι από Στατιστική.

Και αν σήμερα, η πληροφορία και η Evidence Based Medicine καλπάζει και συμπαρασύρει τόσους ανθρώπους-ιατρούς στο πέρασμά της, ακόμα πιο βασανιστικά, προκύπτει το ερώτημα προς τα πού κατευθύνεται; Μην είναι στον γκρεμό και καταστρέφει μαζί της τόσους ανθρώπους; Οι ιατροί κατέχουν το ρεκόρ των αυτοκτονιών, αν δεν το γνωρίζατε... Μην είναι σε πνευματικό αδιέξοδο και burnout; Μην είναι σε μοναδική ιστορικά πρόοδο; Πώς μετριούνται και πώς αξιολογούνται αυτά τα μεγέθη; Χρειάζεται κάτι να αλλάξει; Εδώ, μια πολύ ενδιαφέρουσα πρόταση, που συνοψίζεται νομίζω στο πολύ εύστοχο σύνθημα: 

"working smarter, not harder"

Σε τόση βιβλιογραφία, που η "πληροφορία" οργιάζει και υπερσκιάζει τη "γνώση", αναδεικνύεται τόσο προφητικό το "ουκ εν το πολλώ το ευ"! Να, ένας ακόμα λόγος που το Evidence Based Medicine δεν είναι και τόσο σύγχρονο, σαν να λέμε... δεν είναι και τόσο uptodated!

Η κοινότητα και, κατ' επέκταση, ο νους του ανθρώπου, είναι σε ένα κομβικό σημείο: ή που θα διαλυθεί από τα τόσα δεδομένα (και μάλιστα Big Data), ή που θα τα εντάξει σε ένα εννοιολογικό πλαίσιο και θα τα μεταμορφώσει σε πληροφορία ("information"="in" + "formation"= "μετασχηματισμός" "μέσα σε"), ώστε να μπορέσει αφενός να τα αξιοποιήσει, αφετέρου να δραστηριοποιηθεί. Αν δεν το κάνει αυτό, ούτε θα αξιοποιήσει, ούτε θα δραστηριοποιηθεί, με πιθανότερο αποτέλεσμα να ακινητοποιηθεί και να πάψει το φαινόμενο της ζωής (τουλάχιστον, όπως το ξέρουμε μέχρι τώρα).

Να, μια ακόμα ενδιαφέρουσα πρόταση, που εξηγεί μέσα από ένα τρανταχτό παράδειγμα μεταξύ των καρδιολόγων, πώς πρέπει να αλλάξουμε τον τρόπο που σχεδιάζουμε τις μελέτες μας, πώς πρέπει να προσέξουμε τα συμπεράσματα που εξάγουμε ώστε να προχωρήσει η επιστημονική σκέψη και και να προαχθεί η σχέση εμπιστοσύνης, και τελικά πώς να εμπιστευτούμε ή όχι όλα αυτά τα δεδομένα που μας κατακλύζουν ασφυκτικά. Και αν πλέον τα σημερινά εργαλεία (διαδίκτυο, πληροφορική και εν γένει τεχνολογία) εξελίσσονται με εκρηκτικό τρόπο, παραμένει ακόμα στο χέρι του Ανθρώπου πώς θα τα χρησιμοποιήσει: θα συνεχίσει να εκλέγει μέσω προσωποποιημένης παραπλάνησης των ψηφοφόρων και σκευωριών (=trumps), άχρηστους και επικίνδυνους πλανητάρχες (τύπου Trump), ή θα αξιοποιήσει αυτή τη δυναμική για να προσεγγίσει το πρόβλημα του καθενός, συνθέτοντας το ύφασμα της δημόσιας υγείας με όρους διαφορετικότητας, δίνοντας με αυτόν τον τρόπο έμφαση στην αναλυτική σύνθεση και στη συνθετική ανάλυση;

Για να το πούμε απλά: ο Μικρός Πρίγκηπας, όταν θέλησε να φύγει από τη μοναξιά του μικρού του πλανήτη και να ταξιδέψει στο Σύμπαν για να γνωρίσει τις άπειρες άγνωστες γωνιές του, χρησιμοποίησε ως μέσο ταξιδιού, τη δύναμη των κομητών, οι οποίοι παγιδευμένοι στην μικρή απόχη του, τον συμπαρέσυραν στην καρδιά του Κόσμου. Τέτοια, είναι και η δύναμη της Τεχνολογίας και της Πληροφορικής σήμερα, τέτοια και η δύναμη της Στατιστικής. Η απόχη όμως, ήταν στο χέρι του Μικρού Πρίγκηπα. Το ίδιο και αυτές οι δυνάμεις που κυβερνούν σήμερα τις ζωές μας: είναι στο χέρι μας πώς θα τις χρησιμοποιήσουμε. Μια μόνο παράκληση: ας μην είναι το χέρι μας αυτό που κατευθύνει το υπόλοιπο σώμα μας καθώς μας τραβάνε οι κομήτες του περιβάλλοντός μας, αλλά η λογική, που θα κατευθύνει το χέρι μας και θα είναι ο οδηγός μας σε αυτό το ανεξερεύνητο ταξίδι.

Υ.Γ.: Αξίζει να δείτε το συγκεκριμένο βίντεο-μάθημα Βιοστατιστικής (ειδικά από το 30ο λεπτό και μετά μέχρι τέλους), για να αντιληφθείτε αδρά την (καταδικασμένη να μην κερδηθεί ποτέ) έννοια της Evidence Based Medicine, η οποία εκφράζει την διαρκώς αναζητούμενη Άπειρη Αλήθεια από το πεπερασμένο και κατακρματισμένο μυαλό του Ανθρώπου. Επειδή, όμως, μέχρι ώρας δεν διαθέτουμε κάτι άλλο καλύτερο από το μυαλό του Ανθρώπου, ας το αξιοποιήσουμε και ας μην το αφήνουμε να ευτελίζεται σε λογής λογής χειραγωγήσεις...

P-value

Κάποιες χιλιάδες χρόνια πίσω, γεννήθηκε μια περίεργη επιστήμη, μέσα από απλές, καθημερινές ανάγκες αποτύπωσης της επαναληπτικότητας των γεγονότων, μα ταυτόχρονα και μέσα από την προσδοκία της εκτιμητικής των μελλοντικών γεγονότων, αν αυτά πράγματι πρόκειται να ακολουθήσουν μια υποτιθέμενη επαναληπτικότητα όπως αυτή βιώνεται ή αν ξαφνικά για διάφορους λόγους (και παραλόγους) αυτή η επαναληπτικοτητα πρόκειται να παύσει και να δώσει τη θέση της στο απρόβλεπτο. Μπορεί λοιπόν, το απρόβλεπτο να προβλεφτεί; Ήταν το αρχικό ερώτημα. Αυτό, γέννησε την επιστήμη της Στατιστικής.

Στις μέρες μας παίζει καθοριστικό ρόλο σχεδόν στα πάντα: στις επικοινωνίες, την διακινούμενη πληροφορία, το διαδίκτυο, τα οικονομικά, τις μεταφορές και το εμπόριο, την αγορά, ακόμα και τα συναισθήματα, τις συμπεριφορές μας και φυσικά... ολόκληρη την Ιατρική.

Στη Στατιστική, υπάρχει μια ιδιαίτερη έννοια, το p-value (η τιμή του p - "/πε/") που αναφέρεται (με πολύ απλοϊκό τρόπο το αναφέρω εδώ) στην ελάχιστη εκείνη πιθανότητα κάτω από την οποία ισχύει η μηδενική υπόθεση, ενώ πάνω από την οποία ισχύει η εναλλακτική υπόθεση. Και ποια είναι η μηδενική υπόθεση θα μου πείτε. Είναι εκείνη η υπόθεση H0 που λέει ότι δεν υπάρχουν διαφορές μεταξύ συγκρινόμενων καταστάσεων, ενώ η εναλλακτική υπόθεση Η1, λέει ότι υπάρχουν.

Όταν σήμερα όμως στη ζωή μας όλα μηδενίζονται, αυτοκαταστρέφονται, διαλύονται (είτε με δική μας ευθύνη, είτε με ευθύνη των ανεύθυνων που βρίσκονται γύρω μας), πραγματικά αναρωτιέσαι τι ισχύει, αν τελικά δηλαδή, πραγματικά οι καταστάσεις και τα γεγονότα έχουν διαφορά μεταξύ τους ή αν, εναλλακτικά, μπορεί να ισχύσει κάτι άλλο, διαφορετικό από τα παραδεδομένα ("παραδεδομένα" λέγοντας εννοώ με συμπυκνωμένο τρόπο όλα εκείνα τα παραδομένα δεδομένα που μας έχουν παραδοθεί αλλά και που με τη σειρά τους έχουν παραδοθεί στο βωμό της επιπολαιότητας και της μη κριτικής σκέψης). Όταν σχεδόν όλα είναι τόσο προβλεπόμενα (μα καθόλου "προβλεπέ") αναρωτιέσαι τελικά τί χρειαζόμαστε τη Στατιστική.

Ποια είναι εκείνη η p τιμή, που έχει πραγματική αξία στις μέρες μας και δίνει νόημα στις πράξεις μας (λέγοντας "πράξεις", συμπυκνώνω τις έννοιες: υπολογισμούς, ή συλλογισμούς ή απολογισμούς ή ακόμα και παραλογισμούς...), υπονοώντας ότι κάτω από αυτήν την τιμή δεν έχει διαφορά αν ζούμε ή δεν ζούμε, ενώ πάνω από αυτήν την τιμή ισχύει μια εναλλακτική υπόθεση που μας δίνει νόημα να ζούμε εναλλακτικά και όχι τυποποιημένα, να ζούμε ως πραγματικά διαφορετικά όντα και όχι ως ακόλουθοι εκείνων που ακολουθούν άλλους...

Το p value, είναι εκείνη η τιμή λοιπόν, κάτω από την οποία ευτελίζουμε τόσο τη ζωή μας, που τελικά να μην έχει νόημα και να μην διαφέρει από τη μη-ζωή.

Για εσάς ποιο είναι εκείνο το κατώτερο όριο που σας δίνει αξία και νόημα; Ποιο είναι εκείνο το όριο που στον μηδενισμό ο οποίος επικρατεί τριγύρω μας, στη μη διαφορετικότητα η οποία κραυγάζει στο δυτικό κόσμο (αντιθέτως από όλα εκείνα που διατείνεται ότι αποσιωπά) και στην τραγική επαναληπτικότητα που οδηγεί σε απρόβλεπτες καταστάσεις για το ανθρώπινο είδος, μπορεί να θέσει ένα όριο αξιοπρεπούς διαβίωσης;

Η απάντηση η δική μου, πλέον είναι πολύ απλή: το p-value είναι η αξία που σου δίνει κάτι που ξεκινά από "/πε/"- όπως ένα παιδί ή ένα παιχνίδι.

Το βασικό νόημα αυτής της ανάρτησης, το έχει αποτυπώσει με βεβαιότητα 100% το διάστημα εμπιστοσύνης εκείνης της ιστορικής ταινίας που κινείται μεταξύ δυο τιμών, της "Ζωής" και του "Ωραίου" και έχει τίτλο: "Η Ζωή είναι Ωραία", με τον Roberto Benini και τις πριγκηπέσσες του... Επίσης, το έχει εκτιμήσει αφάνταστα τουλάχιστον 1000 χρόνια πριν με εξαιρετική ακρίβεια η αμέσως επόμενη μελωδία:

για να καταλήξουμε, όπως ήταν αναμενόμενο από τις πιθανότητες και το κεντρικό οριακό θεώρημα, στην αναφώνηση της Χάρης και της καλπαστικής ομορφιάς της που έρχεται και φεύγει, (αλλά πριν φύγει και εξαφανιστεί, αφήνει πίσω της σημάδια από τις οπλές και τα όπλα που φορούσε, δημιουργώντας ένα ιχνηλάτημα για εκείνους που θα τολμήσουν -μάταια- να αναζητήσουν το καταφύγιό της...), ως Κεχαριτωμένη, Ωραία Κοιμωμένη, Μόνη και Απομακρυσμένη...

Υ.Γ.: Αν δεν καταλάβατε και πολλά, μην ανησυχείτε! Συμβαίνει αυτό σε όλους μας που δυσκολευόμαστε να καταλάβουμε τη Στατιστική... Αν όμως, καταβάλουμε πρωτίστως εαυτόν, ίσως μπορέσουμε να υπερβάλουμε εαυτόν και ίσως τελικά μπορέσουμε να καταλάβουμε και να υπερκεράσουμε τις τεχνικές δυσκολίες που μας εμποδίζουν να ζήσουμε...