Το όνειρο ενός γελοίου


Αν κάποιοι δικαίως μένουν στην Ιστορία ως "Μεγάλοι", είναι διότι κατορθώνουν τεράστια πράγματα σε λίγο μόνο χρόνο. Και ο χρόνος, ο πραγματικός χρόνος, είναι αδυσώπητος, αλύγιστος και πάντα γοργοπόδαρος... Ακούραστος και ασταμάτητος ακόμα και σε δακρύβρεχτα παρακάλια για ανάπαυσή του, τραβά μόνο μπροστά. Μόνο ο χρόνος των ονείρων, ο ονειρεμένος χρόνος, αλλάζει ταχύτητες, κατευθύνσεις, συμπεριφορές...

Ένας από τους Μεγάλους της Ιστορίας είναι για μένα αδιαμφησβήτητα και ο Φιοντόρ Ντοστογιέβσκι.

Στο πιο σύντομό του έργο, που δημοσιεύτηκε το 1877, αποκρυσταλώνει τα πάντα. Και όταν λέω τα πάντα, το εννοώ. Διαβάστε το συμπυκνωμένο αυτό έργο εδώ. Και αφήστε τα φαινόμενα να εξηγηθούν από μόνα τους, όταν σας μιλούν για τα λάθη και τα σωστά της σημερινής κοινωνίας, ή όταν αναρωτιέστε γιατί καμία επιστήμη δεν μας έμαθε ποτέ να λειτουργούμε επιστημονικά,  ώστε να κερδίσουμε και περισσότερο χρόνο, αλλά -κυρίως- να κερδίσουμε και όλα αυτά που ο χρόνος μαζί του κουβαλά... Ξέρω, μιλάω πάλι με όρους κέρδους, αλλά αυτό το κέρδος, μοιράζεται όχι με χαρτονομίσματα ή ταξίδια αναψυχής all inclusive, μα με αιώνες σοφίας και τόνους γαλήνης και ισορροπίας, καθώς η σπουδαιότητα αυτού του κέρδους κρύβεται στα συμβαλλόμενα μέλη και τη σχέση που αναπτύσσεται καθώς αυτό μοιράζεται και διακινείται: το κέρδος λέγεται συντροφικότητα και τα συμβαλλόμενα μέλη λέγονται σύντροφοι. Είναι τα καταληκτικά συμπεράσματα της σύγχρονης νευροβιολογίας σχετικά με τα εναρκτήρια συστατικά υλικά της ανθρώπινης κοινωνίας. Τόσος δρόμος, για να φτάσουμε εκεί από όπου ξεκινήσαμε... Για αυτό ξαναλέω: πόσος χαμένος χρόνος... και πόσοι χαμένοι "Μεγάλοι" σε αυτήν την Ιστορία που θα μπορούσαν να μας διαφωτίσουν αν τους ακούγαμε έστω για λίγο... Ο Ντοστογιέβσκι τα έχει ήδη πει πριν 140 χρόνια! "Το όνειρο ενός τρελού" το διάβασα τυχαία προ ημερών -ούτε που το είχα ακούσει- και ακόμα πιο τυχαία είδα χτες την σπουδαία θεατρική μεταφορά του από τον Θωμά Κινδύνη στο θέατρο Ρεματιάς. Και εκεί που περιέγραφε ο "γελοίος" τον σκοτεινιασμένο ουρανό της υπόθεσης, κοιτώ και ο ουρανός του Χαλανδρίου ήταν πράγματι "φουρτουνιασμένος", εκεί που μιλά ο "γελοίος" για τις πρώτες σταγόνες που έπεφταν στο αριστερό του μάτι ενώ ήταν στο φέρετρό του, άρχισα να νιώθω το δροσιστικό χάδι της ψιχάλας του ουρανού στο πρόσωπό μου, και τέλος εκεί που ρωτά στη λήξη της παράστασης, αν ακόμα συνεχίζουμε όλοι εμείς που αντέξαμε και δεν φύγαμε στο μέσο του έργου λόγω της βροχής, αντιλαμβάνομαι ότι όλα αυτά που έζησα αυτό το βράδυ, ήταν σκηνοθετημένο! Σκηνοθετημένο από μια παγκόσμια αρμονία, που καλύτερα δεν θα μπορούσε να μου φανερώσει αυτά τα μεγαλειώδη νοήματα. Δεν χρειάζεται να πω άλλα. Τα κρατάω για μένα.

Μόνο τούτο θα ήθελα να ψελλίσω στον κυρ-Φιοντόρ: να 'ξερες πόσο βαθιά μίλησες μέσα μου με αυτό το έργο σου και τι μου θύμησες... Τα "κοινά" δεν φτάνουν να γεφυρώσουν τόσα χρόνια διαφοράς ανάμεσα σε δυο ζωές που ζήσανε σχεδόν 140 χρόνια μακρυά στην Ιστορία, και μόνο η λέξη "ταύτιση" ίσως μπορεί να αποτυπώσει την έκρηξη των νευρικών -αλλά παρά ταύτα τόσο γαληνεμένων- εκφορτίσεων...





Τα σημαντικά του κόσμου είναι λάθος




"Εδίψασα να μάθω"
Στίχοι, Μουσική, Ερμηνεία:
Αργύρης Λούλατζης


Μην απορείς, εδίψασα να μάθω
πως τα σημαντικά του κόσμου είναι λάθος
μ' ανάγκες ψεύτικες μας έχουνε ποτίσει
αν τη ζωή σου δεις απλά η γη θ' ανθίσει


Το ερώτημα της ημέρας


Ο άνθρωπος είναι περίεργο πλάσμα.

Πώς γίνεται κάποιες φορές να δείχνει τα ανθρώπινά του συναισθήματα στα άλλα ζώα και άλλες να δείχνει τα ζωώδη του συναισθήματα στους ανθρώπους;

Γιατί τόση ανισορροπία και τόση αντίφαση;

Και γιατί δεν βλέπουμε επιτέλους τα άλλα ζώα τι κάνουν στους ανθρώπους, μπας και βρούμε ισορροπία σε τούτη την περίεργη πλάση;





Μην τους πεις πως μ' εγκατέλειψεν η ελπίδα!


Γράμμα στον Άνθρωπο της πατρίδας μου

Ἀπαντῶ στὴ σιωπή σου μ’ ἕνα φῶς ἤρεμο· ὅσο καὶ νἆναι
σὰν τὸν Ἀτλαντικὸ οἱ στιγμές μου ταραγμένες
ὅσο κι ἂν ἡ καρδιὰ στὰ βάθη μου χορεύει ὅπως μιὰ φλόγα
φωτιᾶς. Τὸ αἷμα μου καίγεται σὰν ἕνα μακρὺ δάσος
σὲ μιὰν ἀπέραντη πλαγιά. Ὅσο κι ἂν ἕνας ὄμορφος
ἥλιος βασίλεψε, σοῦ γράφω. Ἂν ὄχι τίποτε ἄλλο,
σ’ ἕνα μικρὸ φύλλο χαρτιοῦ σοῦ γράφω καὶ σοῦ στέλνω
τὸ παιδικό μου ἀλάβωτο χαμόγελο σὰν ἕνα
φεγγάρι μέσα σὲ μιὰ στέρνα.
Ἔχεις τὸ ἔλεος. Πάνω σου τὸ βλέμμα τοῦ Θεοῦ.
Ἔχεις τὴν εὔνοια τῶν πρωινῶν του. Μὴ μὲ μαρτυρήσεις!
Καὶ προπαντὸς νὰ μὴν τοῦ εἰπεῖς πὼς μ’ ἐγκατέλειψεν
ἡ ἐλπίδα.
Καθὼς κοιτᾶς τὸν Ταΰγετο σημείωσε τὰ φαράγγια
ποὺ πέρασα, καὶ τὶς κορφὲς ποὺ πάτησα, καὶ τὰ ἄστρα
ποὺ εἶδα. Πές τους ἀπὸ μένα, πές τους ἀπ’ τὰ δάκρυα μου
ὅτι ἐπιμένω ἀκόμα πὼς ὁ κόσμος
εἶναι ὄμορφος!
Κι ἂν σκίστηκε
τῶ χῶμα μου στὰ δύο, κι ἂν χάσκει ἡ ὕπαρξή μου
σὰν ἕνας τοῖχος ἀνοιγμένος κάτω ἀπ’ τὴν κοιλιὰ
μιᾶς φορτωμένης καταιγίδας,
πές τους πὼς σοῦ στέλνω
τὸ παιδικό μου ἀλάβωτο χαμόγελο σὰν ἕνα
φεγγάρι μέσα σὲ μιὰ στέρνα.
Κατὰ μῆκος τοῦ ποταμιοῦ
ποὺ κατεβαίνει στὴν κοιλάδα,
δίπλα στὶς λεῦκες ποὺ σοῦ νανουρίζαν
τὴ λύπη, γράψε στὸ νερὸ
τ’ ὄνομά μου: Ἐλπίδα.
τ’ ὄνομά μου: Ἀγάπη
τ’ ὄνομά μου: Σιωπή.
Τάραξε πάλι τὸ νερό.
Σβύσε τὰ ἴχνη μου πάλι.
Πές τους πὼς εἶμαι ἕνας ἐλεύθερος ἄνεμος ποὺ γυρνᾶ
μέσα στὸ μέλλον. Πὼς σὲ κάθε δέντρο ἔχω δεμένο
κι ἀπὸ ἕνα χρυσοσέλωτο ἄλογο. Πές τους πώς,
ἐγὼ κι ὁ ἥλιος εἴμαστε πάντοτε σὲ πορεία.
Πὼς ὅταν κάθε Κυριακὴ ντύνομαι τὶς ἐλπίδες μου
γιομίζει καθὼς περπατῶ ὁ κόσμος.
Ἐσύ, ἔτσι πές τους.
Πὼς δὲν σοὔγραψα τίποτα. Πὼς σοὔστειλα μονάχα
τὸ παιδικὸ μου ἀλάβωτο χαμόγελο σὰν ἕνα
φεγγάρι μέσα σὲ μιὰ στέρνα.

(Νικηφόρος Βρεττάκος, από "Τα Θολά Ποτάμια", 1950)


πόσο επίκαιρο...





DER ZAUBERBERG (ΤΟ ΜΑΓΙΚΟ ΒΟΥΝΟ)



"Ο άνθρωπος δε ζει μόνο την προσωπική του ζωή σαν άτομο, μα, συνειδητά ή ασύνειδα, συμμετέχει και στη ζωή της εποχής του και των συγχρόνων του, κι αν ήταν να θεωρήσει τις γενικές και απρόσωπες βάσεις της ύπαρξής του σαν άμεσα κι αυτονόητα δεδομένα και να 'ναι τόσο μακριά από την ιδέα ν' ασκήσει πάνω τους την κριτική του, όπως ήταν πραγματικά ο αγαθός Χανς Κάστορπ, τότε είναι, σίγουρα, πολύ δυνατό ότι θα νιώσει την ηθική του διάθεση ακαθόριστα επηρεασμένη από τις ελλίψεις τους. Το άτομο μπορεί ν' αντιμετωπίσει κάθε είδος προσωπικούς σκοπούς, προθέσεις, ελπίδες, προοπτικές κι απ' ολ' αυτά ν' αντλήσει μια ώθηση προς τις μεγάλες προσπάθειες και τη δράση. Μα όταν από το πρόσωπο του περιβάλλοντός του, από την ίδια την εποχή, παρ' όλη την ταραχή της, λείπουν οι σκοποί κ' οι ελπίδες, όταν αποκαλύπτεται μυστικά απελπισμένη, απροσανατόλιστη και δίχως διέξοδο, όταν στο ερώτημα, που έχει τεθεί συνειδητά ή ασύνειδα, μα που, τελικά, έχει τεθεί κατά κάποιον τρόπο, σχετικά με την ανώτατη, την περισσότερο κι από προσωπική και πιο άμεση σημασία κάθε προσπάθειας και κάθε δράσης, αντιθέτει τη σιωπή του κενού, αυτή η κατάσταση των πραγμάτων θα παραλύσει ακριβώς τις προσπάθειες ενός ίσιου χαρακτήρα κι αυτή η επίδραση, πέρα από την ψυχή και την ηθική, θ' απλωθεί ως το φυσικό και οργανικό τμήμα του ατόμου. Για να 'ναι διατεθημένος να καταβάλει μια αξιόλογη προσπάθεια, που να ξεπερνά το μέτρο της κοινής πρακτικής, χωρίς η εποχή να μπορεί να δώσει μια ικανοποιητική απάντηση στο ερώτημα 'για ποιό λόγο;' χρειάζεται μια ηθική μοναξιά και αμεσότητα, που είναι σπάνιες και ηρωικής φύσεως ή μια ιδιαίτερα ρωμαλεά ζωτικότητα."

Απόσπασμα χωρίς άδεια αναδημοσίευσης από τη σελ. 48 του βιβλίου "Το Μαγικό Βουνό", του Τόμας Μαν, εκδ. "Σ.Ι.ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ & ΣΙΑ ΟΕ", Αθήνα, 1989.

Το βιβλίο γράφτηκε κάπου στα 1924. Η σύλληψη των παραπάνω σκέψεων άγνωστο πότε συγκροτήθηκαν. Πάντως, η επιμονή της σκέψης στα ίδια ακριβώς ερωτήματα ακόμα και σήμερα, εντυπωσιάζουν αφενός για την προβλεπτική ικανότητα του συγγραφέα για να θέσει τον προβληματισμό πριν τόσα χρόνια και αφετέρου για την επιλυτική (που φαντάζει σχεδόν απειλητική) ανικανότητα του σημερινού μέσου αναγνώστη για να βρει τη λύση και την απάντηση στα ερωτήματα, τόσα χρόνια μετά...

Άραγε, τι έχει αλλάξει από εκείνη την εποχή πριν περίπου 90 χρόνια; 

Και πόσο βουνό φαντάζει η ενασχόληση με τέτοιου είδους ερωτήματα;


Η Ελευθερία! Για αυτό μιλάμε...


Χωρίς λόγια...

Μόνο Ελευθερία πλημμυρίζω στο άκουσμά του... Ελευθερία Ψυχής και Σώματος...

Όσο πιο πολύ εμβυθίζομαι σε αυτό το Ποίημα, τόσο ανυψώνεται η Ύπαρξή μου...



"Η κόρη με τα φτερά"
Ποίηση: Δ. Σολωμός
απόσπασμα από Σχεδίασμα Γ',
Ελεύθεροι Πολιορκημένοι
Μουσική, Ερμηνεία: Νένα Βενετσάνου


"στο περιβόλι της ψυχής..."


ΜΜΕ


Σε συνέχεια του προηγούμενο Post, ανοίγω την τηλεόραση (σπάνιο για μένα) χτες βράδυ:

Πρώτο κανάλι MEGA: ελληνική ταινία με δυο ζευγάρια στρέιτ (!) με παιδιά και οι άνδρες να απατούν τις γυναίκες τους και αυτές ως αντίποινα, να αποφασίζουν να ζευγαρώσουν μεταξύ τους εκδηλώνοντας λεσβιακά χαρακτηριστικά. Οι διάλογοι δε, αντιλαμβάνεστε... παίρνω, παίρνεις, μας παίρνουν, τον παίρνεις, τον δίνεις, τους παίρνουμε και όλους μαζί μας παίρνουν... κοινώς αχταρμάς!

Αντανακλαστικά γυρίζω στο αμέσως επόμενο κανάλι, ALPHA: όπως καταλαβαίνετε, άλφα-άλφα ποιότητα και βλέπω εκείνη ακριβώς τη στιγμή μια ξένη ταινία κατά την οποία ένας μουσάτος μεσήλικας άντρας εν Ανατολών με σαρίκι στην κεφάλα του, γραπώνει έναν κουστουμαρισμένο χωρίς σαρίκι στην κεφάλα του και του δίνει ένα χορταστικό γλωσσόφιλο... Να είναι κάποια εκδήλωση θρησκευτικής αγάπης των ανατολικών φυλών; σκέφτηκα...

Η τηλεόραση κλείνει. Συνολική διάρκεια θεάματος (και για τα δυο κανάλια), περίπου 30 δευτερόλεπτα... Ώρα περίπου 22:00. Θα μπορούσε κάλλιστα να υπάρχει παιδί μπροστά στην τηλεόραση.

Ερώτηση προς τον εαυτό μου: τι πάθανε σήμερα τα κανάλια; Φουντώσανε από το Athens Pride και προβάλλουν κάθε ομοφυλοφιλική ταινία που βρήκαν εύκαιρη στο αρχείο τους;

Διαπίστωση: 

πρώτα η τηλεόραση άλωσε την ιδιωτικότητά μας, εισβάλλοντας στην οικία μας, διαλύοντας τις κοινωνικές και οικογενειακές μας σχέσεις...

μετά το διαδίκτυο και τα πάσης φύσεως facebooks άλωσαν την αποκλειστικότητα της σκέψης μας, εισβάλλοντας στο μυαλό μας, προσφέροντας "πριν από εμάς για εμάς" καταναλωτικά αγαθά και υπηρεσίες διευκολύνοντας τις ζωές μας, διαλύοντας τις σχέσεις με τον ευατό μας... 

Το επόμενο στάδιο άραγε, ποιο να είναι; Μήπως κάποιοι να εισβάλουν και να καθορίζουν τη βούλησής μας...;

Αν αυτά δεν είναι τα σταθερά βήματα της ανθρώπινης αποξένωσης (πρώτα με τους γύρω του, μετά με τον ίδιο του τον εαυτό και τέλος με το ίδιο του το "θυμικό" και "λογικό" μέρος), τότε τι ορίζουμε ως "αποξένωση";!


ΜΜΕ=Μην Με Ελέγχεις!